(p. 139) irri irri. [Tel.] n. The male of the Indian antelope, a black. A Bennettii, of Sykes, Elliot. ఇర్రింక. (for ఇర్రిజింక) A male antelope. మగలేడి. ఇర్రింక చూపులు wild glances like those of the antelope. 'ఈక్షింపగా నేర్చె నిర్రింక చూపుల, మోవిగూర్పగనేర్చె మొలకనవ్వు.' Matid. iii. 248. ఇర్రింకులు irrinkulu. [ఇంకులు+ఇంకులు] Drying up altogether. మిక్కిలి యింకుటలు. Stares, wild looks. Mand. iii. 248. ఇర్రింకులైన wild, stern, severe, wasting, harsh. ఇర్రిగోర౛ము irri-gōrazamu. n. Musk. కస్తూరి. (Swa. iv.)

(p. 142) isirintalu isirintalu. [Tel.] n. Movement. చలనము. క 'భూపాలమెరుగుబోడుల చూపులకుందాయునీదు సొబగట్లగుటన్, మీపిన్నది యిసిరింతలలల చూపులనరగంట వెరచుచున్నినుజూచున్.' సై. viii.

(p. 250) karamu karamu. [Skt.] n. The hand. చెయ్యి. A ray of light కిరణము. An elephant's trunk తొండము. A tribute or tax కప్పము. కరము adj. Great, much. adv. Much. very. కరవాడిచూపులు very sharp looks. కరవాడిగోరు a very sharp nail. కరశాఖ a finger. వేలు. కరస్థము karasṭhamu. adj. Present, ready to hand. కరరుహము a finger nail. గోరు.

(p. 285) kīgaṇṭicūpulu kī-ganṭi-ṭsūpulu. [Tel.] n. Downcast glances.

(p. 759) pisāḷamu pisāḷamu. [Tel.] n. Brilliance, వికాసము, ప్రకాశము. A jest, పరిహాసము. Spreading, వ్యాపనము. A trick, దొంగయెత్తు. పిసాళి pisāḷi. adj. Brilliant, తళతళమనే, ప్రకాశముగల. Spreading, వ్యాపనముగల. Artful, దొంగయెత్తుగల. 'సకియ క్రొందళుకు బిసాళి చూపులకోవు, ముగుదనిద్దవు ముద్దుమోముగోము.' Rasica. iii. 133. An artful or cunning person, కుత్సితపురుషుడు, స్త్రీయును. 'మొరసుమోటు పిసాళినామూఢుడు.' ABA. iii. 11. పిసాళించు pisāḷ-inṭsu. v. n. To be brilliant, to flash, to be displayed. తళతళలాడు, వెలుగు, విజృంభించు, మించు. To be fragrant, పరిమళించు. To spread, వ్యాపించు. To jest, పరిహాసములాడు. To pretend, దొంగయెత్తువేయు. 'సీ సద్యోవినిర్భిన్న సారంగనాభికా హృతమై పిసాళించుమృగమదంబు.' Swa. ii. 59. 'ద్వి కొడుకుకు విలపించుకొనుచు నీవున్న, నెడపకెవ్వరు సేతురీపనులెల్ల, చాలులేలెమ్ము పిసాళింపకనుచు.' HD. ii. 1906. టీ పిసాళింపకు, మాయచేయకు. v. a. To ridicule, పరిహసించు.

