(p. 47) adhyayanamu adhyayanamu. [Skt.] n. Study, reading, especially of the sacred books. గురుముఖాను పూర్వశ్రవణము, పఠనము, The word అధ్యయనము is commonly used for the study of the Vedas or for the Veda itself thus: ఆ చిన్నవాడు నాలుగేండ్ల నుంచి అధ్యయనము చేయుచున్నాడు the boy has been studying the Vedas for four years. నాకు అధ్యయనము రాదు I have not studied the Vedas.

(p. 327) kōmaṭi kōmaṭi. [Tel.] n. A man of the merchant caste. A shopkeeper. adj. Belonging to the shopkeeper-caste. కోమటి మనిషి a man or woman of this caste. కోమటి చిన్నవాడు a shop boy. కోమటిసరుకులు wares. కోమటి సాక్ష్యము doubtful evidence, saying neither one thing nor another. See కన్యకాపురాణము.

(p. 364) gāramu or గారవము gāramu. [Skt.] n. Affection, fondness. గారాబము. Fondling. caressing ప్రేమము. చిన్నవాండ్లయందలి ప్రేమ. Greatness గొప్పతనము. గారవించు gāra-vinṭsu. v. a. To love, to be fond of, to fondle: to welcome. గొప్పచేయు, గౌరవపరుచు. గారవిల్లు or గారవిలు gāra-villu. v. n. To be fondled or loved or treated with respect. గౌరవపడు.

(p. 412) ciṭika chiṭika. [Tel.] n. A rap with the fingers. A snap with the fingers. A second of time. క్షణము. చిటికరించు chiṭika-r-inṭsu. v. n. To give a rap with the fingers. చిట్టమిడుచు చిటికవేయు. చిటికరింత Same as చిటిక. చిటికెన chiṭikena. n. The little finger or toe. చిన్న వేలు. చిటికాడు chiṭi-kāḍu. n. A page or attendant. చిన్నవాడు. చిటికెనబొద్దులు chiṭikena-boddulu. n. A jewel worn on the little toe. పాదకనిష్ఠికాభరణము. చిటికెలవాడు chiṭikela-vāḍu. n. A pedlar, a hawker of small wares. చిటికెలు chiṭikelu. n. Castanets. చిటికొరుకులు a sort of cakes. H. i. 114.

(p. 416) cinnavāḍu chinna-nadu. n. Boyhood బాల్యకాలము, బాల్యము, చిన్నపుచ్చు chinna-puṭsṭsu. v. t. To disgrace, slight, contemn, treat lightly. చిన్నపోవు chinna-pōvu. v. n. To be disgraced, downcast, low-spirited. చిన్నవాడు chinna-vāḍu. n. A boy, a young man. పెద్ద చిన్నవాడు the eldest boy, నాకన్న చిన్నవాడు one younger than me నాచిన్నవాడు పెద్దవాడు అయ్యేదాక until my son grows up. చిన్నవాండ్లు children, offspring.

(p. 593) diḍḍi diḍḍi. [Tel.] adj. Small. చిన్న. n. A backdoor, a postern or sallyport. A little door, as of a palankeen. గవనిలోనగు వాని ప్రక్కనుండు చిన్నవాకిలి, చిన్నవాకిలి. దిడ్డివాకిలి diḍḍi-vākili. n. A back door, a small side gate, a wicket.

