(p. 25) agu agu. [Tel.] (commongly written అవు), v. To be, to become, to prove to be. The present p|| is అగుచు, or అవుచు as అగుచున్నాడు or అవుచున్నాడు he is becoming. మిక్కిలి సిరి అగును much fortune will result. The past p|| is అయి as దొంగ అయి turned a rogue, become a thief. The root in A of అగు is కా as అట్లా కారాదు it cannot happen so. Aorist p|| అగు, అగునట్టి, అయ్యే, అయ్యెడి as క్రూరుడగు cruel. శాలివాహనశక వర్షంబులు 1466 అగునట్టి క్రోధి సంవత్సర కార్తీకశుద్ధ 5 శనివారము Saturday the 5th of the bright fortnight of the month Kārtika in the year Krodhi 'which is' the year 1466 (of the Salivahana æra.) ఇది దొంగతనము అయ్యేపనిగనుక as this is a matter in which a man might prove a rogue. Past Rel. p|| అయిన as నాది అయిన గుర్రము a horse of mine. The imperatives are కమ్ము plu. కండి. Causal forms కాజేయు or కావించు. Negative aorist కాదు, &c. అగుర = అగను+ర = అవును. It is so. 1. To be, to become, as కాకి కోకిలయగునె can a crow become a cuckoo? వాడు ఏమయినాడు what has become of him? దొంగ అయినాడు he proved to be a thief. వాడు నేరస్థుడైనాడు he was found guilty. ఆ పని అవును కాకపోవును that undertaking may or may not be accomplished. వానికి ఆకలి అవుతున్నది he is hungry. ఇట్లు రాత్రియగుట as it was now night. బాలుడగుట as he is but a child. 2. To be made, to be finished, to be spent or expended, to elapse, as పని శీఘ్రముగా కావలెను the work must be done soon. వివాహమగుము marry her. ఆ పెండ్లి అయినది the marriage took place. భోజనమయినది dinner is over. రాజదర్పనమయినది I got a sight of the king. అయినదాన్ని చూపు shew what has been done. ఆ పని అయినది the work is over, it is done. కావచ్చినది it is nearly done. రూకలు అయిపోయినది the money is expended. సంవత్సరము అయినది a year has passed. నెల అవుతున్నది it is about a month since. అర్థమయినదా do you understand it? సాకు భావముకాతేదు I do not understand it. భావముయనది I understand it. స్నానము కావించు to bathe, or to cause to bathe. తీర్పుకాలేదు no decision has been given. మ్రుచ్చిలితెచ్చుట మగతనం బగునె is it a manly thing to steal? 3. To be proper or fit, to be agreeable, as ఇచ్చట నుండనగునే మనకు is it fit for us to remain here? కాని పని an improper or unbecoming act. అట్లా చేయనవునా is it right to do so? పగలు కాచినపాలు ఆ రాత్రికి అవును milk boiled the same day is fit for use that night. అతనికీ నాకు కానందున as we are not on good terms. అయినవాండ్లున్ను కానివాండ్లున్ను friends and enemies. 4. To grow, as ఈ తోటలో ఏమి అవుతవి what is grown in this garden? ఇక్కడ వరి కఅదు rice does not grow here. 5. (Governing a dative) To stand in relation, as వాడు నీకేమవుతాడు how is he related to you? నాకు కావలసినవారు my relations. వానికి మేము ఏమీకాము we are in no way related to him. 6. Added to some nouns it gives them a verbal significance, as వారు ఎప్పుడు ప్రయాణమవుతారు when will they start or set out? విభాగాలు అయి వేరింటి కాపురము చేస్తున్నారు they seperated and live apart.

(p. 160) udyōgamu udyōgamu. [Skt.] n. An attempt, endeavour, undertaking; enterprise, exertion; activity. యత్నము. a profession, employment, occupation, calling, mission, office or situation; ఉద్యోగము చేయు to excercise an office. ఉద్యోగస్థుడు or ఉద్యోగి udyōgasthuḍu n. An officer, a functionary. ఉద్యోగించు udyōginṭsu. v. t. To undertake, set to do, to turn one's mind to: to apply oneself to యత్నించు.

