(p. 2) aṅkaṇamu ankanamu. [Tel. related to అంగ and అడుగు, the foot; borrowed by Skt. from Dravidian languages. Cf. Kittel and Gundert.] n. The act of branding or marking. Intercolumniation. Apartment. The space between any two beams, or pillars. రెండు దూలముల, లేక, స్తంభముల నడిమి ప్రదేశము. నలుచదరపుచోటు; తొట్టికట్టు. అంకణమునకు రూపాయి బాడిగ' the rent of each apartment is one rupee. మీదెన్ని అంకణముల యిల్లు how many apartments are there in your house? how big is it?

(p. 19) akka akka. [Tel. a Dravidian word borrowed by Sanskrit, where it is used in the sense of mother. cf. Lat. acca] n. An elder sister. అక్కచెల్లెళ్లు elder and younger sisters. పెద్దక్క the eldest sister. Any woman older than oneself is usually styled అక్క elder sister, or అమ్మ mother, madam: and any man older than onself is usually styled అస్న elder brother, or, అయ్య father, sir. పంటలక్క a cook or kitchen maid. See అక్కలవాడ.

(p. 97) avibhaktamu a-vibhaktamu. [Skt.] adj. Undivided, unpartitioned, unseparated, joint. పంచుకొనబడని. అవిభక్తులు a-vi-bhaktulu. n. plu. Those who live together without dividing their inheritance, those who live as one family. భాగాలు తీరనివారు, పాళ్లు పంచుకొననివారు. మీరు విభక్తులా అవిభక్తులా do you live apart from your brothers or not?

(p. 164) upāyamu upāyamu. [Skt.] n. A contrivance, expedient, means, method, agency. వెరవు. ఉపాయము కల్పించు to contrive. చతురుపాయములు or ఉపాయచతుష్టయము, the four devices, i.e., సామము using gentle or pacific means, దానము giving presents or bribing, భేదము sowing dissensions among the enemy or dividing his force or strength, దండము punishment. ఉపాయముగా upāyamu-gā. adv. Cleverly, artfully. ఉపాయశాలి upāya-ṣāli. n. A clever man, a man of tact, a man of many devices.

(p. 192) ellamma ellamma. [Tel.] n. Ellamma, a Dravidian goddess.

(p. 320) komaru komaru. [Tel.] n. Youth, youthfulness, bloom, beauty, loveliness. మనోజ్ఞత. Manner, way. adv. Beautiful, handsome. అందమైన. కొమరుమిగుల gracefully., కొమరార finely. కొమరారు komar-āru. v. n. To bloom. కొమరాలు komar-ālu. n. A young woman యౌవనస్త్రీ కొమరితనము or కొమరుపాయము youth. యౌవనము. కొమరుడు or కొమారుడు komarudu. n. A son. కొడుకు. కొమరులు or కొమరకొయ్యలు komarulu. n. Bressumers or Brest summers, that is, forked pieces of wood used in buildings. ఇంటి వెన్ను పట్టెకిందికురుంజులు, మేలు దూలముమీది గు౛్జులు. కొమర్తె or కొమారి komārte. n. A daughter. పెండ్లికొమార్తె a bride. [The Skt. కుమారుడు+కుమారి are apparently derived from this Dravidian root.]

(p. 342) khaṇḍanamu khanḍanamu. [Skt. from ఖన్ = to cut.] n. Breaking, dividing, cutting, reducing to pieces. నరుకుడు. Slaying, smiting, destroying, annihilating. Refuting. Rebellion, opposition. Criticism. ఖండసుడు khanḍanuḍu. n. A slayer, a smiter. ఖండము khanḍamu. n. A piece, part, fragment, portion. A chapter, a section. A country, a district, a division. ఉత్తరఖండము the Northern Division. ఖండసంవిత్తు (L. XIII. 32.) జీవేశ్వరుడు. జీవపరమాత్ముడు. ఖండశర్కర khanḍa-ṣarkara. n. Lump sugar. ఖండశశి khandaṣaṣi. n. The moon when less than full: the half moon or crescent. ఖండా khanḍā. n. A cross handled dagger. జంజాతికత్తి, పెద్దకత్తి. In poetry కలువరేకుఖండా he whose dagger is a blossom, i.e., the god of love. ఖండి khanḍi. n. The measure called a Kandy. పుట్టి. ఖండించు khanḍinṭsu. v. t. To cut to pieces, sever, divide, take to pieces, dissect. To tear or break off. To reject, confute, refute. To criticise, to test. To decide, settle, determine. ఖండింపు khanḍimpu n. A settlement, a bargain. ఖండింపుచేయు to settle a bargain, to bargain, to settle. ఖండిక or ఖండ్రిక khanḍika. n. A grange or farm house. A lot of land, or portion of a village, granted free of rent or on a favourable lease. ఖండితము khanḍitamu. adj. Severed, cut, divided. నరకబడిన. Decided, certain, strict. Absolute, down right. ఖండితోత్తరము a decisive answer. ఖండీభూతము khanḍī-bhūtamu. adj. Dashed to pieces. M. VII. iv. 308. ఖండేందువు khanḍēnduru. n. The half moon or crescent. ఖండశశి. ఖండేందు భూషణుడు he who wears a crescent as his crest, i.e, Siva.

