(p. 210) oduvu oduvu. [Tel.] v. i. To cover, to spread క్రమ్ము. To become plentiful ఒదుగు. n. Plenty సమృద్ధి, ఒదుగు.

(p. 245) kappu kappu. [Tel.] n. A covering, a cover; the outside of anything: the husk of grain. The exterior surface or coat. Thatch, roof. Colour, as being a cover. Darkness. Blackness: also the dark colour applied to the teeth by some natives. ఇంటికప్పు or పైకప్పు the thatch. మేలుకప్పు a cover. adj. Black, dark, deep (as colour) కప్పుచామన dark red. కప్పు కుత్తుక పులుగు a peacock, as its neck is black. కప్పుతెరువరి fire. కప్పుపచ్చ sap green. కప్పురాయి a sapphire నీలము. కప్పుమల the 'black hill.' కాటుకకొండ. కప్పుమేనిగాము the planet Saturn. (గ్రాము = గ్రహము.) కప్పు కెంపుపొళ్లు crimson rubies. v. n. To spread, extend, come on, to cover, to settle as clouds or smoke. క్రమ్ము. v. a. To cover, to place as a covering. ఆచ్ఛాదించు. కప్పుకొను kappu-konu. v. a. and n. To cover oneself with. కన్నులకప్పుకొను to greet: or rejoice at the sight of. కప్పుడు kappuḍu. n. Covering ఆఛ్చాదనము. కప్పుదెంచు kappudenṭsu Same as కప్పు v. n. కప్పుబల్ల kappu-balla. n. A plank of wood placed above the lintel of a door ద్వారము మీదగొడుగు వల్ల నిన్ను బల్లలకు నడుమనుండే పలక.

(p. 248) kammu kammu. [Tel.] v. t. To beat out into wire. కమ్మిగా సెగగొట్టు. To overspread or cover మూయు, వ్యాపించు, క్రమ్ము. కమ్ముకొను kammu-konu. v. a. To pervade, as smoke; to veil, hide, screen, conceal; to surround. శత్రువులు నాలుగు తట్లా కమ్ముకొనిరి the enemy surrounded him on all sides. నాగొంతుకమ్మినది I became hoarse. మత్తుకమ్మిపడ్డాను a stupor came over me and I fell down. వానికి కావలసినంత బలగము ఉన్నది గనుక వాడు చేసిన పనికి వాణ్నికమ్ముకొన్నారు he had abundance of friends, so they screened him from punishment. కమ్ముదల kammu-dala. n. Covering, concealing. తన కృత్రిమమును కమ్ముదలచేసేకొరకు with a view to conceal his roguery.

(p. 306) kṛtamu kṛitamu. [Skt.] n. An act, a thing done. చేయబడ్డది. దైవకృతము an act of God. కృతము or కృతయుగము kṛitamu. n. The golden age, the first of the four ages of the world. supposed to consist of 1,728,000 years. కృతము kṛitamu. adj., Done , made, accomplished. కృతకృత్యుడు he who has attained his desire. ఇష్టార్థసిద్ధి గలవాడు. కృతాంజలి he who assumes with folded hands a reverential posture before his superiors. అంజలిబంధముకలవాడు. కృతాకృత done and not done. కృతస్నానయై having bathed. కృతమతి a prepared mind or set heart. adv. [Used in Vizag. for ప్రకృతము.] At present, just now. కృతికము kṛitakamu. adj. Artificial, made. మనుష్యులచేత చేయబడినది. Unreal. కృతకాద్రి or కృతకశైలము an artificial hillock. కృతక కళేబరము a thing made to represent a corpse. కృతఘ్నము kṛitaghnamu. [from ఘ్న to kill, destroy.] adj. Ungrateful. కృతఘ్నత kṛita-ghnata. n. Ingratitude. కృతఘ్నుడు an ungrateful man చేసినమేలు మరచినవాడు. కృతజ్ఞుడు kṛitagnyuḍu [from జ్ఞ to know, to recognise.] n. A grateful person. చేసిన మేలు తలచువాడు. కృతజ్ఞత kṛitagnyata. n. Gratitude. కృతపడు kṛita-paḍu. n. To be done or made. గతించు. 'దేవావినుమువగ చినంగృత పడిన కార్యంబులు క్రమ్మరంబొడమునే, డెందంబుగుందు నింతియకాక.' M. VIII. i. 232. To be separated విడబడు. కృతహస్తుడు kṛita-hastuḍu n. An unerring marksman గురితప్పకవేయువాడు. A skilful man నేర్పరి. కృతాంతుడు kṛitāntuḍu. n. He who brings to an end. An epithet of Yama. కృతార్థత kṛitārthata. n. Success. కోరిక యీడేరడము. కృతార్థుడు kṛitārthuḍu. n. A gainer, one who is successful. కోరిక యీడేరినవాడు, ధన్యుడు.

