(p. 149) ukku ukku. [Tel.] n. Steel. Strength, courage, pride, vigour, potency. అయస్సారము, బలము, శౌర్యము. Steadiness. స్థైర్యము. తెలగ ఉక్కు. A very tough sort of steel. R. v. 197. ఉక్కు తీగె ukku-tīge. n. Steel wire. ఉక్కుతునక or ఉక్కుముక్క ukku-tunaka. n. A bit of steel, a brave, sharp or active man. ఉక్కు ముఖి ukku-mukhi. n. The crimson crested barbet, or coppersmith bird, Xantholaema haemaxtocephala. (F.B.I.) ఉక్కుసున్నము ukku-sunnamu. n. Ashes of calcined iron, scoriæ calx. ఉక్కడగించు or ఉక్కడచు ukkaḍaginṭsu. v. a. To crush one's pride, to humble: to dishearten. ఉక్కడగు ukkaḍagu. (ఉక్కు+అడగు) v. To sink or faint. To be disheartened. ఉక్కరి ukk-ari. (ఉక్కు+అరి) A man, a hero. శూరుడు, ధీరుడు. ఉక్కరు ukk-āru. (ఉక్కు+అరు) v. n. To ebb (as strength), to be exhausted, to faint. To lose one's vigour. ఉక్కుచెడు. To die. చచ్చు. ఉక్కరి having lost vigor. సామర్థ్యము లేకపోయి. ఉక్కుమడగు ukku-maḍagu. v. i. To lose vigor. To die. ఉక్కమడచు to kill.

(p. 247) kammaccu kammaṭṭsu. [Tel. కమ్మి+అచ్చు.] n. An instrument for drawing out wire. కంసలివాడుకమ్మిలాగేపనిముట్టు.

(p. 248) kammi kammi. [Tel.] n. A wire, bar, beam. Border, a fringe, edging. అంచు. A felloe బండికంటికడకమ్మి, కంబి. బ్రహ్మకమ్మి, ముక్కుకమ్మి, or ముక్కమ్మి a nose ring. కమ్మి తీసిపోయినది there is a peg loose, i.e., the plot is discovered. కమ్మిచీర a fringed cloth, or one with a border, edging, or selvage. కమ్మిబండి kammi-banḍi. A cart with wheels having spokes and felloes on the wheels, as opposed to చెకడాబండి a cart with solid wheels.

(p. 248) kammu kammu. [Tel.] v. t. To beat out into wire. కమ్మిగా సెగగొట్టు. To overspread or cover మూయు, వ్యాపించు, క్రమ్ము. కమ్ముకొను kammu-konu. v. a. To pervade, as smoke; to veil, hide, screen, conceal; to surround. శత్రువులు నాలుగు తట్లా కమ్ముకొనిరి the enemy surrounded him on all sides. నాగొంతుకమ్మినది I became hoarse. మత్తుకమ్మిపడ్డాను a stupor came over me and I fell down. వానికి కావలసినంత బలగము ఉన్నది గనుక వాడు చేసిన పనికి వాణ్నికమ్ముకొన్నారు he had abundance of friends, so they screened him from punishment. కమ్ముదల kammu-dala. n. Covering, concealing. తన కృత్రిమమును కమ్ముదలచేసేకొరకు with a view to conceal his roguery.

(p. 265) kāñcanamu kānchanamu. [Skt.] n. Gold. కాంచనవల్లి a piece of gold wire. కాంచనాంబరము tissue, gold cloth.

(p. 275) kāru kāru. [Tel.] adj. Black or jet black. కారుమొగులు a black cloud. కారుకమ్ములు black wires కారునువ్వులు the seeds of the black sesamum. Brackish. చవుడు. కారునీళ్లు brackish water. కారునేల saline soil. కారుసముద్రము the salt sea. కారుప్పు bitter salt. కారుఇంగువ stale asafœtida. Withered. కారాకులు withered leaves. Astringent వగరైన. కసుగాయదెంచిన కారగుగాక if you pluck a fruit raw, is it not sour? Wild. కారెనుము kār-enumu. Bos gaurus. The Gaur. (F.B.I.) కారు దున్న, కారుపోతు a wild he buffalo, or bison. Great, big. కారుటెలుగు, a loud cry. పెద్దబొబ్బలు,. కారువాసన a strong smell, a stale smell. కారుకూతలు rude language. కారుమొసలి a wild crocodile or alligator. కారుకొను or కార్కొను kāru-konu. v. i. To blacken. నల్లబారు. To be noisy సందడించు.

