(p. 124) ālanapālanamu ālana-pālanamu. [Skt.] n. Care and caution. See పాలనము. (The word ఆలన is an anuk.)

(p. 452) coccu ṭsoṭsṭsu. [Tel.] v. n. To enter, find one's way into, penetrate, ప్రవేశించు, చొరబడు. To undertake, to begin, to set to work. శరణుచొచ్చినాడు one who takes refuge with another. ముక్కుచొచ్చి కన్ను ప్రవేశించేవాడు one who would steal the very teeth out of your head. 'సత్యచరితుల పరిపాలనమునకు జొరడెయతడు will he not interpose to rescue the righteous? See చొరు

(p. 587) dānamu dānamu. [Skt. of Latin word donum.] n. A gift, alms. Giving, donation. దానపర్మానా an order to bestow a gift, a deed of gift. The fluid that flows from the temples of an elephant in rut. ఏనుగు కపోలమదము. Protection. rule. పాలనము. Subsidising a possible enemy, one of the four Tantrams or methods of Government, లంచమిచ్చుట దానశౌండుడు dāna-ṣaunḍuḍu. n. A munificent or liberal man. మిక్కిలి ఈవికాడు, వదాన్యుడు.

(p. 650) nigrahamu nigrahamu. [Skt.] n. Rejection. త్రోపుడు. Aversion, disfavour: blaming; a threat. బెదురుమాట. Imprisonment, చెర. A limit, మేర. 'దుష్టనిగ్రహముశిష్టపరిపాలనము' discountenancing the evil and cherishing the good. T. iv. 17. నిగ్రహానుగ్రహశక్తి despotism. నిగ్రహించు nigrahinṭsu. v. a. To neglect, disregard, set aside, quash, refuse. To discountenance, disapprove. Swa. vi. 93.