(p. 698) paṭṭu paṭṭu. [Tel.] v. n. To suffice, to last. చెల్లు. To last a long time, హుకాలము చెల్లు. To begin, ప్రారంభించు. To happen, కలుగు. కలుగు. To cost. To fit or suit. To be possessed by evil spirits. To arrive, as ships. To be imbibed or absorbed, as a dye. To be held or contained. To be affected by disease or pain. v. a. To take, to hold, to catch, to apprehend. గ్రహించు. To take by force, నిర్బంధముచేసి గ్రహించు. దొంగను పట్టి కట్టము catch and tie up the thief. To adopt, అవలంబించు. To blow as a conch. ఈ గోనె ఎంత బియ్యము పట్టును how much rice will this bag hold. ఈ మురుగు నా చేతికి పట్టదు this bangle will not fit my hand. వాడు నిండాసేపు ఊపిరిపట్టలేడు he cannot hold his breath long. చెపట్టు or చెట్టపట్టు chē-paṭṭu. v. a. Lit: To take the hand; to take to wife, to marry. చెయ్యిపట్టు to seize the hand, to ravish a female. దారమునుపట్టు, to twist a cord, నేను. గొడుగుపట్టు to hold an umbrella. కాలుపట్టు to geld. కాళ్లుపట్టు to massage or rub the legs. పగపట్టు to conceive hatred. శంఖముపట్టు to blow a conch. కత్తి సానపట్టు to set or grind a knife or razor. కంపుపట్టు to stink. చుట్టపట్టు to smoke a cigar or cheroot. పొగపట్టు to apply smoke. ఆ బొక్కలో నా చెయ్యి పట్టదు my hand will not go into the hole. తలా ఒకదారి పట్టినారు each of them went by a separate road. ఇంకా కోతపట్టలేదు the reaping has not yet been put in hand. ఆ వ్యాజ్యమును పట్టలేదు they did not admit the lawsuit. దానిగోళ్లకు గోరింటపట్టదు the colouring does not adhere to her nails. ఆ మందు ఈ రోగాన్ని పట్టలేదు the medicine has not affected this sickness. ఆ విద్యను బాగా పట్టి ఉన్నాడు he has taken well to that branch of study. గింజపట్టే సమయము the time when the grain is forming in the ear. ఇమదులో ఎవరికేమి పట్టినది who has any thing to do with this? నాలుగుదినములు పట్టును it will take four days. మనిషిపట్టేమాత్రము only large enough to admit a man. అయిదురూపాయీలు పట్టును it will cost five rupees. ముడు గజాలు పట్టును it will take three yards. మన్నెముపట్టి ఉన్నారు they betook themselves to the highlands. ఆనవాలుపట్టు or గురుతుపట్టు ānavālu-paṭṭu v. a. To identify, recognise, know again, verify. పట్టి పట్టి మాట్లాటెను he spoke in a broken manner. ఎవరినిపట్టితే వారు చెప్పుదురు ask whom you will, and they will tell you. మీరు పట్టిమాట్లాడితే ఆ పని అనుకూలమవును if you speak to the point the matter will be settled. అది నా బుద్ధికి పట్టలేదు I do not take (or comprehend) the meaning. పట్టిచెప్పితే ఆ పిల్లవానికి చదువు బాగావచ్చును if you teach him sedulously the boy will learn well. వాడు దానిని పట్టుకొని పీకులాడుచున్నాడు he is troubling himself about it. వాడు పట్టినదెల్లా బంగారమవుచు వచ్చినది whatever he touched turned to gold. ఆ కోటను పట్టుకొన్నారు they took the fort. ఆ దొంగను పట్టుకొన్నారు they apprehended the thief. నా చెయ్యి పట్టుకొన్నాడు he laid hold of my hand, or, he seized my hand. ఆ వాడుకను పట్టుకొన్నాడు he began the practice. ఒక నెల జీతము పట్టుకొన్నాడు he stopped one month's wages. చెప్పగానే పట్టుకొన్నాడు he understood me the moment I spoke. నడుము పట్టుకొన్నది my loins are strained. [పట్టు is also added to a great number of nouns, to give them a verbal signification and in such cases it takes its meaning from the noun to which it is affixed; thus:] తప్పుపట్టు to rust. ఇలుకుపట్టు to be sprained. అక్కరపట్టు to be necessary, to be required or to take interest in. కొవ్వుపట్టు to become fat. బూజుపట్టు to grow mouldy, దోవపట్టు to take a road. సత్తువపట్టు to be recovered, as strength. పట్లుపట్టు to be seized with cramp, &c. వాడు లంచము పట్టుచున్నాడు he takes bribes. వాడికి వెర్రిపట్టినది he has gone mad. నాకు చలిపట్టుచున్నది I feel cold. వాని గుణములు నీకు పట్టుపడినవి you have contracted his habits. వానపట్టినప్పుడు when rain came on. అట్లు చేయడానకు నీకేమిపట్టినది what business had you to do this? what made you do this? గడ్డిపట్టినబీళ్లు land covered with grass. వానిమీద తప్పుపట్టినారు they found fault with him. ఆ మందు నోరుపట్టినది the medicine made his mouth swell. వానికి ౛లుబు పట్టినది he has caught cold. నాకు కూరుకు పట్టినది I became drowsy. ఆ దూడ యింకా గడ్డి పట్ట లేదు the calf has not yet taken to grass. పట్టించు paṭṭinṭsu. [causal of పట్టు.] v. a. To cause to hold. To apply oil or ointment, &c. To make one begin. ఆ చిన్నవాడికి అమరము పట్టించినారు they have made him begin (reading) the Amaram. రేపు నీపని పట్టిస్తాను or నీతాళముపట్టిస్తాను I will settle your business to-morrow, i.e., I will punish you. ఆ పెట్టెను వానిచేతి పట్టించుకొనిరా make him bring the box with you. పట్టింపు paṭṭimpu. n. Application. Concern. పిల్లకాయలచేత ఒక పుస్తకము ఆరంభించడము, శ్రద్ధ, అక్కర, పాటింపు. అమరము పట్టింపు అయిన మూడు నెలలకు three months after setting to work on the Amaram. ఆరాధ్యులకు కర్మమందు పట్టింపులేదు the Aradhyas pay no attention to rites. 'లేనిపట్టింపులెల్లను పూనిచాన.' Ila. iii. 29. పట్టు paṭṭu. n. Holding, a hold. గ్రహణము, పట్టుకొనుట. A handful. Pertinacity, resolution, hold, strength, grip, grasp, seizing. గ్రహణము. An external application to a swelling to allay pain, &c. పూత. Ground, for a proceeding, కారణము. A prop; support, favor; a party or side, ఆధారము. A part of scene in a play, స్థానము, విషయము. విరహపుపట్టు an amorous scene,. యుద్ధపుపుట్టు a warlike scene. A feat in wrestling. అది తలకు పట్టు పెట్టుకొని పండుకొన్నది she put a plaster on her temples and went to bed. ఈ వ్యాజ్యములో పట్టులేదు there is no proper plea in this suit. ఒకని పట్టుగా మాట్లాడుట to speak on a man's behalf. ఒక పట్టుగానుండు to inhit pertinaciously. ఉనికిపట్టు a place, a house, an abode. వాడు పట్టినపట్టు వదలడు he will not relinquish his purpose. వాణ్ని పట్టిన పట్టున తీసుకొనివచ్చిరి they brought him as he was. పట్టుస్నానము bathing at the commencement of an eclipse, as opposed to విడుపుస్నానము bathing at its termination. ఆయన పట్టుబిడుపు తెలిసినవాడు he knows where to be lenient and where to be severe. కూతపట్టునేల as far as a cry may be heard. వారికి కర్మములో పట్టులేదు they do not lay much stress upon ceremonies. వాడు ఎంతమాత్రము పట్టు ఇవ్వకుండా మాట్లాడుచున్నాడు he speaks without giving them any handle. చాలా మంది ఆయనపట్టు అయిరి many followed him, or joined his side. పట్టున (with న the sign of the ablative) at, by, close to. కోరడి పట్టు న along the hedge. గాడీపట్టున at the manager. ఈ పట్టున at present, పట్టు feats in wrestling. కాడు జెట్టిపట్లుపట్టగలడు he is able to wrestle. ఆ చుట్టుపట్ల in the adjacent places, in the neighbourhood. చుట్టుపట్ల వాండ్లు neighbours. పట్టు paṭṭu. n. Silk. పట్టుబట్ట a silk cloth. పట్టునూలు silk thread, spun silk. పట్టునూలుపాలెవాండ్లు a class of silk weavers. పట్టునూలువాండ్లు a class of silk dyers. పట్టుపురుగు paṭṭu-purugu. n. A silkworm. Also, an insect called ఇంద్రగోపము. పట్టంచు paṭṭ-anṭsu. (పట్టు+అంచు.) n. A silk border, a border fringed or trimmed with silk. పట్టుకొమ్మ paṭṭu-komma. n. A refuge, stay, support. అధికారము, ఊతకోల. పట్టుకారు Same as పటకారు (q. v.) పట్టుకొను paṭṭu-konu. v. n. &t. To catch, to catch hold of, to seize. పట్టుకోలు paṭṭu-kōlu. n. Catching. పట్టుకొనుట. పట్టుజిట్ట paṭṭu-jiṭṭa. n. A sort of bird. S. i. 187. పట్టెడు paṭṭ-eḍu. adj. A large handful. Lit. 'as much as the hand will hold.' పట్టుజీనువు paṭṭu-jīnuvu. n. A kind of bird, పిగిలిపిట్ట. పట్టుడు paṭṭuḍu. n. Persistence, పట్టుదల. adj. Choice, select. పట్టుడువేట a first rate sheep. పట్టుడావు a picked cow or fine cow. పట్టుదల paṭṭu-dala. n. Affection, favour, Perseverance, persistence. వదలనిపట్టు, అభినివేశము. వానికి దానిమీద నిండా పట్టుదల he has a great regard for it. పట్టుబడి paṭṭu-baḍi. n. A sum received or credited in an account, the worth or coat of any thing, charges, expense, outlay. పట్టుబడు paṭṭu-baḍu. v. n. To be seized or apprehended. చిక్కుకొను. To become plain, విదితమగు. పట్టుసారువ paṭṭu-sāruva. n. A fork-like beam used to hold by while working a pikota or water-lift మీట త్రొక్కువాడు ఆధారముగా పట్టుకొనే పంగలకొయ్య. పట్లు. plu. of పట్ల paṭla. [from పట్టుల.] adv. About, as ఆ చుట్టుపట్ల in that neighbourhood, round-about. With regard to, with reference to, in the event of. వాడు అక్కడ ఉండినపట్ల in case of his being there. ఇంటిపట్ల at home. అతనిపట్ల అన్యాయముచేయకు do him no wrong. ఈపట్ల in this respect, in this matter.

