(p. 108) āku āku. [Tel.] n. A leaf of any sort. A petal. పత్రము, దళము. A betel, or palmyra leaf; also the leaf on which the Hindus eat their food. విస్తరాకు An ear-ring. చెవి కమ్మ. Young rice (paddy) not yet transplanted. Any herb: young sprouts of corn. A flake as ఆకు ఉప్పు a flake of salt. Any filament. The radius or spoke of a wheel. The shutter of a blind. ఆకులతలుపు a venetian door. Also, a chit, note or short letter. చీటి; a loan bond. ఇచ్చిపుచ్చుకోలు పత్రము. This word prefixed to others generally denotes green; as ఆకుతేలు a green scorpion, and ఆకుమిడత a green cricket. ఆడంగులకంటె మగవారు ఏడాకులు ఎక్కువ చదివినారు men have read seven pages further than women; that is, men are tenfold worse than women; or, are their masters in wickedness. నీ పేరు ఆకునపోకన అంటకుండా చెప్పుతాను. I shall mention (or use) your name with great caution. ఆకు అలము āku-alamu. n. Greens, herbs, vegetables. (The word అలము here has no definite sense.) ఆకుకూరలు or కూరాకులు āku-kūralu. n. Potherbs, garden stuff. ఆకు చాటున āku-ṭsāṭana. adj. In ambush, hidden, veiled, screened. ఆకుచిరుతపులి āku-chiruta-puli. n. A small species of leopard. ఆకుచిలక āku-chilaka. n. A butterfly, or a green parrot. ఆకుజెముడు āku-jemuḍu. n. The oleander-leaved spurge. Emphorbia Neriifolia. (See జెముడు.) ఆకుటిల్లు āku-ṭillu. n. A booth or hut of leaves, an arbor of leaves. ఆకుటింట in a booth. ఆకుతీగ the vine that produces the tamala (or betel) leaf. ఆకు తోట a betel garden: a garden in which plants are reared. ఆకుపచ్చ āku-paṭṭsa. n. The colour called sap green. ఆకుపత్రి చెట్టు āku-pattri-cheṭṭu. n. The clove tree. Cassia lignea. a certain game. (H. iii. 190). āka-rarugu. n. A green caterpillar. ఆకుపోత āku-pōta. n. Transplantation of a green crop. ఆకుపోయు āku-pōyu. v. a. To transplant corn. To set the sprouts. ఆకుమడి āku-maḍi. n. A field sown, but the sprouts of which are to be transplanted. (also, called నారుమడి.) ఆకుమడుపు āku-maḍupu. n. A roll of betel leaf. A mode of measurement. ఆకు మొలకాకు The self planting herb. ఆకురాయి āku-rāyi. n. A file (i.e., ఆకు a filament రాయు to rub off.) Also the name of a bird, the cuckoo (F.B.I.) బలుపాకురాయి or ముల్లాకురాయి (from ముల్లు a thorn) a rasp. కత్తి ఆకురాయి a sharp thin file for cutting combs. కమ్మి ఆకురాయి a very small file. వట్రనాకురాయి a three sided file.

(p. 301) kuhana kuhana. [Skt.] n. Delusion, deception. మాయ. కుహనాకురంగము the fairy hind.

(p. 316) koṭṭu koṭṭu. [Tel.] v. n. To strike. గంట కొట్టినది the clock has struck. గాలి కొట్టుచున్నది the wind is blowing. కంపు కొట్టినది it smells badly. కొల్లగొట్టినాడు he plundered. పిడుగు ఆ చెట్టును చీలగొట్టినది the thunder bolt struck and split the tree. దాన్ని పురుగులుకొట్టినవి insects have attacked it. వానికి ముఖము కొట్టినది he is surfeited or gorged. వానకొట్టినది there was rain. వానికి ఎండకొట్టినది he was exposed to the sun. కొట్టినపిండి a well bruised flour, -- a phrase implying thorough knowledge of any subject. వానికి రామాయణము కొట్టినపిండి he is thoroughly acquainted with the Rāmāyaṇa. 'కోమలినాకునెట్టియెడ కొట్టినపిండి సమస్తలలోకముల్ నీమదికింపులైనయవి నిర్భరశక్తినిదేసమర్థుడన్.' KP. vi. 30.