(p. 716) parighōṣamu pari-ghōshamu. n. Sounding, noise, మ్రోత. Thunder, ఉరుము. పరిచరుడు pari-charuḍu. n. A guard or bodyguard, an attendant, a servant. చౌకిపారాలు జాగ్రతగాచేసే భటుడు. A sentinel, సేననుకాచుభటుడు. పరిచర్య or పరిచారము pari-charya. n. Service, attendance, dependence. సేవ. పరిచరించు pari-charinṭsu. v. n. To serve. పరచర్యచేయు. పరిచారకుడు pari-chārakuḍu. n. A man servant. పరిచారిక pari-chārika. n. A maid servant. పరిచార్యుడు pari-chāryuḍu. n. One fit to be attended on or served. పరిజనము pari-janamu. n. A train of followers, attendants. పరివారము. పరితపించు pari-tapinṭsu. v. n. To grieve. to be sorrowful. పరితాపము or పరీతాపము pari-tāpamu. n. Pain, anguish, sorrow, affliction, సంతాపము. Heat, fever, జ్వరభేదము. Trembling, భయము, కంపము. పరితోషము or పరితుష్టి pari-tōshamu. n. Pleasure, satisfaction, delight, gratification, great joy , మిక్కిలి సంతోషము. పరితోషించు pari-tōshiṇṭsu. v. n. To rejoice greatly. పరిత్యజించు pari-tyajinṭsu. v. a. To abandon, or quit బొత్తిగావిడుచు. పరిత్యాగము pari-tyāgamu. n. Abandonment, quitting, desertion, yielding, relinquishment, giving up. దేహపరిత్యాగము dēha-pari-tyāgamu. n. Dying, giving up life. పరిత్యాగపత్రిక pari-tyāga-patrika. n. A writ of divorce. పరిత్యక్తము pari-tyaktamu. adj. Abandoned. పరిత్యాజ్యము pari-tyājyamu. adj. Fit to be abandoned. పరిత్రాణము pari-trāṇamu. n. Preservation, protection, fostering, రక్షణము. పరిత్రాసుడు pari-trāsuḍu. adj. Afraid, భయము గలిగిన. 'విదళిత జనసంఘమహోగ్ర కల్మష పరిత్రాసున్.' Ved. Ras. iii. 29. పరిదానము pari-dānamu. n. Barter, exchange. వినిమయము, వస్తువులను మార్చుకొనుట. A bribe., పరిదానముపట్టు to receive a bribe. పరిదేవనము pari-dēvanamu. n. A lamentation, విలాపము, కలవరింత. M. II. iii. 35. పరిధానము pari-dhānamu. n. A cloth, or lower garment. కట్టుబట్ట, దోవతి. నిర్ముక్తపరిధాన she who is stripped. పరివక్వము pari-pakvamu. adj. Ripe, mature. Cooked, dressed. పరిపాకము pari-pākamu. n. Maturity, perfection; the fruit or consequence of actions. పరిపాలకుడు pari-pālakuḍu. n. A good protector, cherisher, or patron. చక్కగా కాపాడువాడు. పరిపాలన or పరిపాలనము pari-pālana. n. Protection, patronage. fostering care, government. పరిపాలించు or పరిపాలనచేయు pari-pālinṭsu. v. a. To protect or cherish, to govern or rule. ఆయన రాజ్యపరిపాలన చేయునప్పుడు during his reign. పరిపాలితము pari-pālitamu. అడజ. Well protected or ruled. పరిపూర్ణము pari-pūrṇamu. adj. Complete, full, replete, పరిపూర్తి pari-pūrti. n. Completeness, completion, fullness, satiety, satisfaction. పరిపోషించు pari-pōshinṭsu. v. a. To nourish well, చక్కగా పోషించు. The noun forms are పరిపోషకుడు, పరిపోషణము, పరోపోషితుడు. పరోభ్రమణము pari-bhramaṇamu. n. Wandering, roaming, travelling. పరిభ్రమించు pari-bhraminṭsu. v. n. To travel, roam or wander in all directions. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట గుండ్రమైన. పరిమర్దనము pari-mardanamu. n. Rubbing, grinding, trampling or destroying. పరిమర్దితము pari-marditamu. adj. Rubbed, ground, trampled. పరిమార్జనము pari-mārjana-mu. n. A thorough cleaning or cleansing, అంతట తుడుచుట, పరిశుద్ధము చేయడము. పరిమితము pari-mitamu. adj. Meted, measured, limited. పరిమితి pari-miti. n. A limit పరిమాణము. పరిరంభము, పరిరంభణము or పరీరంభము pari-rambhamu. n. An embrace. అలింగనము. పరిలుతత్ pari-luṭhat. adj. Rolling. పొరలుచుండునట్టి. T. i. 5. పరివట్టము pari-vaṭṭamu. [from Skt. పరివేష్టము.] n. A cloth or head band, used on particular ceremonial occasions at a temple. పరివర్జనము pari-varjanamu. n. Entire abandonment, బొత్తిగా విడుచుట. Killing, చంపుట. పరివర్తితము pari-varti-tamu. adj. Wholly abandoned, బొత్తిగావిడువబడిన. పరివర్తనము, పరివర్తము or పరీవర్తము pari-vartanamu. n. The act of going round any thing, చుట్టివచ్చుట. A return, వెనుకకు తిరుగుట. An exchange, వస్తువుల మార్పు. పరివర్తించు pari-vartinṭsu. v. n. To go round, చుట్టివచ్చు, తిరుగు. పరివాదము or పరీవాదము pari-vādamu. n. Reproach, censure. నింద. M. XI. i. 197. పరివాదిని pari-vādini. n. A lute with seven strings. ఏడుతంతులగలవీణ. పరివారము or పరీవారము pari-vāramu. n. Dependants, a train, or retinue. Those who are about a prince, his escort. పరిజనము. పరివారదేవతలు pari-vāra-dēva-talu. n. Attendant gods. పరివారాంగన a handmaid, a waiting woman. పరివాసితము pari-vāsitamu. adj. Scented, perfumed. Parij. iv. 35. పరివృతము or పరీవృతము pari-vritamu. Encompassed, surrounded. చుట్టబడిన. పరివేషము or పరినెశము pari-vēshamu. n. A halo encircling the sun or moon, గాలిగుడి. పరివేష్టించు pari-vēshtinṭsu. v. a. To surround, or encompass. చుట్టివచ్చు. పరివేష్టనము pari-vēshṭanamu. n. Surrounding. చుట్టివచ్చుట. Also, పరివట్టము (q. v.) పరిశీలన or పరిశీలనము pari-sīlana. n. An enquiry, investigation. శోధనము. పరోశీలించు pari-sīlinṭsu. v. a. To enquire into, investigate, test, examine, మిక్కిలి శోధించు. పరోశుద్ధము pari-ṣuddhamu. adj. Sacred, holy, pure, clean. మిక్కిలి శుద్ధిపొరిదిన. పరోశుద్ధి pari-ṣuddhi. n. Purity, holiness. పరిశోధన or పరి శోధనము pariṣō-dhana. n. An enquiry. మిక్కిలి శోధించుట. పరిశోధించు pari-ṣōdhinṭsu. v. a. To examine well, investigate: to try or search thoroughly, మిక్కిలి శోధించు. పరిశ్రమ or పరిశ్రమము pari-ṣrama. n. Industry, assiduity, thorough acquaintance. పరిశ్రమించు pari-ṣraminṭsu. v. n. To be industrious or diligent. మిక్కిలి కష్టపడు. పరిశ్రాంతము pari-ṣrāntamu. adj. Fatigued, exhausted, harassed. పరిశ్రాంతి pari-ṣrānti. n. Fatigue, exhaustion, harassment. మిక్కిలి ఆయాసము.