(p. 740) pāpamu pāpamu. [Skt.] n. Sin, crime, evil. అతణ్ని గురించి పాపము పుణ్యము రెండు ఎరుగును I know nothing about him either good or bad. interj. Alas! O dear! what a pity! unhappily! పాపము, వారుపడినారు alas! they fell down. ఆపె అక్కకు అన్నానికిలేదు పాపము her sister, alas! has nothing to eat. ఆ చిన్నవాణ్ని కొట్టకు పాపము for shame! don't beat the boy. మహా తెలిసినవాడవు పాపము you are a clever fellow, to be sure! వాడు నమ్మినాడు పాపము he believed it, alas! పాపము ఆ రూకలు అతడు చెల్లించినాడు to do him justice, he paid the money. పాపాత్ముడు, పాపపురుషుడు, పాపి or పాపోష్ఠుడు pāp-ātmuḍu. n. A sinner, wretch, villain. పాపాత్మురాలు a wicked woman, a sinful wretch. పాపి pāpi. interj. A vocative particle addressed to a woman or man. My dear! ఒరేపాపి my good fellow! పాపికా, ఓపాపోష్ఠులారా O wicked woman. 'కోపించి యాతండు గొంతి కిట్లనియెల, పాపికాబ్రమసితే? ప్రాణవల్లభుని దూపొడ గూడునేతుంపర్లునిండ.' BD. iii. 576. పాపోష్ఠి pāpisṭhi. adj. Horrid, scandalous, nefarious (a general term of disgust.) పాపిష్ఠుడు pāpishṭhuḍu. n. A great sinner, a miscreant. మిక్కిలిపాపి. పాపుడు pāpuḍu. n. A sinner. A cruel man, హింసకుడు. A wretch, అధముడు. Bhag. X.