(p. 884) bittaramu bittaramu. [Tel.] n. A flash of light. తళుకు. Brightness. A coquettish prank, an amorous gesture, శృంగారచేష్ట, ఒయ్యారము. 'బెళుకుబేడసమీలబిత్తరంబులకంటె.' N. ix. 404. బిత్తరముగ bittaramu-ga. adv. Flashingly. ప్రకాశముగా. Gracefully, సొగసుగా. 'సరిగె మెరుంగుబంగరువు చందురు కానిపటంబులూడ్చి బిత్తరముగ చల్వపావడలు దాల్చి.' N. ix. 401. బిత్తరములాడు to be bright, ప్రకాశించు. బిత్తరి bittari. n. A coquette, a flirt. A beautiful woman. ప్రౌఢస్త్రీ, శృంగార చేష్టలుగల ఆడుది. A woman, ఆడుది. 'బిత్తరులాహలాయుధునిబిల్వగ.' Balrāma. vi. 123. adj. Flashing, sparkling, తళుకైన, ప్రకాశమైన. Beautiful, సొగసైన. 'శిరమున కెంజడల్ నుదుట జెన్నగుబిత్తరిబొట్టువాతెరన్.' T. iv. 122. బిత్తరించు bittarinṭsu. v. n. To flash, to sparkle, మెరయు, తళుక్కుమను. To move about, చలించు, ఊగాడు. To crack jokes. సరసమాడు. 'బెళుకుబేడసచూపుబిత్తరింప.' N. ix. 159. బిత్తరపు bittarapu. adj. Flashing, sparkling, తళుకైన, ప్రకాశించే, 'సోమునిరీతినెమ్మొగము సుందరమౌదరహాస చంద్రికా, స్తోమములీనబిత్తరపు చూపులుదిక్కుల పిక్కటిల్ల.' Surabha. 18.

(p. 908) bomika or బొమికె bomika. [Tel.] n. A bone. ఎముక. 'సీ మంగాలయ్లపై౛ాగి మ్రుచ్చుచూపులుపర్వ బొమికలెత్తుకపారిపోవుశుమలు.' ఆము. vi.

(p. 984) miṭamiṭa miṭa-miṭa. [Tel.] adv. Fiercely, hotly, brightly, మిక్కిలి ఉష్ణముగా, ప్రకాశముగా, 'మిటమిటనెండకాయగ.' Padma. iv. 62. మిటమిటన miṭamiṭana. n. Fierceness, brightness. మిటమిటని miṭamiṭa-m. adj. Fierce, bright మిటమిటలాడు miṭa-miṭa-l-āḍu v. n. To leap, to be insolent or arrogant. ఎగిసియెగిసిపడు. మిటారము miṭāramu. n. Beauty, eoquetry, foppery. ఒయ్యారము, నిక్కు, అతిశయము. 'ఆలసితివంచు, పైకొనులతంగి మిటారముజూచినవ్వుచున్.' N. ix. 55. మిటారి miṭāri. n. A belle, a pretty woman. కులుకులాడి, సొగసుకత్తె. 'కులుకుమిటారి నీవు నెలకొన్న పురంబును నీగృహంబు.' Radha. iii. 104. మిటారి or మిటారుపు adj. Graceful, pretty, attractive; charming, beautiful, coquettish, foppish, ఒయ్యారమైన, సొగసైన. 'దానిమీటారిసోయగపు దట్టవు మోహపుటోర చూపులన్.' H. v. 26. 'చిన్నమిటారపు గోటినొక్కులన్.' T. iii. 10. మీటారిచూపు a coquettish look. మిటారించు miṭār-inṭsu. v. n. To move gracefully, కులుకు, నిక్కు, విజృంభించు, అతిశయించు. To bound, jump, leap. దుముకు.

(p. 998) muccu or మ్రుచ్చు muṭsṭsu. [Tel.] n. A rogue, a thief. దొంగ. గొర్రెలముచ్చు a sheep stealer. కాసుముచ్చు a cannibal, a flesh eater. మునిముచ్చు a pretended saint. నాలిముచ్చు a sneak. లొట్టిముచ్చు a toss-pot or tippler. adj. Roguish, thievish. ముచ్చు చూపులు roguish glances. A. vi. 19. ముచ్చిలు or ముచ్చిలించు muchchilu. v. a. To steal. దొంగిలించు. ముచ్చిలి muchchili. adv. By stealth. దొంగతనముగా. 'ముచ్చిలి వత్తురువారలు.' BX. 164. ముచ్చుతనము muṭsṭsu-tanamu. n. Roguishness, roguery, thievishness. దొంగతనము. Satya. iv. 232. ముచ్చుప్రొద్దు muṭsṭsu-proddu. n. Midnight, అర్ధరాత్రి. ముచ్చుబొడుపు muṭsṭsuboḍupu. n. A petty thief. అల్పపుదొంగ. 'తడుకద్రోపరిముచ్చుబొడుపులు.' P. iv. 255.