(p. 746) pāliñcu pālinṭsu. [Skt.] v. a. To nourish, cherish, foster, protect. To rule, govern. పోషించు, రక్షించు, ఏలు, కాపాడు. పాలిక pālika. n. An earthen vessel containing mould in which nine sorts of seed are sown, in accordance with a rite in Hindu weddings. పాలికలు ఓలలాడుదురు the bridesmaids perform a certain ceremony, as the conclusion of the wedding. పాలితము pālitamu. adj. Protected, cherished, nourished. పాలిని pālini. n. She who protects or rules. పాలించునది. పాలకుడు pālakuḍu. n. A guardian, protector. రక్షకుడు. పాలనము pālanamu. n. Preserving, guarding, cherishing: government. రక్షణము. ఆలన పాలన caring, heeding, regard.

(p. 749) pāśupālyamu pāṣu-pālyamu. [Skt. from పశుపాలనము.] n. The business of a grazier, rearing and keeping cattle. గవాశ్వాదిరక్షణము, గొల్లలవృత్తి.

(p. 781) pūrti pūrti. [Skt.] n. Fullness, భర్తీ, నిండుట. Completion, termination, end, సమాప్తి. పూర్తము pūrtamu. adj. Filled, full, complete. నింపబడిన, Covered, concealed, కప్పబడిన. n. An act of beneficence, as digging a well or tank, planting a grove, building a temple, feeding the poor, &c. Nourishing, cherishing. పాలనము.

(p. 826) praja praja. [Skt.] n. Progeny, offspring, posterity, సంతతి. People, folk, the community, subjects, జనము. Plu: ప్రజలు. people men. నల్లప్రజ dark folk. P. ii. 203. ప్రజాపణము prajāpaṇamu. n. Subjection, the state of a subject. ప్రజాపతి prajā-pati. n. The lord of men; a name of the Creator. బ్రహ్మ. A patriarch, one of our first forefathers. బ్రహ్మ. A king of sovereign. ప్రజాపాలనము protecting one's people. ప్రజామారణము a general mortality. ప్రజావతి prajā-vati. n. A brother's wife, an elder brother's wife, అన్నభార్య.

(p. 828) pratipālakuḍu prati-pālakuḍu. [Skt.] n. One who protects or defends. A king, a protector. రక్షకుడు. ప్రతిపాలనము prati-pālanamu. n. Protecting, defending, cherishing, రక్షణము. ప్రతిపాలించు prati-pālinṭsu. v. a. To protect, defend, cherish. రక్షించు. కాపాడు.

