(p. 20) akramamu a-kramamu. [Skt.] n. Want of order. Irregularity. Wickedness, crime, క్రమభంగము, దుర్మార్గము, నేరము, దుష్కార్యము, అక్రమము adj. Irregular, disorderly, wicked, unjust. క్రమభంగమైన, దుష్ట, దుర్మార్గమైన, అన్యాయమైన. నన్ను గురించి అక్రమముగా మాట్లాడినాడు he railed at me. ఆ రూకలను అక్రమముగా ప్రయముచేసినాడు he wasted the money.

(p. 23) agatyamu agatyamu. [Tel.] n. Necessity, need. అవశ్యకత. అగత్యము adj. Urgent, important, needful. అవశ్యమైన, అగత్యములేని unnecessary. అగత్యమైనపని an urgent affair. ఆ మాటనుగురించి నీకేమి అగత్యము what is that to you? అగత్యముగా adv. Urgently, assuredly, positively, by all means. అవశ్యముగా అగత్యముగా రా you must certainly come.

(p. 32) aṭṭu aṭṭu. [Tel.] n. A cake roasted or baked (on an iron plate.) పెనము మీద కాల్చినది. ఇందున గురించి ఊరంతా అట్టుడికినట్టు ఉడుకుచున్నది the whole town is in a stir about this. (Homer, Odyss. xx. 10.) The whole town rings with the news. అట్టుకట్టు aṭṭtukaṭṭu. v. n. To be formed, as a cake. అట్టువలె నేర్పడుట. అట్టు పుట్టానవాలు aṭṭupuṭṭānavālu. n. An exact description. యావత్తు వివరము. అట్లతద్దె aṭlatadde. [Tel.] n. Cake-day, a feast that falls on the new moon in the month of Aswija when women offer buns in payment of vows. Plural అట్లు.

(p. 55) anudāttamu an-udāttamu. [Skt. from ఉదాత్తము.] n. Unaccented syllable. తగ్గు స్వరము. (ఇది వేదమును గురించిన మాట.) See స్వరము.

(p. 180) endu endu. [Tel.] adv. Where? ఎందో somewhere. ఎందుగురించి regarding what or which. ఎందున్ను everywhere. ఎందుపోయినాడు where is he gone? ఎందుమీద whereupon. ఎందెందులకు in what respects. ఎందులో wherein ఎందేని somewhere or other, anywhere. ఎందుండి whence. ఎందుకు or ఎందులకు why? for what? wherefore? అది నాకెందుకు what is that to me, ఎందుచేత whereby. ఎందుచేతనంటే because. ఎందున where.ఎందునిమిత్తము wherefore, why. ఎందునుంచి, ఎందునుండి whence. ఎందైన wheresoever, anywhere.

(p. 304) kūrici or కూర్చి kūrichi. [Tel.] n. Postposition. Concerning. Same as గూర్చి or గురించి.

(p. 380) guri guri. [Tel.] n. A mark. An aim, a goal, లక్ష్యము. A clue, a sign గురుతు. An example దృష్టాంతము. A limit మితి. Certainty నిశ్చయత. గురిచెప్పేస్థలము a place where oracles are uttered. గురిలేని aimless, unsteady. Esteem, respect. వానికి ఆమెయందు గురి ఉన్నది. he respects her. గురిచూచు, గురిపెట్టు or గురికొను to take aim. గురితప్పు to miss one's aim. గురించి gurinchi. (from గురించు.) an affix used with the accusative case. Regarding, looking at, with an eye to. Of, concerning, about. For, with a view to, for the sake of, on account of. Towards, to. అతణ్ని గురించి పలికినది she spoke of him. దేవుణ్ని గురించి ప్రార్థించియున్నాను I have prayed to God. గురించిన gurinchina. adj. Concerning, connected with, regarding. For, on account of. అందును గురించిన తగులుబడి the expense incurred for this. అతణ్నిగురించిన జాబు a letter regarding him. గురించు gurinṭsu. (గురి+ఉంటు.) v. t. To intend. ఉద్దేశించు. గురికట్టు guri-kaṭṭu. n. Border, edge, bound, limit. గురికాడు guri-kāḍu. n. A true marksman. కృతహస్తుడు. గురికొండి guri-konḍi. n. A vital part. మర్మస్థానము, జీవస్థానము, ఆయము.

(p. 380) gurici The same as గూర్చి, కూర్చి or గురించి.

