(p. 34) aḍadaḍi aḍadaḍi. [Tel.] n. Reign, rule. ఏలడము, ప్రభుత్వము. ఆయన ఆ దేశమును అడదడిచేయుచుండెను he ruled the country. అడదడి or అడావడి ravage, riot. అల్లరి, దడబిడలు, దౌడు. అడదడి చేయు to ravage. See అడావడి.

(p. 55) anuttaramu an-uttaramu. [Skt.] adj. Not north. ఉత్తరదేశముకానిది. Unanswerable మారుమాటలేనిది.

(p. 60) anyāpadēśamu anyāpa-dēṣamu. [Skt.] n. Indirect reference; innuendo. ఒకటిని నెపము పెట్టుకొని చెప్పడము. అన్యాపదేశముగా by innuendo.

(p. 163) upāntamu upāntamu. [Skt.] n. Nearness. గ్రామోపాంతము నందు in the vicinity of the village సరోవరో పాంత దేశమునందు in the land near the lake.

(p. 193) ēkadēśamu ēka-dēṣamu. [Skt.] n. A part, భాగము. ఏకదేశీయమైన of one and the same country. ఏకదేశస్థులు men of the same place, fellow-country-men. ఏకదేశముగా మాట్లాడు to revile, to talk lightly of తిట్టు.

(p. 205) oṇṭu onṭu. [Tel.] n. A share, division. A village community గ్రామసమూహము. A unit in numeration. సారెని ఒంటు the place or square in which a counter stands in a game at draughts. ఒంటు or ఒంటుబావిలి. n. A sort of ear-ring worn by by men. పురుషులకర్ణభూషణము. ఒంటు v. i. To agree with one's health, to be wholesome or salubrious. ఇముడు, అనుకూలించు. To touch, to go near, to approach చేరు. ఆ దేశానికిన్ని ఈ దేశమునకున్ను ఒంటక ఆశక్తముగానున్నది or అక్కడి నీళ్లకును ఇక్కడి నీళ్లకును. ఒంటనందున వానికి ఒళ్లు కుదురులేదు his health suffered from change of water, (change of air.) See on నీళ్లు. ఒంటుకొను onṭu-konu. v. i. To touch, go near. తాకు. చేరు.

(p. 232) kaṭṭukonu kaṭṭu-konu. [Tel.] v. a. 1. To build, to bind, to wear or put on. దోవతి కట్టుకొన్నాడు he put on his cloth. See కట్టు. 2. To incur (blame or sin) ఇంత పాపము కట్టుకోవలసినదా shall we incur so great a sin? పుణ్యము కట్టుకొను to acquire merit. 3. To marry. దాన్ని కట్టుకొన్నాడు he married her. 4. To conquer. To appropriate, take possession of. వారి దేశమునంతా తాను కట్టుకొన్నాడు he conquered all their territories. చేతులు కట్టుకొనుట to fold the hands respectfully. అప్పులు కట్టుకొన్నాడు he took the debts upon him. నూరుకట్టుకొను to refrain from eating.

(p. 608) dēśamu dēṣamu. [Tel.] n. A country, land, territory; a district or subdivision of a country. రాజ్యము. A part, site, place, situation, seat, region. ప్రదేశము. దేశకాకి dēṣa-kāki. n. A homeless wanderer, a vagrant. దేశపాండియ, దేశపాండ్య or దేశముఖి dēṣa-pānḍiya. n. A recorder. The higher revenue officer, a superintendent. దేశభాష. n. A vernacular language, as distinguished from Sanskrit; a dialect. దేశభాషాగ్రంథము a book in a vernacular or modern language as distinguished from Sanskrit. దేశవాడి or దేశవాళి dēṣavāḍi. adj. Of or belonging to a country; produced in a country; native. దేశస్థుడు dēṣasthuḍu. n. An inhabitant of a country. దేశహాశ్శీలు dēṣa-hāṣṣīlu. n. Inland duty. దేశాంతరము dēṣ-āntaramu. n. A foreign country, a strange land. దేశాంతరమందు in another land, elsewhere. దేశాంతరమునకుపోవు to emigrate: to travel in foreign parts. దేశాంతరుడు dēṣāntaruḍu. n. An emigrant, a foreigner. దేశాంతరుడై పోయెను he emigrated from his country. దేశాచారము dēṣ-āchāramu. n.The custom of a country. దశాచారప్రకారము వ్రాపికొన్నపక్రము a bond written 'in the manner of the country:' దేశాటనము dēṣāṭanamu. n. Travelling. దేశాధిపతి dēṣ-ādhipati. n. A king: as 'lord of the land.' దేశాయి dēṣāyi. n. Desāyi, a title borne by a headman among the Balijas. A chief man among the Lingayat merchants, పెద్దసెట్టి. దేశికుడు dēṣikuḍu. n. A tutor, master, instructor, or teacher. గురువు, దెశీయము dēṣīyamu. n. A dialect, a local expression. An obsolete idiom. a provincialism. adj. Idiomatic, provincial. దేశ్యము dēṣyamu. adj. Belonging to the country. Native. n. The language of a country, a vernacular; a vernacular term. Desya words are opposed to foreign words.

