(p. 1) a a.1. The first letter of the Telugu alphabet as of many others. Hence the phrase అ ఆలు formed like the word 'alphabet' from the first two letters in the series, means the whole of the Tel. alphabet. See ఓనమాలు and వర్ణమాల. అకారము is the letter or sound of a, the term కారము being added to each letter in naming it. అకారాదిగా beginning with the letter అ seriatim, i.e., in alphabetical order. The letter అ has the same shape as the Eng. 'A' reversed. but is quite rounded off, and represents like its Semitic prototype 'the horns of an ox' (Taylor.) The stroke / called తలకట్టు tala-kaṭṭu and placed over many consonants is popularly, though by mistake as pointed out by Burnell, taken to be the secondary form of అ. The letter అ has the same sound as the Eng. a in 'around.' 'delta','Victoria. ' It is the 'low-back-wide vowel formed by the jaws, pharynx and lips wide open' and is supposed to be inherent in consonants -- e. g., in బ b, ల l, జ j.

(p. 61) apatnīkuḍu a-patnīkuḍu. [Skt. from పత్ని.] n. A widower. పెండ్లాము లేనివాడు.

(p. 277) kālu kālu. [Tel.] n. A leg, a foot, a claw, a talon. మోకాలు the knee. మిగాలు the upper surface of the foot. A pillar. నూరుకాళ్లమంటపము a portico built on 100 pillars. A quarter or fourth part. ముక్కాలు being three legs, or quarters. Bilh. ii. 154. కాళ్లకడ at the feet. కాళ్లజెర్రి a centipede. కంపకాలు a fence: lit. a fence-foot. కాలిడొంక (A. vi. 16) a foot path. కాలుత్రవ్వు to paw the ground, to be eager for fighting. M. XII. ii. 301. A. v. 87. సన్నద్ధుడగు. నా కొడుకు పెండ్లాన్ని బిడ్డలను నాకాళ్లగట్టిపోయినాడు my son died and left a widow and children on my hands. మూడుకాళ్ల ముసలి (P. i. 322.) a three legged old woman, because leaning on a staff. తే 'మరుడుశైంగార వీధులేలర్పరచితనదు పేరనోవకపేటకట్టి సంప్తీతితోర ణాలనుంచిన కాలుకంబాలనంగ కలికియూరులు చెలుగు పై కాంచి మెరయ.' Bilh. ii. 154.

(p. 287) kuṅka kunka. [Tel.] n. A virgin widow. బాలవిధవ. A wretch, a slut: రండ.

(p. 315) koṇḍra konḍra. [Tel.] n. A field. The space included in the widest turn of the plough. ఎదురుదున్ని మళ్లించిన నడినేల. కొండ్రకైదువు a plough నాగలి. కొండ్రచేసికొను konḍra-chēsi-konu. v. a. To cultivate.

(p. 346) gaṅgāḷamu gangāḷamu. [Tel.] n. A large wide mouthed metal jar for holding water.

(p. 357) gamanamu gamanamu. [Skt.] n. Going, a march, journey పోక, ప్రయాణము. Attention. గురి. Intention తలపు. సహగమనము, lit. 'Accompanying.' The burning a Hindu widow alive with her deceased husband. 'ఉ సంగరముంగరంబుగమనంబున భావనసేయరైరి.' నై. iii.