(p. 211) oppandamu oppandamu. [Tel. from ఒప్పు] n. A contract, undertaking, assignment. A debt payable in kind: a bargain. ఏర్పాటు. ఒప్పందము చేయు oppandamu chēyu. v. n. To stipulate, to contract. ఒప్పగించు oppa-ginṭsu. v. n. To give up charge: to deliver over. అప్పగించు. ఒప్పగించుకొను oppa-ginṭsu-konu. v. a. To take charge of. To hear a pupil his lesson. వశముచేసికొను. ఒప్పగింత oppa-ginta. n. Handing over charge of, delivery of charge అప్పగింత. ఒప్పచెప్పు oppa-cheppu. v. t. To assign, to put in charge, to deliver over to, to make over.

(p. 288) kuṇṭi kunṭi. [Tel.] adj. Lame, crooked. గాలికుంట్లు windgalls, rheumatism. కుంటితనము kunṭi-tanamu. n. Lameness, a crippled state. కుంటుkunṭu. n. Lameness, crookedness. A lame man కుంటు పిచ్చుక, కుంటివాడు. v. n. To limp, to go lame. కుంటుపడు kunṭu-paḍu. v. n. To become lame. కుంటియగు. To fail, or break down as an undertaking. విఘ్నమగు. 'అపుడుద్దాలకు డాగ్రహించి నిజభార్యంజూచి నిర్బాగ్యురా, లపవిత్రంబగుపార్వణంబు నవలిలంబెంటపైవైచి కుం టుపడంజేసితి శ్రాద్ధకర్మమని.' Jai. iv. 111. To be diminished తగ్గు. To be cut off తెగు. కుంటుపారు kunṭu-pāru. v. n. To become weak. బలహీనమగు.

(p. 349) gaganamu gaganamu. [Skt.] n. The sky. firmament, the ether. The empyrean. adj. Impossible, puzzling. దుర్లభము. అదేమిగగనము what great marvel is this? గగనకుసుమము lit. 'the sky blossom' a phrase for 'nothing,' as milk from a stone. గగనప్రయత్నము an impossible or overwhelmingly great undertaking. గగనరత్నము the gem of heaven, i.e., the sun. 'సీ గగనఘంటాపధక్రమణశీలు నకెంతగగనమయ్యెల తాంగికామచేదలు' వసు. iii.