(p. 398) grāmamu grāmamu. [Skt.] n. A village. ఊరు. A scale in music. షడ్జాదిస్వరము. గ్రామత్రయము the three tones, treble, tenor and base. A crowd or multitude సమూహము. as గుణగ్రామము or శబ్దగ్రామము. గ్రామకార్యము grāma-kāryamu. n. Village affairs: worldly matters. గ్రామకంఠము grāma-kanṭhamu. n. The glebe, or pasture land appertaining to a village. గ్రామణి grāmaṇi. n. A chief: a head man. గ్రామాధిపతి. గ్రామణి adj. Chief, head, leading. ముఖ్యుడు నరగ్రామణి, the noblest of men. దుర్గ్రామణి a wicked ruler. గ్రామణ్యము grāmanyamu. n. The rule or headship of a town. Imperiousness, violence, outrage. గ్రామణ్యముగా scoffingly. గ్రామదేవత grāma-dēvata. n. A village god or goddess. These are the original Dravidian deities. Among them the male deities are chiefly these: పోతురాజు, కాట్రేడు, అంకాళు, గంగయ, చెన్నడు and మైలారు. The principal village goddesses are పెద్దమ్మ, కాట్రేణి, అంకాళమ్మ, ఎక్కళమ్మ, ఎల్లమ్మ, మల్లమ్మ, మామిళ్లమ్మ, మైసమ్మ or మైసూరమ్మ, (i. e. మహిషీ.) మారియమ్మ, మారెమ్మ (who probably is meant for 'Maria') యాగాతమ్మ (that is, Saint Agatha,) and సుంకలమ్మ or సుంకెళమ్మ, of whom one inflicts the cholera, another the small pox (see అమ్మవారు) another murrain, another blight. None have any beneficent powers, and they are worshipped to avert their displeasure. గ్రామసింహము grāma-simhamu. n. The lion of the village, i.e., a dog. గ్రామస్థుడు grāma-sthuḍu. n. A villager. స్వగ్రామస్థుడు a fellow citizen or neighbour. గ్రామాంతము grām-āntamu. n. The outlying portion of a village, i.e. the Panchama quarter. మాలపల్లె. గ్రామాదులు grām-ādulu. n. Villages. Lit. Villages, &c. గ్రామ్యము grāmyamu. adj. Village-born; produced in or relating to a village. Vulgar, rude, rustic. Common, colloquial, unclassical, inelegant: The opposite of శాస్త్రీయము. In Grammar the term is applied to conversational forms as వస్తాడు, తెస్తాడు, like they're, I'm, you're, he's, in English, which are supposed to be in admissible in literature, though they occur in all even the best poets. గ్రామ్యధర్మము grāmya-dharmamu. n. Sexual intercourse. సంభోగము. Lit. what is usual or the fashion, or way of the world.

(p. 547) tenugu or తెనుంగు tenugu. [Tel. from Dravidian root తెన్ = south. Lit: the language of the south.] n. The Tenugu or Telugu language. అయిదు విధాల తెనుగులు ఉన్నవి there are five species of Telugu. M. I. i. 20. తెనిగించు or తెనుగించు teniginṭsu. v. a. To translate into Telugu. Sec తెలుగు.

(p. 699) paḍamara paḍamara. [Tel Dravidian root పడుమ్ falling+ఇటాయిరు sun.] n. Lit: The side in which the sun sets. The West. తూర్పుపడమరలు East and West. తూర్పు పడమరలు paḍamaṭi. adj. Western. పడమటిగాలి the West wind. పడమటిల్లు the Western apartment, i.e., the cook-room or the dining room. పడమటికొండ paḍamaṭi-konḍa. n. Lit: The Western hill (behind which the sun is supposed to set.) అస్తాద్రి. పడమటిదొర the lord of the West, i.e., Varuna.