(p. 857) baṅgāramu, baṅgaramu, baṅgāru or బంగరు bangāramu. [Tel.] n. Gold. నీ యిల్లు బంగారముకాను or నీబుద్ధి బంగారముకాను bless your innocent heart! you silly creature! కాకి బంగారు tinsel. ముచ్చిబంగారు tinsel, gilding, as distinguished from మంచిబంగారు real gold. బంగారు bangāru. adj. Golden. The various names of gold are used (as in other languages) to denote Fine, noble, beautiful, admirable, thus: బంగారు కొండ or బంగరుకొండ the golden mountain, హేమాద్రి, మేరుపర్వతము; my darling. నా బంగారుదొర my beloved lord! బంగారుపట్ట sweet bird! Also, used to express contempt. బంగారు మర్యాద vastly polite! బంగారున్యాయము a precious reason! బంగారు పని a very pretty business! బంగారు చిన్నవాడు a hopeful lad. వాడు పుట్టినది అంతా బంగారు అవుచువచ్చినది all he did prospered. బంగారుగా bangāru-gā. adv. Grandly. vastly, well, preciously, As easily as possible. As you please! with all my heart! by all means! బంగారుకంటి bang-āru-kanṭi. n. (Lit:) Golden-eyed: A name of a Little Owl, పైడికంటిల and also of a sort of rice. బంగారుతీగలు bangāru-tīgalu. n. (Lit: Gold-sprouts:) A sort of rice. శాలిధాన్యము. బంగారునీరు bangāru-nīmu. n. Gilding. బంగారుపాము bangāru-pāmu. n. A very venomous kind of snake. బంగారుపిచ్చిక bangāru-pichchi-ka. n. The Weaver-bird, Ploccus baya. బంగారుపూత bangāru-pata. n. Gilding. బంగారుపూతలు a kind of grain.

