(p. 69) abhinavamu abbi-navamu. [Skt.] adj. New, modern నూతనమైన, కొత్త. అభినవకాళిదాసుడు. 'The modern Kālidāsa.' This is equivalent to 'The Milton of our days' or, 'a Byron, a Moore:' merely denoting an excellent poet.

(p. 112) āḍu āḍu. [Tel.] adj. Female. ఇవి ఆడుమాటలు these are a woman's words. ఆడుచందము āḍuṭsandamu. The female shape, feminine disguise. B. viii. 445. ఆడుమొర A woman's shriek. R. v. 207. ఆడుతోడు āḍu-tōḍu. [Tel.] A female companion. ఆడుది āḍudi. A woman. ఆడుబిడ్డ āḍu-biḍḍa. A little girl. The sister of a woman's husband. ఆడుముండ āḍu-muṇḍa. An abusive word for a woman: equivalent to slut, jade, wretch. ఆడువీడు woman's town, a place without brave men. See ఆడ adj.

(p. 128) āśramamu āṣramamu. [Skt.] n. Abode, cell, hermitage, retreat (equivalent to a Living, rectory or see). State, stage, period or time of life from a religious point of view. There are four such stages, viz, 1. బ్రహ్మచర్యము bachelorhood or studentship. 2. గార్హస్థ్యము house-holdership or being head of a family. 3. వానప్రస్థము being an anchorite. 4. సన్యాసము being a recluse. ఆశ్రమధర్మము the duties peculiar to each stage of life. ఆశ్రమస్వీకారము āṣrama-svīkāramu. n. Embracing the ascetic condition: bidding farewell to the world.

(p. 135) iṭu iṭu. [Tel. lit. this way.] adv. Thus; ఇటుకితము heretofore. ఇటువంటి iṭuvaṇṭi. [Tel. వంటి = వంటివలెనుండు] Such ఇట్టి. ఇటువంటిపనికి to such an affair. See అటువంటి. ఇటువలె iṭu-vale. Similarly. ఇట్లు.

(p. 260) kalpamu kalpamu. [Skt.] n. An age. A religious rule. A code or description of religious rites. A legend or pious tale. Thus; వరలక్ష్మీవ్రతకల్పము the legend or book regarding this observance బ్రహ్మకల్పము an age of Brahma equal to many millions of years. A series of publications as of a journal; as ప్రథమకల్పము first series, ద్వితీయకల్పము second series, &c. adj. That which equivalent to or that which is almost the same as. సమానమైనది. A word (like ish, in blackish, whitish) denoting similarity. ద్వీపకల్పము a peninsula. కరకల్పము like a hand. తటిత్కల్పమైన resembling lighting కల్పాంతము kalp-āntamu. n. The destruction of the world. The end of time. ప్రళయము. A Brahma's day. బ్రహ్మదినము. కల్పుడు kalpuṭn. One who is similar to, or equal to. విద్వత్కల్పుడు almost a scholar. అగ్నికల్పుడు he who is similar (in excellence) to the god of fire. M. XIII. ii. 332.

(p. 414) cittamu chittamu. [Skt.] n. The mind or intellect; the heart, considered as the seat of intellect: inclination, will, pleasure. మీచిత్తము (or simply చిత్తము) your pleasure! as you please! yes, sir! చిత్తానకు తేవలెను be so good as to consider this. ప్రవేశము చిత్తగించలవెను pray acknowledge the receipt of this letter. చిత్తానుసారముగా according to one's own pleasure or as one see fit. చిత్తగించు chitta-ginṭsu. v. a. To listen, grant attention keep or retain in mind, attend to, mind, note, observe, remark, examine, investigate. మనస్కరించు. To think, తలచు; to hear a prayer, to consider యోచించు. At the close of a letter the words చిత్తగించవలెను. 'Please to consider this' are equivalent to the phrase ('I remain, &c') అట్లు చిత్తగించినాడు he came to this decision (used of a superior.) చిత్తగించవలెను I beg you to or, do me the favor to. చిత్తచాంచల్యము chitta-chānchalyamu. n. Aberration of the intellect. Insanity. చిత్తచాంచల్యము chitta-vṛitti. n. Temper, wish, inclination, disposition. Will, pleasure, determination. చిత్రుడు and చిత్తురాలు chittuḍu. adj. Minded. This is used in compound phrases, thus: సంతోషచిత్తుడు a cheerful man. క్రూరచిత్తులై cruel-hearted. శాంతచిత్తుడు a gentle character.

(p. 457) j ja. [Tel.] n. The letter J; as in జింక, జెర్రి. In all Sanskrit words it is thus pronounced, as బీజము, జాలము In Telugu words it retains this sound when followed by I, E, or AI as జిలుగు. But with other vowels it is sounded as Z, or dz. Thus ౛ాబు స౛్జ. As initials, the letters చ, cha and జ, ja are often used at pleasure. The initial aspirates also are used without rule. In some Telugu words, జ, డ, ద are equivalent, thus: గోజు, గోడు and గోదు are the same.

(p. 457) j ja. [Tel.] n. The letter J; as in జింక, జెర్రి. In all Sanskrit words it is thus pronounced, as బీజము, జాలము In Telugu words it retains this sound when followed by I, E, or AI as జిలుగు. But with other vowels it is sounded as Z, or dz. Thus ౛ాబు స౛్జ. As initials, the letters చ, cha and జ, ja are often used at pleasure. The initial aspirates also are used without rule. In some Telugu words, జ, డ, ద are equivalent, thus: గోజు, గోడు and గోదు are the same.