(p. 704) padamu padamu. [Skt.] n. A foot. పాదము. అడుగు. A footstep, the mark of a foot, పాదచిహ్నము. A word or a phrase, శబ్దము. An article, thing, వస్తువు. Preservation, defence, రక్షణము. A place, site, స్థానము. Rank, station, degree. ఉద్యోగము. An attempt, ప్రయత్నము. Cunning, కపటము. A line of a stanza or song, పద్యపాదము. పదభ్రష్టుడు he who is degraded. 'మనసి జరథపదాంజనకణికలు.' A. v. 124. టీ రథపద, బండికండ్లయొక్క. పరమపదము parama-padamu. n. Lit: the best place, i.e., Heaven. పదగుడు or పద్గుడు padaguḍu. n. A foot soldier, కాలిబంటు పదచాళి padaṭsāḷi. n. A kind of dance. నాట్యభేదము. పడచ్ఛేదము padach-chhēdamu. n. Dividing or separating the words of a sentence from each other. The order in which words are construed. Analysis. పదతలము pada-talamu. n. The foot.

(p. 729) pavidi Same as పగిది (q. v.)

(p. 871) balu or బల్ balu. [Tel. short for బలువు.] adj. Big, strong, mighty, great, exceeding, large, much, very. బలుగాయము a deep wound. బాలుమూర్ఛ a deep swoon. బలుతడవాయె it grew late, much time has passed. R. v. 95. బలుముల్గమి a cluster of large thorns. T. pref. 43. పలుకెంపుతల పింపుజిగిమోవి a lip which reminded one of a noble ruby. బలుకెంపు = శ్రేష్ఠమైన కెంపు. బలుగుత్తి balu-gutti. (బలువు+గుత్తి.) n. A sort of rice. 'గొబ్బికాయలు బలుగుత్తులు వాలమీగడలు శ్రీరంగాలు కామదార్లు.' H. iv. 156. బలురక్కిస, బల్రక్కిస, బలురక్కెస or బలురక్కసి balu-rakkisa. n. A plant called Arum macrorhizon, (Reeve), గజకర్ణము, గణహాసకము, బ్రహ్మరాకాసిచెట్టు, బృహచ్ఛదము. బలువిడి or బల్విడి baluvidi. n. Way, manner, విధము. adv. Much, vehemently, severely, strongly. అత్యంతము. 'తేరుగదలనీక వైరులు బలువిడి పొదివిపట్టి రాచపోట్లనైన.' M. VIII. ii. 270. బల్దూరము bal-dūramu. n. A great distance. బల్మక్కువ (బలు+మక్కువ.) bal-makkuva. n. Strong love, great affection.

(p. 923) bhittamu bhittamu. [Skt. from భిత్, భేద్, to cut, divide.] n. A bit, piece, fragment. 'మిగులమెత్తనిపలలభిత్తంబులు.' Swa. iv. 93. భిత్తి bhitti. n. Dividing, cutting. భేదనము. A wall. గోడ. భిత్తిక bhittika. n. A wall, గోడ. A thunderbolt, పిడుగు. భిద bhida. n. The act of tearing or rending. భేదనము, బద్దలుచేయడము. 'భూభిదాపాది నిర్భరాంభోభరంపువడి.' A. iv. 128. భిడురము bhiduramu. n. A thunderbolt, వజ్రాయుధము. M. XII. iv. 399. భిదువు bhiduvu. n. A thunderbolt. వజ్రాయుధము.

(p. 927) bhēdamu bhēdamu. [Skt.] n. Dividing. separating, tearing, rending, breaking, భేదనము. Distinction, difference, variation. వేరిమి. A sort, kind, species. Change, alteration, మార్పు. Disagreement, dissension. నైమనస్యము. R. vi. 8. భేదనము bhēdana-mu. n. Dividing, separating, tearing, breaking, discriminating. భేదించుట. భేది or బేది bhēdi. n. That which breaks or penetrates. A purge, or purging. భేదిమందు a purgative medicine. భేదికరమైన purgative. భేదించు bhēdinṭsu. v. n. To vary, differ, deviate. వేరగు. To split, చీలు. వారిమనసు భేదించినది they now differ in their opinions. v. a. To break, split, divide, separate, pierce. To penetrate a secret, resolve a riddle, explain, open. భేదిలు or భేదిల్లు bhēdilu. v. n. To be rent, as the heart. చీలు, బద్దలగు. To become different, వేరగు. 'భేదిల్లెన్ ధరిత్రీంద్రముల్.' Kasikh. iv. 283. భేదకుడు bhēdakuḍu. n. One who cut or divides. One who sows enmity among friends. భేదించువాడు. భేదితము bhēditamu. adj. Cut or divided, భేదింపబడిన. భేద్యము bhēdyamu. adj. That which can be cut or divided, భేదింపదగినది.