(p. 740) pāpamu pāpamu. [Skt.] n. Sin, crime, evil. అతణ్ని గురించి పాపము పుణ్యము రెండు ఎరుగును I know nothing about him either good or bad. interj. Alas! O dear! what a pity! unhappily! పాపము, వారుపడినారు alas! they fell down. ఆపె అక్కకు అన్నానికిలేదు పాపము her sister, alas! has nothing to eat. ఆ చిన్నవాణ్ని కొట్టకు పాపము for shame! don't beat the boy. మహా తెలిసినవాడవు పాపము you are a clever fellow, to be sure! వాడు నమ్మినాడు పాపము he believed it, alas! పాపము ఆ రూకలు అతడు చెల్లించినాడు to do him justice, he paid the money. పాపాత్ముడు, పాపపురుషుడు, పాపి or పాపోష్ఠుడు pāp-ātmuḍu. n. A sinner, wretch, villain. పాపాత్మురాలు a wicked woman, a sinful wretch. పాపి pāpi. interj. A vocative particle addressed to a woman or man. My dear! ఒరేపాపి my good fellow! పాపికా, ఓపాపోష్ఠులారా O wicked woman. 'కోపించి యాతండు గొంతి కిట్లనియెల, పాపికాబ్రమసితే? ప్రాణవల్లభుని దూపొడ గూడునేతుంపర్లునిండ.' BD. iii. 576. పాపోష్ఠి pāpisṭhi. adj. Horrid, scandalous, nefarious (a general term of disgust.) పాపిష్ఠుడు pāpishṭhuḍu. n. A great sinner, a miscreant. మిక్కిలిపాపి. పాపుడు pāpuḍu. n. A sinner. A cruel man, హింసకుడు. A wretch, అధముడు. Bhag. X.

(p. 970) māṭa māṭa. [Tel.] n. A word, పదము. A promise, వాగ్దత్తము, ప్రతిజ్ఞావచనము. Slander, నింద. Opinion, rumour, వృత్తాంతము. అతడు నీ మాట చెప్పలేదు he did not speak of you. ఇది వేరే మాట this is another affair, another thing. వానిమాటకాదు this is not about him, I am not talking about him. గడియకు ఒకమాట చెప్పినాడు he changed his mind every hour. మంచిమాట (interj.) Very well. దాన్ని గురించి రెండో మాటలేదు there is no alternative. వారివిద్ద మాటలుపడినాడు he was reproached or reprimanded by them. In some phrases the word మాట need not be translated. Thus, ఆమె తిరిగీ వస్తున్నదనేమాట తెలిసి knowing that she would return. నేను దానిని కొన్నమాట రూఢి it is very true I bought it. ఆమాటే యెరుగను I know nothing of it. ఇందుచేత మాటవచ్చును by this you will get into disgrace. అతడు మాటతప్పలేదు he did not fail in his promise. మాట తప్పినవాడు మాలవాడు a promise breaker is a pariah, i.e., is a mean wretch. నేను పోయినమాట వానికి ఎట్లా తెలిసినది how did he know that I was gone? అతడు పోయేమాట ఉండేమాటా does he propose to go or stay? వాడు ఉండేమాట యింకా తెలియలేదు I do not as yet know that he will remain. మాటకుమాట word for word, literally. నా మాట అడుగుదాటకు transgress not my command. తనమీద మాటరాకుండా ఇట్లా చేసెను he did this to avoid blame. మాటవినుట to obey. ఎంతమాట what nonsense! వానిమాట వాని ఒడిలో వేసినాను I acted as he desired. నీకు మాట నాకు మూట a command is easy to give but hard to perform, or a word from you will make me rich. వెయ్యిమాటలేల why discuss it at length, in a word. ఆ పెండ్లి మాట యీ గ్రంథములో లేదు there is no mention of the marriage in this book నామాటవేరు, నీమాట వేరు I say one thing you say another, my opinion is different from yours, my case is quite different from yours. వానికి నాకు మాటలు లేవు he and I are not on speaking terms. వానితో నీకేమిమాటలు why do you speak with him? ఈమాట వింటే ఆయన యేమనును if he hears of this what will he say? కడపటిమాటయేమి what was the upshot of the business? ఇప్పట్లో వాని మాట సాగదు he has now no influence. కడకు వానిమాటే ముందరికివచ్చినది at last his words proved true. దానిని గురించి ఇంకా యేమాటా తెలియలేదు I do not yet know the result. మాటలకు పట్టుకొంటే విడవడు if he begins talking he will never stop. అదెక్కడిమాట what nonsense! such a thing is impossible. మాటలు మంచివే కాణి మనసు మంచిదికాదు he talks well but has a bad heart. ఇంకా మాటలు రాని బిడ్డ a child that cannot yet speak. వానికి ఆ ఊరిలో మాట వాసికద్దు లేక మాట సాగుతుంది he has influence in the town. ఆయన మాటకు ఎదురులేదు his word is law. మాటలకుమాత్రము పేదరికములేదు as far as words go he is rich enough. ఒక మాట యిచ్చి పదిమాటలు తీసుకొన్నాడు his reproaches were returned ten-fold. మాటకాడు māṭa-kāḍu. n. A good public speaker, సభయందు భయములేక మాటాడువాడు, వక్త. మాటకారి māṭa-kāri. n. A skilful speaker, యుక్తిగా మాటాడువాడు. A talkative person, వాచాలుడు. మాటలమారి māṭala-māri. n. A talkative person, మిక్కిలి మాటాడువాడు. మాటలాడు, మాటాడు or మాట్లాడు māṭa-l-āḍu. v. n. To speak, talk, converse, to reproach. నన్నెందుకు ఊరికె మాటలాడుతావు why reproach me for nothing? S. iii. 41.