(p. 1159) vālu or వ్రాలు vālu. [Tel.] v. n. To bend or weigh down. To light or perch. To hang loose; to fall down. కొమ్మ మొదలైనవివంగు, చెట్టుమీదిపక్షిదిగు, కిందికిదిగు, దిగువపడు, వంగు, ౛ారు, ఒరగు. To increase, అతిశయించు. v. a. To transgress, exceed, అతిక్రమించు. వాలినకిన్కమైన in the passion which he felt, వచ్చినకోపముచేత. వాలినకృపను through the grace that descended on thee, వచ్చిన అనుగ్రహమువల్ల. అదివాని పాదములమీదవాలెను she fell at his feet. 'శైలములెత్తికందుకము చందము గానెగవైచినేలకున్ వ్రాలదుతేటి.' R. v. 290. 'వువ్వులవ్రాలదుతేటి' T. iii. 111. వాలు vālu. n. A sword, కత్తి. A slope, a descent. అదోకపాటు. Length, దైర్ఘ్యము. Sharpness, వాడిమి. 'అ రవిరులతేనియలచాలు అతనివాలు.' H. ii. 16. ఇరువాలుదున్నుట అనగా అడ్డము దిడ్డముగా రెండుసారులు దున్నుట. వాలు vālu. adj. Long, sloping, slanting, descending, drooping. దీర్ఘమైన, అదోకపాటుగానుండే. వాలుచూపులు drooping glances. Sharp, వాడిగల. Cruel, క్రూరము. వాలమ్ము or వాలుటమ్ము a sharp arrow. వాటకొంగ valu-konga. n. A stork, వక్కుకొంగ, బకము. వాలుగ or వాలుగా vālu-ga. adv. Slantingly, lengthily, అదోకపాటుగా, నిడుపుగా. వాలుగంటి or వాల్గంటి vālu-ganṭi. n. A bright eyed woman; lit: a long-eyed girl. దీర్ఘములైనకన్నులుగల స్త్రీ, ఆయతాక్షి, విశాలాక్షి. వాలుగడుపు or వాల్గడుపు vālu-gaḍupu. n. A projecting or protuberant belly, బొ౛్జ. వాలుగొమ్ము a canal or sluice. వాలుచు or వాల్చు vāluṭsu. v. a. To bend, incline, slant. కిందికివంచు. To cut off, కోసివేయు. రెప్పవాలుచు to droop the eye-lids, i.e., to close the eyes. రాత్రిఅంతా కన్నులు వాల్చలేదు I did not close my eyes all night. ఆ మంచమును వాల్చినాడు he slanted the couch. 'వాలినకిన్కమైవాలు నీవాడి; వాలువజిహ్వలువాలుతుననిన, జందనగంధులు జలమురెట్టింప.' HD. i. 947. టీ వాలిన, వచ్చిన, కిన్కమై, కోపమువల్ల; వాలు, దీర్ఘమైన; ఈ వాడివాలున, ఈ తీక్ష్ణ ఖడ్గముచేతను; జిగ్వలు, నాలుకలను; ఈ తీక్ష్ణ ఖడ్గముచేతను; జిహ్వలు, నాలుకలను; వాలుతుననిన, కోసివేతుననేటప్పటికి. వాలుచుక్క or వాల్చుక్క vālu-ṭsukka. n. The planet Venus or its regent. శుక్రుడు. 'పొలుపొంద తూర్పున బొడిచెవాల్చుక్క.' Sar. D. 558. వాలుచేప vālu-chēpa. n. A kind of fish called Chirocentius nudius. మత్స్యవిశేషము. వాలుడు vāluḍu. adj. Hanging down. వాలుడుకొమ్మలు branches that hang down. n. A kind of tree. ఎర్రవాలుడు the red kind. వాలుడుచెక్క the bark of this tree used in medicine. వాలుడుతైలము the oil extracted from this bark. 'కోరివాలుడుతైలంబు గ్రోలువారు.' P. i. 725. వాలుపు or వాల్పు valupu. n. Bending down, వాల్చుట. వాలుప్రొద్దు vālu-pṛoddu. n. The morning or evening sun, లేతప్రొద్దు, అపరాహ్ణము, వాలుమగడు vālamagaḍu. n. The hero of the sword, i.e., A brave man. శురుడు. 'క తాలిమియుధృతియుప్రజ్ఞా. శీలతయు పరాత్మగుణవిశేషజ్ఞతయున్, కాలోచితకార్యముగల, వాలుమగండేలు జలధవలయితధరణిన్,' P. iii. 32.