(p. 889) bucci buchhi. [Tel.] adj. Little, small. చిన్న. బుచ్చిగాడు buchchi-gāḍu. n. A little fellow. చిన్నవాడు. The white-breasted King-fisher, Halcyon smyrnensis. చిన్న నీళ్లబుచ్చిగాడు or నీళ్లబుచ్చిగాడు the common King-fisher, Alcedo ispida. బుచ్చిపారు buchchi-pāru. v. n. To look a small or disappointed, చిన్నపోవు.

(p. 979) mālimi mālimi. [Tel.] n. Familiarity, love, attachment, affection. వాత్సల్యము. చిన్నవారితో చేయు స్నేహము, ముచ్చిక. The science of navigation, ఓడనడుపు శాస్త్రము. మాలిమి or మాలిమికాడు a navigator, ఓడ నడపు శాస్త్ర మెరిగినవాడు.

(p. 1004) muddu muddu. [Tel.] n. A kiss. చంబనము. Sweetness, fondness, delight; caressing, toying. మనోజ్ఞత, చిన్నవాండ్లయందలి ప్రేమ. ముద్దుచూపు to show love. ముద్దుపెట్టుకొను muddu-peṭṭu-konu. v. a. To kiss, చుంబనముచేయు. ముద్దాడు or ముద్దులాడు mudḍ-āḍu. v. a. To caress, to fondle, లాలనముచేయు, ఆదరించు. ముద్దిచ్చు, ముద్దిడు or ముద్దుపెట్టు to give a kiss. దాన్ని చూస్తే ముద్దువస్తున్నది I am delighted to see her, she is very charming. ఆ బిడ్డ ముద్దులు మూట కట్టుచున్నది the child is a lump of charms, a perfect beauty. ముద్దులతమ్ముడు my ḍaṛling little brother. ముద్దయ్య an epithet of Kumaraswami. ముద్దులయ్య my sweet lord. ప్రయోగముల ముద్దు కనుక్కొనడము మహాకష్టము it is very difficult to perceive the niceties (or delicacies) of local adaptation or meaning. కాకిపిల్ల కాకికి ముద్దుకాదా surely the crow's chick is dear to the crow, i.e., every beggar will love her brat. adj. Darling, pet, sweet, charming, lovely, dear. నాముద్దుసుతుడు my beloved son, my darling boy. ముద్దు పేరు a pet name. ముద్టుటుంగరము or ముదుటుంగరము a pet ring, worn on the little finger, a signet ring. ముద్దుమాటలు sweet words. ముద్దుమొగము a sweet face. ముద్దుగా muddu-gā. adv. Charmingly, tastily. అందముగా. ముద్దులగుమ్మ muddula-gumma. n. A beauty, a charming woman. ముద్దులాడి or ముద్దురాలు muddulāḍi. n. A charming woman, ముద్దులుగులికే స్త్రీ, మనోజ్ఞురాలు. ముద్దులాడు muddulāḍu. n. A charming or pleasant man, మనోజ్ఞుడు.