(p. 448) cālu ṭsālu. [Tel.] v. n. To suffice, to be enough or sufficient. కావలసినంత అగు, సమృద్ధమగు. To be able. To bear, tolerate, endure ఓపు. చాలును (3rd pers. aor.) it is enough. చాలదు. neg. aor.) it is not enough. అనజాలరు they cannot say. బుద్ధిచాలదు నీకు (Dasav. iv. 195.) you have not sense enough. చాలీచాలకయిది జరిగించినాడు he committed this out of dire necessity. చాలీచాలవు these are barely enough. ఈడుచాలిన grown, of full age. ఈడుచాలని under age, immature. జ్ఞాపకముచాలదు I do not sufficiently remember it. నా గ్రహచారము చాలక యిట్లు సంభవించెను through my luck not being good enough it so happened. వాపులుచాలు enough of these words about relationship. 'వాలి నేనును సురల్ పడినొకవంక జాలితి మొకవంక జాలి రసురులు.' T. iii. 117. On our side we were mighty, and so were our foes. చాలు n. Sufficiency, abundance సమృద్ధి. A line, a row, series, furrow, stripe, track, trace. A flow or stream. Features. తల్లిచాలుపోలిక resemblance to the mother's features. ఈ చాలున in this manner. శ్రేణి, సరణి, జాడ. A. v. 122. R. i. 106. 117. చాల్గల, i.e., చాలుగల. (Vasu. i. 57.) in a stream. చాలుపు or చాల్పు ṭsālupu. n. A line or row. A series, succession. Length: the longer measurement as opposed to the width. చాలుపుగా in a line, one after another, here and there, occasionally. చాలుబడి ability, చాలిక, సామర్ధ్యము. చాలు వాడు one who is able శక్తుడు, సమర్థుడు. చాలుపారు to be fine or pretty వరుసతీరు. 'క మొలచి తలలెత్తి నిక్కుచు సలలితగతి జాలుపారె సస్యములధిపా.' భాగ. x.

(p. 521) tāḍu or త్రాడు tādu. [Tel.] n. A cord, thread, string. A match for a gun. The palm tree, so called because cordage is made from it. See under తాటి. The cord of marriage, being the string round the bride's neck, from which the పుస్తె or tali is hung. Hence తాడు తెగిన (lit. cord broken) means widowed. అగ్గితాడు or జేనకితాడు a match, made of cord dipped in brimstone.

(p. 523) tāmā tāmā. [Tel.] n. Thickness, bulk, as opposed to length and width.

(p. 545) teñcu or త్రెంచు tenṭsu. [Tel. The causal of తెగు.] v. a. To break, snap. తెగజేయు. వాడుతెంచు to break the cord., i.e., to make a woman a widow by breaking the cord which sustains the token of marriage (తాళిబొట్టు.) Hence ఒకనితాడుతెంచు to break a man's cord, to ruin a man. This verb occurs in compounds signifying 'to come' or 'go,' as అరుదెంచు, ఏగుదెంచు, ఏతెంచు, తనుదెంచు, చొత్తెంచు, పరతెంచు, పారుదెంచు, పుత్తెంచు, &c.

(p. 545) tempi tempi. [Tel. from తెగు.] n. A widow. విధవస్త్రీ. See తెంచు. A wretch, jade, slut.

(p. 555) tēlu tēlu. [Tel.] v. n. To float. To swim. To bathe. To succeed, be done, be settled, ratified, take place. To terminate, end, blow over or end (as a storm,) swell, ripen (as a boil,) to emerge, పొడచూపు To fall clear of, so as not to hit. To clear up, become known, or ascertained, be decided, as a question or doubt. To be found, come to light, result, come to pass, to be evident or revealed. To go off or depart, as sleep, sickness, &c. To escape or get off. నేను తేలే ఉపాయము ఇది this is the plan to save myself. ఏ సముద్రమందు పడవేసినా ఇది తేలును in whatever sea you place this boat it will float, i.e., this must prosper whatever may happen. తేలబలుకు (A. iv. 306.) to speak clearly. తేలిన swelling ఉబికిన; large. తేల్చి పలుకు to accent softly, to use the soft accent instead of the harsh one; as పోతన Pōtana for పోతన్న Pōtanna, and ఇపుడు ipuḍu for ఇప్పుడు ippuḍu. తేలదీయు to haul ashore, to pull out or drag out. తేలగిల్లు or తేలగిలబడు tēla-gillu. v. n. To rise to the top. పైకితేలు. To roll or swim, as the eyes. తేలగింపు swimming of the eyes. తేలవేయు tēla-vēyu. v. a. To open (the eyes) wide. కండ్లుతేలవేయు to stop winking తేలచేప tēla-chēpa. n. A kind of fish. H. iv. 225. తేలాడు tēlāḍu. (తేలి+ఆడు.) v. n. To float. తేలు, తేలిఆడు. తేలించు tēlintsu. (causal of తేలు) v. a. To cause to float. To bring up or produce. To accomplish, do, achieve, perform. To fulfil. To glance, as applied to the eyes. తేల్చిపోయు to pour in loosely or lightly. లాలించితేలించు to fondle and please. తేలిక tēlika. n. Lightness, ease. లఘుత్వము. adj. Easy, simple, light. బరువులేని. వానికి ఇప్పుడు ఒళ్లు తేలికగా నున్నది he is well. తేలుపారు tēlu-p-āru. v. n. To arise, to be born పుట్టు.