(p. 723) paryāyamu paryāyamu. [Skt.] n. An order, arrangement. ప్రకారము, క్రమము, వరుస, అనుక్రమము. An opportunity, occasion, a time, అవసరము, సమయము, తడవ. Generic or specific character. నాలుగు పర్యాయములు పోయి ఉంటిని I went four times. ఈ రెండు పర్యాయములనుండి జ్వరము బైటకాయడములేదు these two times the fever has not shown itself. adj. Moderate, మితమైన, యధోచితమైన. పర్యాయపదము paryāya-padamu. n. A synonym. పర్యాయముగా paryāyamugā. adv. Moderately. అది యిప్పట్లో పర్యాయముగానున్నది it is not pretty well. ఆ దేశములో వర్షము పర్యాయముగా నున్నది the rain is but slight there. పర్యాయతః or పర్యాయేణ paryāyatah. adv. Gradually, by degrees. Moderately.

(p. 793) peḷapeḷa , ఫెళఫెళ, పెళ్లు or పెళుక్కు peḷa-peḷa. [Tel. anuk.] n. The noise produced in breaking a thing suddenly. ఆ కొమ్మ పెళుక్కుని విరిగినది the bough broke with a crash. adv. Aloud, crashingly, echoingly, roaringly, creakingly, resoundingly. 'ఫెళఫెళవీరణాల్ ఫెళిఫెళివాయించి.' H. ii. 98. 'కొమ్మ ఫెళఫెళవిరిగెను.' Pal. 173. పెళపెళమను peḷapeḷa-m-anu. v. n. To crash. To make a rustling sound. అతడు ఆ దేశములో పెళపెళ లాడిస్తున్నాడు he is making a great uproar in the country. 'పెళపెళనెల్లెడ నురుముగ.' Padya. L. iv. 77.

(p. 833) pradēśamu pra-dēṣamu. [Skt.] n. A place, situation, region, country, district. చోటు. కంఠప్రదేశము the region of the neck or throat. వారు ఈ ప్రదేశములందు లేరు they are not in these parts.

(p. 856) pheḷapheḷa or పెళపెళ pheḷa-pheḷa. [Tel. anuk.] n. A crash or smash; an uproar. అతడు ఆ దేశములో ఫెళఫెళలాడిస్తున్నాడు he is making a great uproar in the country. adv. Aloud, crashingly, echoingly, roaringly, creakingly, resoundingly, 'ఫెళ ఫెళవీరణాలు ఫెళిఫెళివాయించి.' H. ii. 98. 'కొమ్మ ఫెళఫెళవిరిగెను.' Pal. 173. ఫెళఫెళమను pheḷa-pheḷa-m-anu. v. n. To crash.

(p. 1092) raumakamu raumakamu. [Skt. from 'Rome.'] n. Salt obtained from Rome, సంభరి దేశమున రుమయనెడు గనియందుపుట్టిన ఉప్పు.

(p. 1139) valasa valasa. [Tel.] n. Emigration, fleeing, flight from home for fear of the king or a hostile army, expatriation. స్వదేశములో నుండడమునకు ఉపద్రవమువచ్చచి పరదేశమునకు లేచిపోవడము. వలసతీయు or వలసపోవు to fly from home for fear of an enemy. అన్నపువలసపోవు to emigrate in search of food. వలసపిట్ట valasa-pitta. n. The golden plover.

(p. 1174) vidēśamu vi-dēṣamu. n. A foreign country, aborad, any place away from home. పరదేశము, అన్యదేశము. విదేశస్థుడు vi-de-ṣa-sthuḍu. n. One who remains abroad, పరదేశమునందుండు వాడు. విదేశి, విదేశీయుడు or విదేశ్యుడు vi-ḍēṣi. n. A foreigner, పరదేశస్థుడు. 'విదేశ్యుచెరచు.' A. iv. 298. విదేశగతుడు vi-dēṣa-gatuḍu. n. One who is away from home, a pilgrim, emigrant, దేశాంతరగతుడు. విదేశత vi-ḍēṣata. n. Absence from home, దేశాంతరవర్తిత్వము. 'ఇద్దరి మిద్దరమైనవిదేశతన్ నొవ్వకనొచ్చి మోహమను నూతమునింగి.' Ila. iii. 165.