(p. 204) aiśvaryamu aiṣvaryamu. [Skt. from ఈశ్వర] n. Riches, wealth, prosperity. కలిమి, సంపద. అష్టైశ్వర్యములు the eight super-natural perfections or attributes of the deity as summed up in this verse. అణిమామహిమాచైవ గరిమాలఘిమాతథా ప్రాప్తిః ప్రాకామ్యమీశత్వం వశిత్వంచాష్టభూతయః. That which is 1, fine as an atom, 2, of prodigious vastness, 3, of great weight, 4, light as ehter, 5, omnipotent, 6, free, 7, supreme, and 8, under control. ఐశ్వర్యవంతుడు aiṣvarya-vantuḍu. adj. An opulent or prosperous man.

(p. 261) kaḷāvantuḍu kaḷā-vantuḍu. [Skt.] n. An artist: an actor or dancer. A cunning rogue. కళావతి an actress (P. i. 62. A. iv. 36.) వేశ్య.

(p. 334) kriya kriya. [Skt.] Doing చేయుట. Act, action. పని. Manner విధము. Use, advantage, means, an expedient, a contrivance ఉపాయము. A verb. ధాత్వార్థము. Rite, ordinance, ceremony, obsequies, పూజ. Medical treatment or practice చికిత్స. Fact, truth, utility, effect. తేలినక్రియ the result. క్రియమాట the matter in question, the point on which the thing hinges, a word to the purpose. adv. like, similalr to. విధమున, లాగున. క్రియావంతుడు kriyā-vantuḍu. n. A man of diligence. పనియందు పూనికగలవాడు.

(p. 375) guṇamu guṇamu. [Skt.] n. A quality, property, virtue, disposition, temper, character, or attribute. Tendency, effect, purpose, use. A symptom as of disease. వానికి గుణమువచ్చినది he is now come to his senses. నీలగుణము blackness. మంచి గుణము goodness, good temper. మోహగుణము the passion of lust. వానికి గుణముగానున్నది he is better, he has recovered. పది రూపాయలుయిస్తే గుణమే if he gives ten rupees so much the better. అందువల్ల యేమిగుణము what is the use of it? వానితో మాట్లాడితే గుణము లేదు there is no good in speaking to him. పది గుణములుగల or గడియకు ఒక గుణముగల freakish, changeable, whimsical వాంతిభ్రాంతిగుణము an attack or symptoms of cholera. The three Gunas are Rajah (passion) Tamah foulness: and Satvam (Truth). Added to a numeral, thus ద్విగుణము twice as much or two-fold. త్రిగుణము thrice as much, or three-fold. గుణము n. A cord, a string. త్రాడు. A bow string. అల్లెత్రాడు. గుణధ్వని the sound of the bowstring. గుణపడు guṇa-paḍu. v. n. To recover, improve, ameliorate. గుణమగు guṇa-m-agu. v. n. To recover. వారికి గుణమైనది they have improved. గుణమిచ్చు guṇa-m-iṭsṭsu. v. n. To affect favourably, as medicine, to improve the health. గుణము చేయు guṇamu-chēyu n. The cure. గుణవంతుడు or గుణయుతుడు guṇa-vantuḍu. n. A worthy or good man. గుణవతి guṇa-vati. n. A good woman. గుణి or గుణుడు guṇi. adj. Endowed or gifted with good qualities. 'గుణగుణంబులరీతి కూడిమాడి' (Paidimarri. iv. 214.) united as closely as goodness and the good, as the virtuous and virtue. అధికగుణుడు highly distinguished. గుణించు or గుణియించు guṇinṭsu. v. a. To multiply, calculate. To spell. గుణితము guṇitamu. n. Multiplication, spelling. గుణ్యత guṇyata. n. Excellence, goodness, worth. 'గుణ్యత యేమైననుసరి ప్రాణ్యవనము చేయవలయు.' T. iii. 96.