(p. 486) jh jha. [Skt.] The name of a letter of the Skt. alphabet equivalent to JH.

(p. 486) jh jha. [Skt.] The name of a letter of the Skt. alphabet equivalent to JH.

(p. 505) tatsamamu tatsamamu. [Skt. తత్+సమము.] adj. Lit: Equivalent to that. A term in Telugu etymology used to denote words borrowed from Sanskrit, but with the termination altered, as రాజ్యము rājyamu for రాజ్యం rājyam. See on తద్భవము.

(p. 508) tappu tappu. [Tel.] v. n. To err, fail, cease. To be lost, broken, changed, made void, or erroneous. దైవానుగ్రహము తప్పినందున through the divine favour being lost. To drop off, as a shackle. To go off, abate, as a pain. రేపుతప్పినది the ford is missed. అడుగులో పిడుగుతిప్పు a great mistake in a short space. ఆయువుతప్పినవాడయినాడు he declined into the vale of years. v. a. To transgress, to miss. తప్పుచేయు, అతిక్రమించు. దినము తప్పుదినము every other day, missing one day in turn. ఒకటితప్పి ఒకటి one now and then; here and there one. తప్పివచ్చినపని a thing that happened unexpectedly, or out of the common way. మాటతప్పు to break one's word or promise. తప్పక tappaka. adv. Unfailingly, steadfastly, steadily, certainly, surely. తప్పచూచు tappa-ṭsūṭsu. v. t. To disregard. దైవము తప్ప చూచినందున as God withdrew his favour. తప్పు or తప్పితము or తప్పిదము. (తప్పు+ఇతము or ఇదము.) n. An error, fault, mistake, offence. తప్పుపలుకు to say what is wrong or false. తప్పులుపట్టు to find fault with, to cavil. adj. Erroneous, mistaken, faulty, wrong. Foul or entangled. తప్పుకూడు unlawful food. తప్పుటడుగులు పెట్టు to stagger or totter as an infant. తప్పుదారి or తప్పుదోవ a wrong road. తప్పించు tappinṭsu. v. a. To extricate, to set free విడిపించు. To take away, remove, lose, shift, alter. తాడు తప్పించుట to get the cord free, to extricate it. నా జీవనము తప్పించినాడు he took away my living. To elude ముఖము తప్పించు to abscond. To cause to cross over, pass by, transgress, depart from (an agreement.) దోవతప్పించినాడు he misled me. తప్పించుకొను tappinṭsu-konu. v. n. To get free, to escape. ప్రాణము తప్పించుకొని వస్తిని I escaped with my life. తప్పుడు or తప్పుదల. tappuḍu. n. Missing, making a mistake తప్పుట. తప్పుడు adj. Wrong తప్పైన. తప్పుడుపడు or తప్పుపడు to make a mistake సరితప్పు.

(p. 541) tuṣṭi tushṭi. [Skt.] n. Satisfaction, fulness. సంతోషము. Profit or advantage. లాభము. ఆ నష్టికి ఈ శుష్టికి సరి this profit and that loss are equivalent. తుష్టుడు tushṭuḍu. n. One who is full or satisfied. సంతోషము పొందినవాడు.

(p. 554) tēru tēru. [Tel.] v. n. To become settled or clear (as water.) తేటపడు. To be rescued, allayed or relieved. To pass off, as a fainting fit. To escape. To recover, as from illness or danger. తేరుకొను, తెప్పిరు. To extend or reach. To shine forth, ప్రసన్నత నొందు. To happen, come to pass, or come forth, కలుగు. To rise, as cream or scum. To be finished or over, to reach the end. ముగియు, కడతేరు, ముగించు, జిగితేరెడుసొమ్ములు glittering jewels. తేరకయుండగా when it was in abeyance. వానికి ఒళ్లు తేరకఉండగా while he was still an invalid. తేరుకొను tēru-konu. v. n. To recover (from illness.) to gain strength or become convalescent. స్వస్థతనొందు. తేరుగడ tēru-gaḍa. n. Finishing, ending. ముగియుట. Recovering consciousness తెలివిడి. తేరుగడలెక్క a settled account. తేర్చు or తేరుచు tērṭsu. v. a. To make clear, clarify. తేరజేయు. To rectify, to correct. To finish. To cause to rejoice, ప్రసన్నతనొందించు. To relieve, console. To kill చంపు. తేరనారు tēra-vāru. v. n. To become clear. To dawn. 'తూర్పు తేరవారగా.' HK. ii. 34. తేరి tēri. adv. To the end, fully, to the full. తేరిచూచు, తేరజూచు, తేరుకొనజూచు or తేరిపారచూచు to look hard, to gaze earnestly, to look steadfastly; to see clearly. తేరి tēri. n. Clarified ghee. కాచితేరిన నెయ్యి.

(p. 600) dukki dukki. [Tel.] n. Ploughing. దున్నుట. Tillage, కృషి. Ploughed land. ఒక దుక్కివాన a certain measure of rain that fills a furrow of the field, equivalent to one inch of rain. దుక్కిటెద్దు or దుక్కిపోతు a plough bullock. దుక్కిపొలము a ploughed field. రొంపిదుక్కి wet ploughing. నాగలి dry ploughing. దుక్కివాలు a plough, నాగలి. దుక్కివాలుతాలుపు an epithet of Bālarama.