(p. 1163) vinta vinta. [Tel.] n. Curiosity, wonder; oddity, oddness; an odd thing, a rarity, a thing that causes wonder, a marvel, ఆశ్చర్యము, అద్భుతము. మోమొకవింత చేసికొని her countenance being changed. adj. Strange, rare, curious, odd, queer, foregin, new. చోద్యమైన, కొత్త. Other, అన్యము. వింతచూపులు odd looks. వింతమాటలు strange words. 'అదెయిదెవింత నీడయని యారెకులూరక.' Vasu. iv. 100. వింతగా vinta-gā. adv. Rarely, admirably, wonderfully. చోద్యముగా. వింతరాలు vinta-r-ālu. n. A strange woman. అన్యురాలు. వింతవాడు vinta-vāḍu. n. A stranger, a strange man. చోద్యపు మనుష్యుడు, అన్యుడు.

(p. 1210) venu Same as వెన్ను. (q. v.) వెనుక, వెనక or వెన్క venuka. [Tel. from వెను.] n. The back part or side, the rear, పశ్చాద్బాగము. The front, ముందు. The west, పడమర. Indifference, ఉపేక్ష. adj. Behind or before (in place, order or time.) పశ్చాద్భాగముననున్న, ముందరనున్న. adv. and affix. Behind, after (in time or place.) Formerly, పశ్చాద్భాగమందు, తదనంతరము, లోగడ. Afterwards, పిమ్మట. దీనిని నావెనుక నాకొడుకులు అనుభవింపవలసినది after me this is to be enjoyed by my sons. ముందు వెనుకలు విచారించి మాట్లాడు Speak with much caution; lit: looking forwards and backwards. వెనుక ముందుతోచకుండా not knowing which way to turn. వెనుకసారి on the latter occasion. ఆ వెనుక (wrongly pronounced ఆనక) thereafter. వెనుకకు, వెనకకు, వెన్కకు or వెనక్కు venuka-ku. adv. Backwards. వెనుకతట్టుకు, పశ్చాద్భాగమునకు. వానిని వెనుకకుపడదోసెను he thrust him down backwards. 'వెన్కకునీడ్చుపాదములతో' T. iv. 52, stepping forwards reluctantly. వెనుకచిక్కు venuka-chikku. v. n. To hang behind, to lag, fall back. వెనుకపడు. వెనుకచూపులమెకము venuka-tsūpula-mekamu. n. A bear. ఎలుగుబంటి. వెనుకటి or వెనకటి venukaṭi. adj. Former, previous. Subsequent, following, latter, hinder. ముందరి, ఇటీవలి, వెనుకనుండే. వెనుకటికాళ్లు the hind legs. వెనుకటి సంగతులు the former matters; also, the latter particulars. వెనుకటికర్మము or వెనుకటి పని obsequies, funeral ceremonies, ఆపరకర్మము. వెనుకటివాడు venukaṭi-vāḍu. n. A younger brother, తమ్ముడు. The former man. The latter man, ముందరివాడు, ఇటీవలివాడు. వెనుకటివారు those who precede: also, those who come after. వెనుకదీయు venuka-dīyu. v. n. To retreat, draw off, fall back, hesitate. వెనుకకు మరలు, సంకోచించు. వెనుకద్రొక్కు venuka-drokku. v. n. To fall back, retreat. వెనుదీయు. వెనుకపడు venuka-paḍu. v. n. To hang