(p. 990) mīmāṃsa mīmāmsa. [Skt.] n. A discussion or disputation held to find out the truth regarding anything. ప్రమాణైరర్థవిచారణ, ప్రమాణములచేత నిజము గ్రహించడము. Polemical divinity. Theological criticism. The name of one of the six great Indian philosophical systems, పూర్వ మీమాంస is a system of ritualism. ఉత్తరమీమాంస is a system practically the same as the వేదాంతము, జ్ఞానకాండ. పుత్రీకరణమీమాంస is a 'treatise' (or essay) on adopting a daughter. మీమాంసచేయు to dispute, argue. మీ యిద్దరికి ఇందును గురించి చాలా మీమాంసజరిగినది we had a great discussion about this matter. మీమాంసకుడు mīmāmsakuḍu. n. One who knows the Mīmānsa system of philosophy, మీమాంస శాస్త్రము తెలిసినవాడు.

(p. 1000) muḍi muḍi. [Tel.] n. A knot. గ్రంధి. A knot of hair, వెండ్రుకలముడి. A knot or joint in wood, చెట్టులోనగువానిబుడిపి. The hump of an ox, ఎద్దు మూపురము. A quarrel, కలహము. A form of a letter written like a knot as మామిడి the letter ్మ నాముడి the letter ్న. తాముడి the secondary form of the letter త. i.e., ్త. An union, joining, సంధి. Also, another form of ముడ్డి. (q. v.) వాడు దానిని ముడిపెట్టుకొన్నాడు he tied the nuptial knot to her, he married her. ముళ్లుకత్తిరించేవాడు a pick-pocket. ఆమె తలముడి వీడినది her hair fell loose, the knot being untied. ముడివిప్పు to untie or open a knot. ఆ దారములో ముళ్లుపడ్డవి that string has formed into knots. ముడివక్కలు unbroken (or whole) areca nuts, గుంటపోకచెక్కలు. బొమలుముడిపెట్టు to knit the eye-brows. ఒకవ్యాజ్యమును ముడివేసి విడిచిపెట్టినాడు he cast a bone of dispute between them. 'పడంతిమది ముడిసడలన్.' Bhadra Parin. iii. 297. దాని మనసనేగ్రంధి వీడునప్పటికి. ముడి muḍi. adj. Closed, వికసింపని. Entire, whole, unbroken, ఖండముకాని. ముడిపూలు unblown flowers. 'ముడిపూలపొట్లముల్.' Illa. ii. 163. ముడి౛ొన్నలు the great millet enclosed in its husk. ముడినువ్వులు sesamum seeds which are not cleaned. ముడిపోక an entire areca nut. ముడిబియ్యము rice that is not well cleaned, చేబియ్యము. ముడికట్టు muḍi-kaṭṭu. n. Certain fees on a crop for the benefit of the landlord. A truss of straw, a sheaf. v. a. To tie a knot. To tie a knot in a man's cloth to remind him that you call upon him to be a witness. అందుగురించి పెద్దలు ముడికట్టినారు our anscestors have laid down this rule or held this doctrine. ముడికాడు muḍi-kāḍu. n. One who ties a knot, one who unites, సంధానముచేయువాడు. ముడికాళ్లు muḍi-kāḷḷu. n. Knock-knees. ముడికాళ్లవాడు a man who is knock-kneed. ముట్టికాళ్లవాడు. ముడికాళ్లది a woman who is knock-kneed. ముడికొక్కు muḍi-kokku. n. A weevil. నంగనాచి. ముడికొను, ముడిగొను or ముడిపడు muḍi-konu. v. n. To be tied in a knot. ముడికొన్న or ముడిగొన్న muḍi-konna. adj. Tied, bound. బద్ధమైన. 