(p. 515) tala tala [Tel.] n. The head. శిరస్సు. The hair on the head. తలవెండ్రుకలు. The top కొన. The front ముందుభాగము. Height ఎత్తు. Whole మొత్తము. An occasion, a time సమయము, ఎడ. An attempt, endeavour పూనిక. A field, place రంగము. A side పక్షము. Telugu books were usually written on palm-leaves connected by a cord running through: and to tear out a leaf or rescind a bond, the top is torn. Hence తలచించిన denotes Rescinded. తలతో నడిచి వస్తున్నాను I will come even though I walk on my head. తలకొవ్విన tala-kovvina. adj. Fat-headed, proud, silly. ఇంతపనిచేస్తే వారిలో ఎట్లు తలయెత్తవచ్చును if he did this how could he shew his face among them? తలతో చెల్లించెను he paid for it with his head, it cost him his life. తలకుఎక్కేపని a perilous undertaking. తలకు ఎక్కినది it got into his head, he is intoxicated. తలకొట్టివేయు to decapitate or behead. తల (for తలను) మోయు to carry on the head. శిరసావహించు. BD. v. 309. ఒకతల on the one hand. తలకట్టు tala-kaṭṭu. n. The crest, tire, top, head-dress. పోగా. Chief ముఖ్యము. The head or leader. The mark denoting అ (a) as in క ka, ప pa, స sa. అతివల తలకట్టు she was the crown of her sex. తలకడచు taḷa-kaḍaṭsu. v. n. To excel, outstrip, push before. M. IX. i. 179, 185, 205. తలమీరు, అతిక్రమించు. తలకప్ప tala-kappa. n. A newt. తలకిందు. తలక్రిందు. తలకెడవు. తల్లకెడవు or తల్లక్రిందు tala-kindu. adv. Upside down. Topsy-turvy. తలక్రిందుగాపడు to fall upside down. తలకిందులు tala-kindulu. adv. Upside down. n. Confusion. తలకొట్లమారి tala-koṭla-māri. (from తలకొట్లు blows on the head, and మారి a wretch.) n. A brawler, a riotous man. అవినీతుడు. తలకొట్లమారితనము outrageousness, brawling riot, dissipated behaviour. తలకొరివి tala-korivi. n. The fire placed on the chest of a corpse which is to be cremated, the head-torch which the heir applies to ignite the funeral pile. వీడే మనకు తలకొరివి he was our secret foe. తలకొవ్వు tala-kovvu. v. n. To be wilful, stubborn, headstrong. hotheaded, or giddy. మదించు. తలకోల tala-kōla. n. A noose, on a staff (కోల) to hold the head of a mischievous cow. తలగడ or తలగడ or తల్గడ talagaḍa. n. A pillow for the head. తలగుడ్డ tala-guḍḍa. n. A turban. తలచమురు tala-ṭsamunu. n. Oil. నూనె. తలచించు tala-chinṭsu. v. a. To cancel, to tear the head or beginning of a document, where the seal is. తలచీదర tala-chīdara. n. A headache. తలుంచు tala-ṭsunṭsu. n. Front locks or forehead tresses. ముందరినెత్తిజుట్టు. తలచుట్టు tala-ṭsuṭṭu. n. A headdress. పాగా. తలదూపు tala-ṭsūpu. v. n. To show the head, i.e., to make its appearance. పొడచూపు. To seem, to appear తోచు. తలతల to every man. తలత్రాడు the head rope. తలతిక్క tala-tikka. n. A headache. Madness, pride, impudence. తలదన్ను tala-dannu. [from తన్ను.] v. n. To excel. Lit: to trample on one's head. నా తల దన్నుకొని పుట్టినవాడు he was born to excel me. తలదువారము the chief gate తలవాకిలి. తలనొప్పి tala-noppi. n. A headache: a source of quarrel, a grudge. తలపన్ను tala-pannu. n. A poll tax. తలపారు tala-pārv. v. n. To run, to disperse and flee. తలపారెడు lengthy. తలపారియుండే ద్వీపము a long island. తలపిడస tala-piḍasa. n. The name of a plant. H. iv. 14. See తలపెట్టు. తలపొలము, తలబ్రాలు, &c. తలబిరుసు tala-birusu. n. Stubbornness. adj. Stubborn. తలమునుక or తలమున్క tala-munuka. n. Bathing over head. శిరస్స్నానము. Reaching up to the head as water శిరఃప్రమాణము, తలబంటి, తల లోతుగలిగి యుండుట. తలమునుకలు tala-munukalu. n. Peril, hazard. Tikk. UR. vi. 57. M. vi. iii. 199. తలముణకలగు tala-muṇa-kalagu. v. n. To be in an agitation of joy or sorrow. తలయెత్తు tala-y-cttu. v. n. To prosper, వర్ధిల్లు. To sprout up, మొలచు, తలవంచుకొను tala-vanṭsu-konu. v. t. To hang down the head, to be grieved or ashamed. తలవంపు tala-rampu. n. Humiliation, hanging down the head. T. iii. 66. అవమానము.