behind, lag, fall back. వెనుకచిక్కు. To remain on hand, as a remainder or surplus. మిగులు, వ్యయముకాకుండా నిలుచు. వెనుకపాటు venuka-pāṭu.n. The act of lagging behind, or of remaining over, వెనుకపడుట. వెనుకముందగు venuka-mund-agu. v. n. To be topsy-turvy, to be thrown into confusion. తలక్రిందగు. వెనుకమేను venuka-mēnu. n. The back, వీపు, చరమంగము. వెనుకమ్రాను venuka-mrānu. n. A piece of wood on which the man who works a picota sits. వెనుకల or వెనుకాల venukala. (వెను+కలను) affix. Behind, పశ్చాద్భాగమునందు, వెనుక. వెనుకవేయు venuka-vēyu. v. a. To save, lay up, keep in store. కూడబెట్టు. వెనుకసారి venuka-sāri. adv. The last time, on a former occasion, on a latter occasion, పుర్వమొకప్పుడు. కడపటిపర్యాయము. వెనుకొను, వెన్కొను, వెనుచరుచు, వెనుతవులు, వెన్తవులు, వెనుదవులు or వెన్దవులు venu-konu. v. a. To pursue closely, to follow, వెంబడించు. 'సౌమిత్రివెనుకొని చని పట్టంబుగట్టికొమ్ముపొమ్మని పని చిన.' R. v. 325. వెనుదన్ను Same as వెన్నుదన్ను. (q. v.) వెనుదీయు venu-dīyu. v. n. To turn back, retreat, వెనుకకుమరలు. 'వెయ్యారుచందముల వెనుదీయక కాలువలునరులు త్రిప్పినదిరుగున్.' Vema. 450. వెనుబడు or వెన్బడు venu-baḍu. v. n. To be grieved, to be sorrowful, విషాదించు, ఖేదపడు. వెనుబాటు or వెన్బాటు venu-bāṭu. n. The act of grieving, the state of being sorrowful, grief, sorrow. వెనుబడుట, విషాదము, ఖేదము. వెనువెంట venu-venta. adv. Along with. మిక్కిలి వెంబడి.

(p. 472) zaṅku ḍzanku. [Tel.] v. n. To fear. భయపడు. To hesitate సంకోచించు. n. Fear, hesitation, fright. నిచ్చెన జంకుచున్నది the ladder is shaking or giving way. ౛ంకించు ḍzankinṭsu. v. a. To frighten, to intimidate. బెదిరించు. ౛ంకె or ౛ంకెన ḍzanke. n. Fright, alarm, a threat. బెదిరింపు. జంకెన చూపులు timid glances. ౛ంకెయొనర్చు to frighten బెదిరించు.

(p. 472) zaṅku ḍzanku. [Tel.] v. n. To fear. భయపడు. To hesitate సంకోచించు. n. Fear, hesitation, fright. నిచ్చెన జంకుచున్నది the ladder is shaking or giving way. ౛ంకించు ḍzankinṭsu. v. a. To frighten, to intimidate. బెదిరించు. ౛ంకె or ౛ంకెన ḍzanke. n. Fright, alarm, a threat. బెదిరింపు. జంకెన చూపులు timid glances. ౛ంకెయొనర్చు to frighten బెదిరించు.

(p. 479) zaḷipiñcu or ౛డిపించు ḍzalipinṭsu. [Tel. from ౛డియు.] v. t. To frighten. ౛డియజేయు. To shake ఆడించు. ౛ళుకు ḍzaḷuku. n. Tremulousness, timidity, alarm. The gleam of the eye, ౛ళుకుచూపులు glancing eyes. Vasu. iv. 17. Fright బెదురు. Chaff పొట్టు.