'ముడిగొన్న సంసారమోహబంధములు వెడదన్ని సుజ్ఞాని వెడలినమాడ్కి.' DRK. 372. ముడికొలుపు muḍi-kolupu. v. a. To cause to be tied in a knot. ముడిగిబ్బ muḍi-gibba. n. An ox, a bull, ఆబోతు. ముడిపంచె or ముడిబట్ట muḍi-panche. n. A plain cotton cloth without any coloured border. నెల్లాగుడ్డ. ముడిపడు or ముడిపడు muḍi-paḍu. v. n. To be tied in a knot, ముడిగలదియగు. To be united, సంధించు. To be entangled, పెనగొను. To be confounded, puzzled. చీకాకుపడు. 'ముడిపడెననియెడదంజిడి, ముడిపడకుడు.' N. vii. 312. 'మొగమున చీకట్లుముడివడ.' HD. ii. 1380. To increase, excel, అతిశయించు. To happen, కలుగు. ముడిపెట్టు or ముడివేయు muḍi-peṭṭu. v. a. To tie a knot. ముడిబొమ్మ muḍi-bomma. n. A kind of fish, Mastacembelus aennalus. ముడియ muḍiya. n. A knot. A bundle of straw or young plants ready to set. కట్ట, మూట. A wager, పందెము. ముడియవిడుపు muḍiya-viḍupu. n. A pick-pocket. ముళ్లువిప్పు దొంగ. ముడివాటు muḍi-vāṭu. n. The act of being tied in a knot, &c., ముడిపడుట.

(p. 1188) viliya or విలియా viliya. [H.] n. Arrangement, order, distribution, classification. విలియావేయు to compose, arrange in order, assign. ఈ సొమ్మును గురించి నన్ను అతనికి విలియావేసినారు they referred me to him for payment. విలియావారి or విలేవారీ arranging according to different beads, బాపతువారిగా ఏర్పరచడము.

(p. 1236) vyutpatti vy-utpatti. [Skt.] n. Production, origin, birth. The orign of words, derivation, etymology, శబ్దసంభవప్రకారము, శబ్ద సాధనజ్ఞానము. Science, learning, critical knowledge. తెలివి, పాండిత్యము, నైపుణ్యము, విగ్రహము. వ్యుత్పత్తియగు to be born, పుట్టు; to become instructed in or acquainted with. కావ్యవ్యుత్పత్తి acquaintance with a poem. శాస్త్రవ్యుత్పత్తి skill in an art. అవయవవ్యుత్పత్తి acquaintance with etymology. వ్యుత్పన్నము vy-utpannamu. adj. Derived, formed as a derivative word. పుట్టిన, కలిగిన. (ఇది శబ్దమును గురించినమాట.) వ్యుత్పన్నుడు vy-utpannuḍu. n. One who is versed in proficient or learned.నిపుణుడు, పండితుడు, సాహిత్యము గలవాడు. వ్యుత్పాదకము vy-utpādakamu. adj. Instructive. పాండిత్యజనకమైన. ఇది మంచి వ్యుత్పాదక గ్రంథము this is a very improving book.

(p. 1252) śilpamu ṣilpamu. [Skt.] n. An art, any manual or mechanical art. చిత్తరువు వ్రాయడము మొదలైనపని. శిల్పి or శిల్పకారుడు ṣilpi. n. An artist, artisan, artificer, mechanic, handicraftsman. పనివాడు. A painter, ముచ్చి. A carpenter, వడ్లంగి. A weaver, సాలెవాడు. (Usually) a stonecutter, a sculptor, కాసెవాడు. శిల్పిశాస్త్రము ṣilpi-ṣāstramu. n. A mechanical science; the science of Architecture. చిత్రాదికర్మలను గురించిన విధానము.