(p. 367) giṭṭu giṭṭu. [Tel.] v. n. To die, expire. చచ్చు, నశించు. 'పుట్టిరేని వారుగిట్టిరేని' what though they be born, what though they die (Vēma). To suit, agree, match or meet, to be met. అనుకూలించు. to gnash. వాడికి పండ్లుగిట్టుకొనిపోయినవి his teeth were set in agony. వానికిని నాకును గిట్టదు he and I do not agree. నాకు గిట్టనివారు those who hate me, my ill wishers. ధరగిట్టక not agreeing on a price. అది నాకు గిట్టదు I do not like it, I cannot endure it. గిట్టీగిట్టక ఉన్నారు they are hardly on good terms. గిట్టని unsuitable. గిట్టమి disagreement, enmity. గిట్టమితనము spitefulness. v. a. To attack, meet with; లేండ్లగమిగిట్టుకోల్పులి the tiger that attacks the deer. M. 9. 1. 260. కలియు, కదియు, పైపడు, తాకు, పొదుపుకొను. 'శక్తిదండకృపాణ పాశములు నీటెగదయు శూలముగొని నిశాచరుని గిట్టి' T. v. 111. గిట్టుబడి or గిట్టింపు giṭṭubaḍi. n. Profit (in trade): in demand. గిట్టింపైన సరుకులు goods that are profitable to the seller, good articles.

(p. 580) dappi or డప్పి dappi. [Tel.] n. Thirst. నీరు వట్టు. నాకుదప్పి అయినది I am thiṛsty. Fatigue, శ్రమము.

(p. 626) nakārapollu nakāra-pollu. [Tel.] n. The ్ sing of N final. This is exemplified in the words నాకున్, వానికిన్, ఇంటిలోన్, బైటన్.

(p. 640) nākamu nākamu. [Skt. క = సుఖము; అకము = దుఃఖము; న+అకము = నాకము = దుఃఖము లేమి.] n. Heaven, Elysium, Paradise, స్వర్గము. The sky, the atmosphere, ఆకాశము. నాకబలి See నాగవల్లి. Chenn. iv. 213. నాకారి nāk-āri. n. Lit: 'a foe of heaven,' i.e., a demon, a titan or giant. అసురుడు. నాకిని a female supernatural being, a goddess, దేవతాస్త్రీ. నాకులు nākulu. n. The celestials, the gods. R. v. 35. 176. నాకేశుడు nāk-ēsuḍu. n. A name of Indr.

(p. 640) nākuvu nākuvu. [Skt.] n. An ant-hill. పుట్ట.

(p. 654) nimittamu nimittamu. [Skt.] n. A cause, reason, motive, mark, sign, token, omen. హేతువు, చిహ్నము, గురి, శకునము, దుర్నిమిత్తము a bad omen. As an affix: Respecting, regarding, on account of, because of. అందునిమిత్తము for that reason, therefore ఉప్పునిమిత్తము పోయినది she is gone for salt. ఆ యాస్తికిని నాకును నిమిత్తము లేకుండా చేసినారు they cut me off from the estate. దీన్ని అడగడమునకు నీకేమి నిమిత్తము what business have you to ask this? అతని దర్శననిమిత్తమై పోతిని I went to visit him. నిమిత్తముమాలినపని an unreasonable act. నిమిత్తముమాలినమాట a groundless assertion. నానిమిత్తమై నీవు కొంచెము ప్రయాసపడవలెను you must take a little trouble for me, or on my account.

(p. 806) pottara pottara. [Tel.] n. A pack or bundle of leaves, ఆకులలోనగువానికట్ట. 'పిశితఖండంబులొండొండయువ్వెత్తుగా, నాకుబొత్తరలం గట్టియు గుదులుగుట్టియు.' Swa. iy. 87. టీ ఆకుపొత్తరలంగట్టి. అనగా ఆకులతో పొట్లములు కట్టి.

(p. 921) bhāramu bhāramu. [Skt.] n. Weight, heaviness, a burden. బరువు. Responsibility, incumbent or bounden duty. Hardship. A certain weight. బారువ. 'కావున నాకుండలములు గైకొనుమివి. సంభావనముతో నిత్యము మహావరసౌవర్ణ భారమిచ్చుచునుండున్.' G. vii. 142. నాకు ఒళ్లు భారముగానున్నది I am unwell. నావంటి దీనులరక్షించే భారము తమదే it rests with you to relieve poor men like me. దూరభారములో నున్నాడు he is afar off. భారకము bhārakamu. n. A crisis. ముమ్మరము. జ్వరము నిండా భారకముగానున్నది the fever is at its height or crisis. భారకర్త bāra-karta. n. One who sustains or is responsible. Thus, దేవుడు మా భారకర్త God is our refuge. భారకించు bhāra-kinṭsu. v. n. To become severe, as fever. నాకు ఒళ్లు భారకించేలాగుననున్నది I have a prospect of illness. భారవాహుడు or భారకుడు one who carries a burden, బరువు మోయువాడు, భారీ bhārī. adj. Big, high, stout, bulky. Rich. respectable.