(p. 767) puṇyamu puṇyamu. [Skt.] n. Virtue, holiness, merit, excellence, purity. ధర్మము. A good deed, a good or meritorious work or action, a work of supererogation, that which is more than required as a matter of duty. సుకృతము. adj. Virtuous, sacred, holy, pure, righteous. పవిత్రము. Good, excellent, మనోజ్ఞము. Charitable, generous. పుణ్యశ్లోకుడు a celebrated man. పుణ్యకథలు godly legends. పుణ్యకాలము an auspicious time. పుణ్యస్త్రీ (corrupted into పునిస్త్రీ) a happy woman, one whose husband is living. నన్ను ఉత్త పుణ్యానికి కొట్టినాడు he beat me without cause, meaning the same as నిష్కారణముగా. నీపుణ్యముచేత తొందరవచ్చినది (ironical) for this trouble we may thank you. ఇది అంతా మీ పుణ్యము this is all due to you goodness. నీపుణ్యముండును వాని జోలికిమాత్రము పోకు for goodness' sake do not meddle with him. పుణ్యానికి ఇచ్చినపొలము a field granted in free gift. A well known verse says. శ్లోకార్ధేన ప్రవక్ష్యామి యుదక్తం గ్రంథకోటిభిః, పరోపకారః పుణ్యాయపాపాయ పరపీడనం. పుణ్యజనుడు puṇya-januḍu. n. A man of excellence, a holy man, సుజనుడు. A Rākshasa, an evil spirit, రాక్షసుడు. పుణ్యజనేశ్వరుడు puṇya-janēṣvaruḍu. n. Kubēra. పుణ్యబూమి puṇya-bhūmi. n. The Holy land (of the Hindus), i.e., Hindustan, the land between the Himalayas and the Vindhyas. పుణ్యలోకము puṇya-lōkamu. n. Heaven. పుణ్యవంతుడు puṇya-vantuḍu. n. One who is holy or virtuous. ధార్మికుడు, అదృష్టవంతుడు. ఈ విషయములో అతడు చాలా పుణ్యవంతుడు. in this respect he is very lucky. పుణ్యస్త్రీ or పుణ్యాంగన puṇya-strī. n. A good housewife, good woman, lady. పుణ్యాత్ముడు puny-ātmuḍu. n. A holy, pious or charitable person, పుణ్యస్వరూపుడు. పుణ్యాహము puṇy-āhamu. n. A holy or sacred day, పుణ్యదినము. పుణ్యాహవాచనము puṇy-āha-vāchanamu. n. The consecration or hallowing of a ceremony. A ceremonial purification. పుణ్యుడు puṇyudu. n. A holy or virtuous man. పుణ్యులారా O holy men!

(p. 870) balamu balamu. [Skt.] n. Strength, might, power, influence. Efficaciousness, potency. Force, rigour, severity. సత్తువ. సారము, బలుపు. A force, army, host, folk, people, a crowd, number, party. సేన. బలవితానము a host. దైవబలము the finger of God, Divine assistance, బలముచేయు to strengthen; to enforce, aid, assist. వాన మరీమరీ బలము చేయుచున్నది the rain is increasing. దానిని ఒక బలముచేసుకొని relying on it as a ground or reason. adj. Strong, mighty, much, అధికము. Potent, efficacious. బలకరము bala-kara-mu. adj. Forcible, violent, strengthening. బలకరమైన సాక్ష్యము strong evidence. బలకరము or బళకరము balakaramu. n. Force, violence, strength. Watching, కావలి. A guard, or watch, కావలి, పారా. R. v. 43. బలకరించు bala-karinṭsu. v. n. To spread, వ్యాపించు. v. a. To strengthen. బలకాయించు (బలము+ఇంచు) balakā-yintsu. v. n. To flourish, prosper. వృద్ధి అగు, అతిశయించు. బలకొట్టు bala-koṭṭu. v. n. To sing, ah, ah ఆ అని శ్రుతి పట్టు. బలకొను bala-konu. (బలము+కొను.) v. n. To flourish, అతిశయించు, బలగము or బల్గము balagamu. n. Attendants, retinue, పరిజనము. A party, set: a troop, army, host: a family circle. జ్ఞాతి బంధు సమూహము. 'చెంచు బలగము నేలెను.' (Garudach. 113,) he ruled a troop of foresters. Swa. iii. 75. బలదేవుడు, బలభద్రుడు or బలరాముడు bala-dēvuḍu. n. Balarāma, Krishna's brother. బలదేవుడు n. Wind, వాయువు. బలపడు bala-paḍu. (బలము+పడు.) v. n. To increase, అధికమగు. బలపరచు bala-paraṭsu. v. a. To strengthen, support, confirm. బలయు balayu. v. a. To surround, పరివేష్టించు. బలవంతము bala-vantamu. n. Strength, force, violence, compulsion. బలాత్కారము. adj. Strong, violent, బలముగల. adv. Forcibly, బలవంతముగా బలవంతుడు or బలశాలి bala-vantuḍu. n. A strong man, a violent man, a mighty man. బలవంతులతో విరోధము కారాదు do not contend with the mighty. బలహీనత bala-hīnata. n. Weakness, debility. బలహీనము bala-hīnamu. n. Weakness, debility. adj. Weak, strengthless. powerless. బలక్షయము bala-kshayamu. n. Loss of strength; weakness, impotence. బలాత్కారము balāt-kāramu. n. Violence, force, severity, exaction. బలాత్కరించు balāt-karinṭsu. v. a. To force, press, compel. బలాత్కారము చేయు.

(p. 916) bhagavat bhagavat. [Skt.] adj. Respectable, worshipful, adorable. భగవద్గీత ' the Divine Song,' the name of a celebrated poem. భగవద్ధ్యానము meditation on the Deity. భగవత్ శాస్త్రము the sacred text. పూజ్యురాలు bhaga-vati. n. A respectable woman. భగవతీందేవీం the blessed goddess. భగవంతుడు or భగవానుడు bhaga-vantuḍu. n. Almighty God. The Supreme Being. The Lord.