(p. 542) tūkamu or తూకు tūkamu. [Tel.] n. A make-weight: a poise or balancing weight used to keep a yoke, &c., steady. An attempt, undertaking, trial పూనిక. See తూకు. 'శా తూకంబుల్ సెడితేరులాకసమునన్ దూలంబులైతూలగా.' జై. vii. తూకమువేయు to weigh. తూకువేయు to hang (a person.)

(p. 684) nōcu nōṭsu. [Tel.] v. a. To perform a meritorious act, as fasting. To undertake a vow. వ్రతమాచరించు. నోత nōta. n. The act of undertaking a vow, నోచుట. వ్రతమాచరించుట. నోము nōmu. [Tel.] n. A vow. వ్రతము. v. a. To vow, వ్రతము పూను. To lose, పోగొట్టు. వాడును వాని తండ్రియును ఒకటే నోమునోచినారు he and his father had the same fortune. నోముదారము Same as తోరము. (q.v.)

(p. 780) pūpu or పూన్పు pūpu. [Tel. from పూను.] n. An undertaking, effort, attempt, పూనిక. 'వీరరసావేశంబున విజయాశా పరవశత్వంబునుంజేసి మునుపటి పూపుతప్పట.' Kālahas. ii. 71.

(p. 828) pratijña prati-gnya. [Skt.] n. An agreement, engagement, undertaking, asseveration, solemn avowal, determination, resolution, vow. శపథము. Assent, అంగీకారము. ప్రతిజ్ఞాతము prati-gnyātamu. adj. Acknowledged, admitted. అంగీకరింపబడ్డది.

(p. 922) bhāṣa bhāsha. [Skt.] n. A language, speech, dialect. A word, phrase, expression. మాట. A solemn undertaking, vow, engagement: what one gives his word for, an oath, ప్రతిజ్ఞ, ప్రమాణము. దేశభాష the vernacular of a country. భాషణము bhāshanamu. v. n. Speaking, speech. మాటాడుట. భాషాంతరము bhāsh-āntaramu. n. Another language: a translation. భాషాగ్రంథము bhāshā-granthamu. n. A poem in a modern or vernacular language, not in Sanskrit. భాషామంత్రము bhāshāmantramu. n. A spell or charm, written in any vernacular language, not in Sanskrit. భాషించు bhāshinṭsu. v. n. To speak, use language, converse, talk, సూటటాడు. భాషితము bhāshitamu. n. Speech, language. మాట. adj. Spoken, మాటాడిన. భాష్యము bhāshyamu. n. A commentary, a paraphrase or exposition either of scripture or a work on science, సూత్రవ్యాఖ్యానగ్రంథము. భాష్యకారులు or భాష్యకార్లు bhāshya-kārulu. n. A commentator or expounder of technical texts; commonly appliéd as an epithet to two authors names పతంజలి. and ఎంబెరుమానారు. This last is one of the chief legislators of the Vaishnavite Brahmins. His disciples subsequently separated into the two Sects called Tengala and Vedagala. భాష్యకార్లు is also vulgarly used for బాసికములు fillets worn at weddings.

(p. 1327) sārlā sārlā. [Tel.] n. Success, completion, achievement, good result. కార్యసిద్ధి, అనుకూలత. సార్లాఅగు sārlā-agu. v. n. To succeed, to be finished. సఫలమగు, అనుకూలమగు. ఆ పని సార్లాకేలేదు the undertaking did not succeed. సార్లాచేయు sārlā-chēyu. v. a. To settle, prepare, get ready, పరిష్కారము చేయు, సిద్ధముచేయు. దాన్ని సార్లాచేసుకొనెను he brought it about, settled it. అది సార్లాఅయినది the thing succeeded well. సార్లాపడు sārlā-paḍu. v. n. To be gained, to come to a good result, to prosper, అనుకూలపడు, సఫలమగు. సార్లాపరచు or సార్లాపెట్టు sārlā-paraṭsu. v. a. To bring about, get (a thing) done, get is settled. అనుకూలపరచు, తిర్చు.