(p. 292) kuṭṭu kuṭṭu. [Tel.] v. n. To ache, be sore, to be in pain. వానికి కండ్లుకుట్టినవి he has got sore eyes. Metaphorically, he is envious. కుట్టు. v. a. To prick, bore, pierce: to sting. To sew or stitch. పండ్లు కుట్టుకొను to pick the teeth. మడిచికుట్టు to fold and sew, i.e., to hem. చెప్పుడు కుట్టు to make shoes. చెప్పులు కుట్టేవాడు a cobbler, మాదిగవాడు. కుట్టుతేళ్లు scorpions, villians, కంటకములు, క్షుద్రులు. కుట్టు. n. A stitch, a seam. Sewing, needle-work. A stitch in the side కొంచెము కడుపు నొప్పి. A prick, or puncture, piercing. Spite, grudge, pique. కడుపుకుట్టు belly-ache: spite, grudge. కుట్టుసురు the last breath, or gasp. కుట్టుకాడ or కుట్టుపోగు kuṭṭu-kāḍa. n. A wire placed in the ear in preparation for an earring. కుట్టు పోయు kuṭṭu-pōyu. v. n. To stitch or sew slightly.

(p. 312) koṅkara konkara. [Tel.] n. Bending. వంపు. కొంకరవంకర all twisted and twirled. కొంకరలుపోవు to become crooked.

(p. 394) gōru gōru. [Tel.] n. A nail, a claw. In A. v. 30. గోళ్లు is rendered అరిటిపువ్వులో నుండే గద్దగోళ్లు అని వాడుకోబడే కుచ్చులవంటివి 'Hawk's claws,' i.e., the inside of a plantain blossom. adj. Slight, little. అల్పము. గోటికన్ను the quick of the nail. గోరుగల్లు or గోరుగొండి or గోర్లొండి gōru-gallu. n. An instrument for cutting the nails. గోరుగాలము gōru-gālamu. n. A kind of fishhook made of iron wire. గోరుచిక్కుడుకాయ gōru-chikkuḍu-kāya. n. The bean called Dolichos fabæformis. Rox. iii. 316. గోరుచిరణము gōru-chīra-ṇamu. n. A chisel with a bent edge. కొనయుండు వంపుగల ఉలి. గోరుచుట్టు gōru-ṭsuṭṭu. n. A whitlow. గోరుచుట్టుపై రోకటిపోటు a blow from a rice pounder on a whitlow, i.e., trouble upon trouble. గోరులి or గోరు ఉలి gōruli. n. A gouge, or round-bladed chisel. గోరువెచ్చ gōru-veṭsṭsa. n. and adj. Lukewarm, tepid, partly warm. గోరొత్తు gōr-ottu. v. a. To pinch. n. Pinching.

(p. 468) jīvamu jīvamu. [Skt.] n. Life, existence. ప్రాణము. The vital spirit, the soul అత్మ. An animal or creature, ప్రాణి. కాకిజీవము one whose life is as long, as vile and as wretched as that of a crow. దుష్టజీవము a despicable being. జీనరూపము the living image. జీవంజీవము jivam-jīvamu. n. A fabulous bird. చకోరపక్షి, వెన్నెలపులుగు, వన్నెపులుగు. జీవగర్ర jīva-garra. n. A prop, stay, support. ప్రాణరక్షకము. R. vii. 143. జీవకుడు jīvakuḍu. n. A living man. ప్రాణి. One who lives జీవించువాడు. A servant కొలువుడుకాడు జీవచ్ఛవము jīvach-chhavamu. n. A living corpse. బ్రతికి యుండు శవము. జీవదుడు jīvaduḍu. n. One who gives life. జీవమునిచ్చువాడు. A medical man. వైద్యుడు. జీవధనము jīva-dhanamu. n. Cattle. గోవులులోనగునవి. జీవనౌషధము jīvan-aushadhamu. n. A medicine that revives life. బ్రతుకజేసేముందు. జీవన్ముక్తుడు jīvan-muktuḍu. n. One who has become emancipated from all desire. A man who is in the world but not of the world. జీవించియుండియును జ్ఞానముగొని సమస్తబంధములను బిడగొట్టుకొని ముక్తి నొందినవాడు. జీవవృత్తి jīva-uṛitti. n. Tending cattle. గోవులు గుర్రములు మొదలైనవానిని పెంచుకొని చేసే జీవనము. జీవదంతము jīva-dantamu. n. Solid ivory; ivory cut from a living elephant. జీవనము jīvanamu. n. Life, existence, livelihood, means of subsistence, profession. బ్రతుకు, బ్రతుకుతెరువు. Water ఉదకము. జీవనముచేయు to make a living, to earn a livelihood. జీవనోపాధి jīva-nōpādhi. n. Livelihood, means of living. జీవన్మృతుడు jīvan-mṛituḍu. n. One who though living is yet dead, one who is half dead. జీవించియుండియును చచ్చినవాడు. జీవరత్నము jīva-ratnamu. n. A gem of the first water. శ్రేష్ఠరత్నము. జీవరేఖలు jīva-rēkhalu. n. The finishing lines in statuary, the last touches which give a living appearance. జీవశిల jīva-ṣila. n. The living rock. జీవాంతకుడు jīvāntakuḍu. n. A bird catcher. పిట్టవేటకాడు జీవాతువు jīvātuvu. n. Livelihood. బ్రతుకు. A prop or support జీవగర్ర Cooking వంటకము. జీవాత్మ jīv-ātma. n. An embodied spirit, the individual soul enshrined in the human body as distinguished from the Supreme Soul (పరమాత్మ.) The principle of life. జీవాళము or జీవ jīvālamu. n. The main point, the chief object. A bit of cord or wire put loose between the cords of a guitar to regulate the sound. తంతికింది తాడు. జీవి jīvi. n. A living creature or animal. ప్రాణి, జీవించువాడు. స్వల్పజీవి a vain foolish brute. కాకజీవి one whose life is as long and wretched as that of a crow. జీవించు jīvinṭsu. v. n. To live, exist, subsist. బ్రతుకు. జీవిక jīvika. n. Livelihood, profession or occupation. జీవనోపాయము, బ్రతుకుతెరువు. జీవితము jīvitamu. n. Living, existence. బ్రతకడము. Life ప్రాణము. జీవితకాలము jīvita-kālamu. n. Lifetime. జీవితేశుడు jīvit-ēṣuḍu. n. 'Lord of one's life, i.e.,' a husband, a name of Yama, the judge of departed souls. ప్రాణనాయకుడు, యముడు. జీవుడు jīvuḍu. n. The soul, the sentient principle: a living being. ప్రాణి.