(p. 958) maruttu maruttu. [Skt.] n. Wind, air, వాయువు. A sort of demigod. వేలుపు. మరుత్వంతుడు or మరుత్పాలుడు marut-vantuḍu. n. An epithet of Indra as lord of the demigods. మరుత్సఖుడు marut-sakhuḍu. n. An epithet of Fire and of Indra. అగ్నిహోత్రుడు, ఇంద్రుడు.

(p. 980) māvantuḍu or మావతుడు māvantuḍu. [from Skt. మహత్.] n. An elephant driver, మావటివాడు.

(p. 939) mukhamu or మఘము makhamu. [Skt.] n. A sacrifice, or oblation. యజ్ఞము. శతమఖుడు an epithet of Indra, who performed a hecatomb. మఖవాజి a horse fit for being sacrificed in the అశ్వమేధయాగము. ముఖవంతుడు, మఘవంతుడు, మఖవుడు or మఘవుడు makha-vantuḍu. n. Indra as being the god who offered sacrifices. మఖి makhi. n. A sacrificer, one who celebrates a sacrifice. యజ్ఞముచేయువాడు.

(p. 1083) rūpakamu rūpakamu. [Skt.] n. An allegory, a parable. A metaphor. Also, same as రూపము, రూపము rūpamu. Figure, form, shape, appearance, semblance, ఆకారము. Nature, స్వభావము. Beauty, సౌందర్యము. నిజరూపము, ఉన్నరూపము or కలరూపము the real form the fact, the very truth, reality. అర్థరూపము and పూర్ణరూపము are terms in statuary for the profile and front figure. మారురూపము metamorphosis, another shape, a disguise. రూపకముగా or రూపముగా rūpakamu-gā. adv. In the shape of. రొక్క రూపకముగా చెల్లించినాడా సరుకురూపకముగా చెల్లించినాడా? did he pay it in money or in kind? రూపకమైన rūpakam-aina. adj. In the form of, in the shape of: (a word only used in compounds.) thus, భూరూపకమైన జీవనము subsistence derived from land. రూపాంతరము rup-anlaramu. n. Metamorphosis, another form.మారురూపు. రూపవంతుడు rūpa-vantuḍu. n. A handsome man. అందగాడు. రూపవతి rūpa-vati. n. A beauty or beautiful woman. అందగత్తె. రూపరి or రూపసి rūpari. n. A beauty. చక్కనిపురుషుడు. చక్కని స్త్రీ. రూపాజీవ rūpā-jīva. n. One who lives by her beauty, a harlot. వేశ్యస్త్రీ. రూపించు rūpinṭsu. v. a. To show, అగుపరుచు, చూపు. To prove, ascertain, confirm. నిరూపించు. రూఢిచేయు.

(p. 1087) rēvantuḍu rēvantuḍu. [Skt.] n. A horse breaker, a horse trainer. అశ్వశిక్షకుడు. 'రేచిపట్టగలేరు రేవంతులైవ.' Pal. 53.

(p. 1095) lakṣmī lakshmi. [Skt.] n. Lakshmi, the wife of Vishṇu, the goddess of prosperity. Wealth, fortune, సంపద. Beauty, splendour. శోభ. Turmeric. పసపు. 'శుభశాశ్వత లక్ష్ములునీకుగలిగెడును.' Rukmāngada. iii. 129. లక్ష్మణుడు lakshmaṇuḍu. n. The younger brother of Rāma. సౌమిత్రి. A fortunate man, శ్రీమంతుడు. లక్ష్మీపతి lakshmī-pati. n. The husband of Lakshmi. లక్ష్మీమనోహరాలు lakshmī-manōharālu. n. A certain kind of rice. H. iv. 158. లక్ష్మీవంతుడు lakshmī-vantuḍu. n. A man of wealth. భాగ్యవంతుడు, సంపదగలవాడు. లక్ష్మీవారము lakshmī-vāramu. n. Thursday, గురువారము, బృహస్పతివారము, బేసవారము.

(p. 1118) vantuḍu vantuḍu. [Skt.] Affix meaning Possessed of, gifted with, having, possessing. ధైర్యవంతుడు a brave man. విద్యావంతుడు a learned man. వీర్యవంతుడు a courageous man.

(p. 1175) vidya vidya. [Skt. from విద్ to know.] n. Knowledge, science, learning, education; an art, చదువు, జ్ఞానము. Conjuring, juggling. మహావిద్య the great art, i.e., magic. విద్యాధరుడు vidyā-dharuḍu. n. A demigod of a particular class, a fairy, or genius, జీమూతవాహనాదిజాతి. విద్యార్థి vidy-ārthi. n. A pupil, student, చదువు కోరువాడు, చదువుకొనువాడు. విద్యావంతుడు vidyā-vantuḍu. n. A man of learning.