(p. 333) krammaru krammaru. [Tel.] v. n. To turn, return, go back. మరలు. క్రమ్మరించు or క్రమ్మరుచు krammarinṭsu. v. a. To turn, send back, recall. To revoke, annul, rescind. క్రమ్మరజేయు. క్రమ్మర krammara. adv. Again. క్రమ్మరిల్లు or క్రమరబడు Same as క్రమ్మరు.

(p. 333) krammu krammu. [Tel.] v. n. To spread. కవియు, వ్యాపించు. To swell పైకి ఉబకు. క్రమ్ముదల krammu-dala. n. Spreading. క్రమ్ముట, వ్యాపించుట. క్రమ్ముదెంచు to swell పైకి ఉబుకు. క్రమ్ముదనము krammu-danamu. n. Duplicity. కపటభావము. క్రమ్మున krammu-na. adv. Quickly. త్వరగా. 'క్రమ్ముసబర తేరగా వేటకాండ్రు.' BD. v. 346.

(p. 374) guḍi guḍi. [Tel.] n. A circle. The name of the secondary form of the vowel ఇ. A temple. A halo round the sun or moon. గుడివచ్చి మీదపడినట్లు to meet harm where none was expected. గుడికట్టు guḍi-kaṭṭu. n. The round or total extent of land under a village: a district. గుడికొను guḍi-konu. v. n. To spread. క్రమ్ము. 'క అడలుచుబెదవులుతడుపుచు గుడికొనుకన్నీరు గ్రుక్కికొనుచున్ మదిలో నుడుగని నెంజిలినేమియు నుడువనియమ్మానధను గనుంగొనివేగన్.' స్వా. iii.

(p. 651) niṭṭa niṭṭa. [Tel.] n. A place. స్థానము, ఇరవు. 'మూడుమూర్తుల నిట్ట మ్రొక్కులగుట్ట.' HD. i. 2103. A stream, ప్రవాహము. A pillar, స్తంభము. Tallness, height, పొడుగు, ఎత్తు, నిక్కు. adj. Tall, నిడుపైన, నిడివి. నిట్టతాడి a tall palm tree. Proper, సరియైన. నిట్టనిలుచు, నిట్టకనిలుచు or నిట్టనిలుచుండు niṭṭa-niluṭsu. v. n. To stand erect, to stand properly నిట్టనిలువు, నిట్టకనిలువు or నిట్టనిల్వు niṭṭa-niluvu. n. Being erect, an erect posture. నిట్టపొడుచు or నిట్టక్రమ్ము niṭṭa-poḍuṭsu. v. n. To burst out, To boil up. పైకి విజృంభించు, ఉప్పొంగు. To stand on end, as hair, రోమామచితమగు. నిట్టరాడు or నిట్రాడు ṇiṭṭarāḍu. n. The long post that supports the roof (of a house) which does not rest on a beam, a rooftree, దూలములేని యింటినడిమి పొడుగుకంబము.

(p. 709) pammu or పంబు pammu. [Tel.] v. n. &a. To excel, to display, to cover, to spread. అతిశయించు, విజృంభించు, కవియు, ఆవరించుకొను, క్రమ్ముకొను. 'పౌజులుతగనేర్చిపమ్మిపోరాడ, బలములెక్కడివయ్య బ్రహ్మినాయునకు.' Pal. 294. '౛తరూచ్చి తారవజ్రాలలబమ్మినకమ్మి గ్రమ్మినమణి రథాంగములగములు.' Vasu. i. 63.

(p. 770) puri [Skt.] Same as పురము (q. v.). పురి [Tel.] n. A twist, మెలి. A peacock's tail. పింఛము. Packthread, twine. twist. A straw basket, plastered with clay, in which grain is stored. A wattle thus plastered. గడ్డితో పాణకవలెకట్టి ధాన్యముపోసే గంప, గోనెకుట్టేతాడు. Spreading, కవియుట, క్రమ్ముట. Strength; refreshment. Pride. గర్వము. పురులొడ్డి (peacocks) having spread their tails. పురిపులుగు or పురిపిట్ట a peacock, నెమలి. పురియెక్కిన, పురెక్కిన twisted, refreshed, strengthened. 'నెమ్మినర్తించు బురివిచ్చినెమ్మిగములు.' R. vi. 9. పురుకొను puri-konu. v. n. To be refreshed, to regain strength or spirits. To come to mind, to prick the heart. To cover, surround కవియు, క్రమ్ము. 'క ఉభయబలంబులు పురికొని, యిభతురగస్యందనములు నిలబ్రోవులుగా, రభసాశ్చర్యాత్మకులై, నభశ్చరులు పొగడనీసునం బోరాడెన్.' M. VII. iii. 133.