(p. 585) dāka dāka. [Tel.] n. A pot with a wide mouth. బోగోణి, మూతివేడల్పుగల అటిక. Also, a vine (corruption of ద్రాక్ష.) దాక or దాకా affix. Until, as long as, about. As far as, as much as, to the extent of, దనుక. నెలదినములదాక for a month. ఇంతదాక until now, before this. ఎందాక how long. పదిదాక as many as ten, about ten. The irregular inflection is దాకటి. ఇందాకటి వ్యాజ్యము the late dispute. ఇందాకటిజాబు his recent letter. ఇందాకటివాడు the man who here till now.

(p. 591) dikku dikku. [Skt.] n. A quarter, part, side, direction. దిశ. An airt or point of the compass. The ten directions named in Hindu books are the four points. N. E. S. W. and the intermediate four: N.-E. (ఈశాన్యమూల) S.-E. (ఆగ్నేయమూల) S.-W. (నైరృతిమూల,) N.-W. (వాయవ్యమూల) to which are added the Zenith and Nadir. దిక్కులుమ్రోయగా while the heavens resounded. Quarter, shelter, asylum, refuge, protection, patronage, శరణము. దిక్కులేని, దిక్కుమాలిన or దిక్కేదిన helpless, resourceless, devoid of any protector; also vile, abominable. దిక్కుగలచోటు a refuge. దిగ్విమల స్వరూపుడై the loveliest in the world. దిక్పతి or దిక్పాలుడు dik-pati. n. A demigod who rules one airt or point of the compass; the regent or genius that governs that quarter. ఈశానాదిదిక్పాలురు the genii of the north-east and other directions దిక్కమొగములు or దిక్కామొగములు dikka-mogamulu. [from దిక్కు+ముఖము.] n. Faces turned in every direction. People that flee in all directions through fear, భయముచేత దిక్కున కొక్కరుగా పోయినవారు. దిక్కా మొగముగా timidly, భీతిచే బెదరియుండినట్లుగా. దిక్కరి dik-kari. (దిక్+కరి.) n. One of the mythica, elephants that support the corners of the world. దిగంతము dig-antamu. (దిక్+అంతము.) n. An end of the earth. దిగంతఖ్యాతి world wide fame. దిగంబరుడు dig-ambaruḍu. (దిక్+అంబరుడు.) adj. Lit. 'Sky vested,' having the air as a robe. Naked, stark-naked, undraped. దిసమొలవాడు. n. An epithet of Siva. దిగంబరురాలు she who is naked. దిగ్గజము dig-gajamu. n. One of the eight elephants (గజ) the guard the cardinal points (దిక్కులు) of the world. A poetical phrase answering to the poles of heaven. దిగ్గజములుమ్రోయ making the welkin ring. కవిదిగ్గజము a leading or classical author. దిగ్బంధము dig-bandhamu. n. A magic rite, restraining by spells the influence of certain stars. cf. Job. XXXVIII. 31. దిగ్భ్రమము dig-bhramamu. n. Giddiness, stupor, amazement. దిక్కులతబ్బిబ్బు, భ్రమము. దిగ్బ్రమితాత్ముడై bewildered, horrified, amazed. దిగ్గిజయము dig-vijayamu. n. Dominion, empire. Universal conquest. A royal progress or tour. దిగ్మండలము or దిగ్మండలి dig-mandalamu. n. The horizon.