(p. 1081) ruvvu ruvvu. [Tel.] n. A lesson given to a boy in the Vedas. పిల్లకాయలు పనసను వల్లెనే యడమునకై ఉపాధ్యాయులు ముందర నొకపర్యాయము చెప్పడము. Repetition, వల్లె. A time, తేవ. 'వినుము రెండవరవ్వువిని.' హరి. ఉ. x. రువ్వము ruvvamu. n. A time, తడవ, అవృత్తి. రువ్విచ్చు ruvv-iṭsṭsu. v. n. To give a lesson to a boy in the Vedas; making him repeat it a set number of times. చిన్నవాండ్రు పనసను వల్లెవేయడమునకై ఉపాధ్యాయులు ముందర నొకపర్యాయము చెప్పు. 'సీ పదవర్ణసౌష్ఠవప్రకటనం బెంతయునింపుమీరంగ రువ్విచ్చియిచ్చి, తగును దాత్తాది భేదములు గెంటక పర్వగనుబొమ్మచేష్టల గరపికరపి.' KP. iv. 46.

(p. 1150) vāḍu vāḍu. [Tel. cf. Tam. అవన్. The Drav. base of the word is అ or ఆ = that. The primitive form is ఆడు he cf. అది. The sound of వ (V) is added to facilitate the pronounciation.] pron. in the third person masculine singular. He, that man, ఆ పురుషుడు. Gen. వాడి or వాని his. Dative వాడికి or వానికి to him. plu. వారు. వాండ్లు, వారలు or వాండ్రు they. వారు తమతమ యిండ్లకుపోయినారు they all went to their respective houses. వాడికివాడే he himself. వారికివారే they themselves. It is added to the genitive of a noun. ఇంటివాడు the owner of the house, the house owner. గుర్రపువాడు a horsekeeper. రావిపాటివారు the people of the Ravipāṭi family. తప్పెటవాడు he of the drum, the drummer. అక్కడివారు the people of that place. వాడు నావాడు he is a man of mine, i.e., he is my kinsman, my relation. అతనివారు his relations, his friends, his people. It is also added to verbal participles. పోయేవాడు the man who goes. పాడేవాడు he who sings, the singer. ఆడేవారు those who play, the players. వెళ్లేవాడా O passer by! Added to adjectives, it forms the corresponding nouns. మంచివాడు a good man. చెడ్డవాడు a bad man. ముసలివాడు an old man. చిన్నవాడు a boy. పెద్దవారు old folks. చిన్నవారు young folks.

(p. 1334) siri siri. [from Skt. శ్రీ.] n. A name of Lakshmi, the goddess of riches. లక్ష్మీదేవి. Fortune, prosperity, wealth, సంపద. Beauty, splendour, lustre. అందము, శోభ. సిరిగందము Same as శ్రీగంధము (q. v.) సిరిగట్టు siri-gaṭṭu. n. The name of a hill called శ్రీశైలము. సిరిచూలి siri-ṭsūli. n. The son of Lakshmi, i. e. Manmadha. సిరిమంతుడు Same as శ్రీమంతుడు. (q. v.) సిరిసింగణావత్తి siri-singaṇā-vatti. n. A certain game played by boys. చిన్నవాండ్రు ఆడే ఒక ఆట.