(p. 468) jīvamu jīvamu. [Skt.] n. Life, existence. ప్రాణము. The vital spirit, the soul అత్మ. An animal or creature, ప్రాణి. కాకిజీవము one whose life is as long, as vile and as wretched as that of a crow. దుష్టజీవము a despicable being. జీనరూపము the living image. జీవంజీవము jivam-jīvamu. n. A fabulous bird. చకోరపక్షి, వెన్నెలపులుగు, వన్నెపులుగు. జీవగర్ర jīva-garra. n. A prop, stay, support. ప్రాణరక్షకము. R. vii. 143. జీవకుడు jīvakuḍu. n. A living man. ప్రాణి. One who lives జీవించువాడు. A servant కొలువుడుకాడు జీవచ్ఛవము jīvach-chhavamu. n. A living corpse. బ్రతికి యుండు శవము. జీవదుడు jīvaduḍu. n. One who gives life. జీవమునిచ్చువాడు. A medical man. వైద్యుడు. జీవధనము jīva-dhanamu. n. Cattle. గోవులులోనగునవి. జీవనౌషధము jīvan-aushadhamu. n. A medicine that revives life. బ్రతుకజేసేముందు. జీవన్ముక్తుడు jīvan-muktuḍu. n. One who has become emancipated from all desire. A man who is in the world but not of the world. జీవించియుండియును జ్ఞానముగొని సమస్తబంధములను బిడగొట్టుకొని ముక్తి నొందినవాడు. జీవవృత్తి jīva-uṛitti. n. Tending cattle. గోవులు గుర్రములు మొదలైనవానిని పెంచుకొని చేసే జీవనము. జీవదంతము jīva-dantamu. n. Solid ivory; ivory cut from a living elephant. జీవనము jīvanamu. n. Life, existence, livelihood, means of subsistence, profession. బ్రతుకు, బ్రతుకుతెరువు. Water ఉదకము. జీవనముచేయు to make a living, to earn a livelihood. జీవనోపాధి jīva-nōpādhi. n. Livelihood, means of living. జీవన్మృతుడు jīvan-mṛituḍu. n. One who though living is yet dead, one who is half dead. జీవించియుండియును చచ్చినవాడు. జీవరత్నము jīva-ratnamu. n. A gem of the first water. శ్రేష్ఠరత్నము. జీవరేఖలు jīva-rēkhalu. n. The finishing lines in statuary, the last touches which give a living appearance. జీవశిల jīva-ṣila. n. The living rock. జీవాంతకుడు jīvāntakuḍu. n. A bird catcher. పిట్టవేటకాడు జీవాతువు jīvātuvu. n. Livelihood. బ్రతుకు. A prop or support జీవగర్ర Cooking వంటకము. జీవాత్మ jīv-ātma. n. An embodied spirit, the individual soul enshrined in the human body as distinguished from the Supreme Soul (పరమాత్మ.) The principle of life. జీవాళము or జీవ jīvālamu. n. The main point, the chief object. A bit of cord or wire put loose between the cords of a guitar to regulate the sound. తంతికింది తాడు. జీవి jīvi. n. A living creature or animal. ప్రాణి, జీవించువాడు. స్వల్పజీవి a vain foolish brute. కాకజీవి one whose life is as long and wretched as that of a crow. జీవించు jīvinṭsu. v. n. To live, exist, subsist. బ్రతుకు. జీవిక jīvika. n. Livelihood, profession or occupation. జీవనోపాయము, బ్రతుకుతెరువు. జీవితము jīvitamu. n. Living, existence. బ్రతకడము. Life ప్రాణము. జీవితకాలము jīvita-kālamu. n. Lifetime. జీవితేశుడు jīvit-ēṣuḍu. n. 'Lord of one's life, i.e.,' a husband, a name of Yama, the judge of departed souls. ప్రాణనాయకుడు, యముడు. జీవుడు jīvuḍu. n. The soul, the sentient principle: a living being. ప్రాణి.