(p. 1043) mollamu or మొల్లమి mollamu. [Tel.] n. Thickness, సాంద్రత. Abundance, plenty. విస్తారము. అనేకము. adj. Thick, సాంద్రము. Abundant, plentiful. 'కంకగృధ్రావలుల మొల్లంబులముసుంగుపడు పల్లంబులును.' Swa. iv. 57. మొల్లము. n. Money, ధనము. 'ఉ ఎల్లధనంబునోటువడి తిందుకులేశ్వర యింక నొడ్డగా, మొల్లమునాకుజూపుము.' భార. సభా. ii. మొల్లమిగా or మొల్లముగా mollami-gā. adv. Thickly, దట్టముగా. In abundance, plentifully. విస్తారముగా. అనేకముగా, దండిగా. 'తెల్లతెల్లనై మొల్లమిగా నంతకంతకుదిగంతంబు లందీరిచిన యిడుపులబోలెందీండ్రింప.' Swa. iii. 39. మొల్లమైన mollam-aina. adj. Abundant, plentiful. విస్తారమైన. అనేకమైన. 'మొల్లములైనసంపదలు మోచివెలుంగుచున్న నాకు.' Vish. ii. 11.

(p. 1056) yugmali yugmali. [Tel.] n. A woman. ఆడుది. 'ఇట్టిచెల్వోన్నతి చేర్చెమోమనము యుగ్మలియందును నాకునారయన్.' M. III. vi.

(p. 1080) ruci ruchi. [Skt.] n. Taste, flavour, relish. చవి. Desire, wish, inclination, ఇచ్చ. A ray of sunlight, సూర్యకిరణము. Lustre, light, splendour, రాగము, ప్రభ, కాంతి. రుచించు or రుచియించు ruchinṭsu. v. n. To be agreeable, to be sweet. ఇష్టమగు. అది నాకు రుచింపలేదు I did not like it. 'ఇప్పని నాకున్ సరిపోదు మీకురిచియింపన్ బోలునిప్పట్టునన్.' S. iii. 368. రుచికరము ruchi-karamu. adj. Delicious, fine, sweet, agreeable.చవిగల. సారముగల. రుచిగల or రుచి అయిన ruchi-gala. adj. Tasty, of good flavour, delicious. చవిగల. రుచిచూచు ruchi-ṭsūtsu. v. a. To taste. చవిచూచు. రుచిరము or రుచ్యము ruchiramu. adj. Tasty, sweet, pleasing. Charming, beautiful, మనోహరమైన, చక్కని, ఒప్పిదమైన.

(p. 1093) laṅkiñcu lankintsu. [Tel.] v. a. To join, unite. తగిలించు, చేర్చు. To link or couple together, as two bullocks, పెనవేయు. 'గు౛్జుకోడెలబట్టుకొని ప్రీతిలంకించియుండ లంకియతోడగండుమీరి పారెనక్కోడియల్.' M. XII. iv. 39. To disgrace. అవమానించు. లంకించుకొను lankinṭsu-konu. v. a. To seize, or take by artifice. చెయి చిక్కించుకొను, తంత్రముగా వలలో వేసికొను. లంకె or లంకియ lanke. n. Coupling or tying two animals together. A link, connection. రెండుపశువుల మెడకు తాడుకట్టడము, పెన, కూడిక, సంబంధము, తగులుపాటు, కూర్చడము, సంగము. 'నీకునునాకున్ దైవంబులకెవేసెను.' Vish. vi. 31. ఆ రెండు చెరువులు లంకెలుగానున్నవి those two tanks are connected, lit: are as links. వానికి దుడ్డుకులంకె he is much attached to money. 'భార్గవతలమున భర్గస్వామికి కీలించెద లంకెగకేల్ముణుతలు.' H. iv. 303. లంకె or లంకెమానిసి lanke. n. A slave, vassal. బంటు, దాసుడు. లంకెవలుపు lanke-palupu. n. A tether that ties two animals together. లంకెపాటు lanke-pāṭu. n. Clinging together. ఒకటితోనొకటి కరుచుకొని యుండడము. Connection, తగులము. 'సీ లలనపాదంబున లంకెపాటై యుండి రాజనునేనూపురంబులార.' R. v. 280. లంకెపీట lanke-pīṭa. n. A wooden plank used in linking cattle together. పశువులను పెనవేయుపలక. లంకెపెట్టు or లంకెవేయు lanke-peṭṭu. v. a. To link together, తగులు పరుచు, పెనవేయు.