(p. 812) pori pori. [Tel.] n. Same as పొలి. (q. v.) adj. Strong, great. అత్యంతము. adv. Exceedingly, very much. మిక్కిలి, అత్యంతము. Firmly, దృఢముగా. Duly, regularly, క్రమముగా. Often, మాటిమాటికి, తరుచుగా. Again, మళ్లీ. 'శ్రీనివాసమును క్షేత్రంబుగల పూర్ణమూర్తి బొరి పూజింతును.' H. iv. 297. పొరిగొను pori-gonu. v. a. To kill, slay, చంపు. To ruin, destroy, నాశముచేయు. To conquer, జయించు. 'బలవిక్రమఘనులగు దొర, లీల్గినమనసేన మేడినీశ్వరవిను కన్నులు సెడినట్లున్నది యిక్కొలదిం బొరిగొనుట నరునకు సుకరమగున్.' M. IX. i. 60. పొరిచూపు pori-ṭsūpu. n. A fierce look, భయంకరమైనచూపు. An envious look an inimical attitude, భేదదృష్టి. పొరి చూపుమాటలు pori-ṭsūpu-māṭalu. n. plu. Taunting words. పొరిపొరి pori-pori. adv. (anuk.) More and more, much more. Repeatedly, again and again, over and over. మిక్కిలి, మరీమరీ, మాటిమాటికి.' రమణి పొరిపొరి కన్నీరు క్రమ్మజుట్టి, మెలగి కాకులగ్రద్దల దలగ నడిచుచున్నయిది.' M. XI. ii. 67. పొరిపోవు, పొరివోవు or పొరిమాలు pori-pōvu. v. n. To die. చచ్చు. To be confused, to be agitated, కలుగు. పొరిపుచ్చు or పొరివుచ్చు pori-puṭsṭsu. v. a. To kill, చంపు. To confuse, కలుచు. 'అన్యాయపథమునందు నర్తించువారి నెవ్వరి నాహనంబున బొరిపుచ్చినను నది పుణ్యకృతియ.' M. XII. ii. 168. పొరిమారుచు, పొరిమార్చు, పొరిమాలుచు or పొరిమాల్చు pori-māruṭsu. v. a. To kill.

(p. 1012) musaru musaru. [Tel.] v. n. To collect, gather, crowd, settle upon (any object, as flies, or insects): to surround. మూసికొను. చుట్టుకొను, క్రమ్ము, కవియు.

(p. 1032) mai or మయి mai. [Tel.] n. The body. శరీరము. Manner, విధము. A side, పార్శ్వము. A time, తడవ. 'కుత్తుకగుత్తుకజుట్టి పోరుచిల్వల క్రియగానరానిగతులన్ మైమైబెనుచున్ జనించు.' Swa. iii. 83. మైగాపు a body guard. మైదీగ a slender figure. ఇరుమైల on both sides. 'తద్దాసరియడువుం బదహతులంగపోణి పోటులనిరుమైలంబొడుచుచు బెనగుచు బోవంబట్టి నటంబుజేర్చివాడిట్లనియెన్.' A. vi. 28. 'ఇరుమైనరిగెలు నెత్తిక్రమ్మంగ.' Pal. p. 277. Prep. With, తో. 'నిన్నగొల్చెదభక్తిమైనీరజాక్ష.' 'కాంతుడైత్రిభువనఖ్యాతిమైనుండె.' BD. v. 336. adv. Equivalent to గా, as ఒంటిమై alone, ఏకాకిగా. వేడుకమై joyfully, ఉల్లాసముగా. 'కటకటమమ్ము నొకతృటికాలముబాయనిదాన వొంటిమై నెటువలెవచ్చితమ్మచెలి.' Vasu. iii. 147. మైతాలుపు or మయితాలుపు mai-tālupu. n. A corporeal being, a living creature, ప్రాణి, శరీరి. మైపూత mai-pūta. n. The act of smearing the body with anything, such as sandal paste, &c, అంగరాగము. మైపోక mai-pōka. n. Lightness, తేలిక. మైమరుపు or మయిమరపు mai-marapu. n. Forgetfulness of oneself, ecstasy, a trance. పారవశ్యము. మైమరువు or మయిమరువు mai-maruvu. [from మరుగు.] n. Armour, mail. కవచము. మైమై, మైమయి or మయిమయి mai-mai. n. Ease. అనాయాసము. Freedom from danger, అనుపద్రవము. adv. Easily, without any difficulty, అనాయాసముగా.