(p. 498) tanti tanti. [Tel.] n. The wire or string of musical instrument, a wire. కమ్మి, తీగె. తంతికురుపు or నారిపుండు tanti-kurupu. n. Guinea worm. తంతివాద్యము tanti-vādyamu. [Tel+Skt.] n. A stringed instrument.

(p. 524) tāri tāri. [Tel.] n. One who pulls the wires or strings in a theatrical performance ఆటాడించే సూత్రధారి.

(p. 533) tīga , తీగె or తీవ tīga. [Tel.] n. A creeping plant or vine; a tendril or spray. లత. A wire, the string of a lute, తంతి. A necklace of gold wire, a gold or silver belt, మొల నూలు. A gold ornament worn by women, బంగారుపట్టెడ. ప్రేముతీగలు the rattan lacing in a chair. మెరుపుతీగె a flash of lightning. పాచితీగె, బంగారుతీగె, &c., are various creepers. తీగెగరక tīge-garika. n. A creeping species of bent grass, called Agrostis stolonifera. తీగబచ్చలి a creeper, Convolvuḷus repens. See బచ్చలి. తీగయిల్లు an arbour పొదరిల్లు. తీగయెలుగు a low voice హీనస్వరము. తీగబోడి tīga-bōdi. n. A slight and graceful girl. తీగమల్లె the creeping Jasmine. తీగమెరుగు tīga-merugu. n. Lightning without thunder ఉరుములేని మెరుపు. A sort of grain. తీగమోడి tīga-mōḍi. n. Patterns of flourishes or carved work in carpentry. వ్రాతపని. ముత్తెములు తీగెమోడికుట్టే పనులు embroidery in the fashion of sprigs of pearl. తీగసాగు tīga-sāgu. v. n. To increase, to prosper వర్ధిల్లు. గార బాగా తీగెలు సాగేలాగున కలిపిరి they mixed the mortar till it was of a proper consistency. తీగలుపారు to spread వ్యాపించు. తీగవిలుకాడు an epithet of Manmadha. తీగసరులు a kind of rice ధ్యాన్యవిశేషము.

(p. 598) dīrghamu dīrghamu. [Skt.] adj. Long, either as regards size or time. n. A long vowel; thus, సకారదీర్ఘము means సా sā. దీర్ఘకాలము a long time. దీర్ఘ జంఘము dīrgha-janghamu. n. The long shanked bird: the Adjutant. Leptoptius dubius. (F.B.I.) నిడుపాటిపిక్కగలది. i.e., బెగ్గురుపక్షి. దీర్ఘదర్శి or దూరదర్శి a far sighted man. దూరపు యోచనగలవాడు. దీర్ఘనిద్ర dīrgha-nidra. n. The long sleep, i.e., Death, పెద్ద నిద్ర, చావు. దీర్ఘబాహువు dīrgha-bāhuvu. adj. Long armed: a mythological metaphor, signifying the possession of extensive power or influence. It denotes a Hero. దీర్ఘసూత్రత dīrgha-sūtrata. n. Dilatoriness, tediousness, prolixity, spinning a long yarn, wire-drawing. 'భాస్వద్దీర్ఘ సూత్రున్.' P. ii. 163. Cautious, prudent, considerate. దీర్ఘసూత్రుడు dīrgha-sūtruḍu. n. He who is dilatory, slow. tedious. చిరక్రియుడు. దీర్ఘాయువు or దీర్ఘాయుస్సు dīrghāyuvu. n. A long life. One who has a long life to live, పెక్కేండ్లు బ్రతుకువాడు. A crow, కాకి. దీర్ఘిక dīrghika. n. A long or oval pond.