(p. 963) mallu mallu. [Tel. from మల and also Skt.] n. A name (like Pug, or Jack) for a monkey. కోతి. A wrestler or boxer. జెట్టివాడు, వస్తాదు. Wrestling, a struggle. జెట్టిపెనకువ. మల్లట, మల్లాట or మల్లాడుట mall-aṭa. n. Struggling, wrestling, పెనగులాడుట. మల్లచ రచు malla-ṭsaraṭsu. (మల్లట + చరచు.) v. n. To clap oneself on the breast or shoulder (as wrestlers do in challenging their opponets.) భూజాస్పాలనముచేయు. 'దుర్యోధనునిందెగిన వానిని కాకనితన్ననప్పుడు కృతార్థునింగాదలంచుచు మల్లచరచినం.' M. IX. i. 412. మల్లచరపు malla-ṭsarapu. n. Clapping the shoulder with the hands in token of a readiness to fight. మల్లడి mallaḍi. n. A struggle, పెనకువ. Grief, పరితాపము. A crowd. గుంపు. మల్లడించు or మల్లడిగొను to rise or gather in a mob, గుంపుకూడు. To unfold or display, విజృంభించు, అతిశయించు. To grieve or be afflicted, సంతాపమునుపొందు, పరితపించు. 'తేంట్లుమల్లడిగొని చుట్టి రా పనసలన్.' A. i. 21. 'మనమునజయకాంక్ష మిగులమల్లడిగొనగన్.' BKY. ii. 773. మల్లాడు mall-āḍu. v. n. To struggle, పెనగులాడు. మల్లుడు malluḍu. n. A wrestler. జెట్టివాడు. మల్లుకట్టు mallu-kaṭṭu. v. a. To oppose, obstruct, అడ్డగించు, మల్లుపెనగు mallu-penagu. v. a. To struggle like a wrestler, జెట్టిపెననకువగా పెనగులాడు. మల్లగుల్లము malla-gullamu. n. A discussion, a dispute. మల్లగుల్లాలుపడుచున్నారు they are disputing or wrangling.

(p. 1250) śāsanamu ṣāsanamu. [Skt.] n. A command or order, ఆజ్ఞ. Punishment. శిక్షించుట. శిక్ష. An edict, act or command, a charter or royal grant of land, or of villages, &c., usually inscribed on stone or copper. A writing; an inscription, a deed, a contract. Government rule. భూమ్యాదిదానార్థలేఖ్యము రాజు తాను దానము చేసిన భూమ్యాదులకై వ్రాసియిచ్చిన కాలు, అధికారము, రాజ్యపాలనము. Science, శాస్త్రము. శిలాశాసనము a charter inscribed on stone. తామ్రశాసనము a grant or charter inscribed on a copper plate. మరణశాసనము a will. దానశాసనము a deed of gift. 'ధారదత్తమైన తామ్రపుపలకలులావు టుంగరము నలంకెజేసి ముడియమీదరాజముద్ర యమరియుండనదిగొశాసనంబు.' Vēma. 1217. 'మీయట్టిపుణ్యాత్ముల శాసనం బెరుగనేరమింజేసి.' Padma. iii. 58. క్రూరశాసనము a tyrannical government. శాసనికుడు or శాసకుడు ṣāsani-kuḍu. n. A governor or commander. శాసనీయము or శాస్యము ṣāsanīyamu. adj. Fit to be punished, punishable. నిగ్రహార్హము, తాడనీయము. శాసనుడు ṣāsanuḍu. n. A ruler, or commander, ఏలువాడు. ఉగ్రశాసనుడు a tyrant. M. III. ii. 43. శాసించు ṣāsinṭsu. v. a. To command, ఆజ్ఞాపించు. To punish, శిక్షించు. శాసితము ṣāsitamu. adj. Ordered. ఆజ్ఞాపింపబడిన. Governed, ruled, ఏలబడ్డ. శాసితుడు ṣāsituḍu. n. One who is ordered. 'నీవనయము శాసితుండ వయియాయుధ హస్తుడవైనజాలదే.' BRy. iii. 757. శాస్త ṣāsta. n. A ruler, governor, one who disciplines, controls or punishes. దేశాధిపతి. శాసించువాడు, శిక్షించువాడు. శాస్తి ṣāsti. n. Punishment, chastisement, correction. శిక్ష, దండన. 'గొనయంబెక్కడియమ్ము గూర్చి యికనీకున్ శాస్తిగా వింపకేజనవాబాణమమోఘమంచు.' N. vii. 355. శాస్త్రము ṣāstramu. n. A science, art, law. నియమన గ్రంథము. తర్కశాస్త్రము the science of Logic. వ్యాకరణశాస్త్రము the science of grammar. వైద్యశాస్త్రము the sciencce of medicine. బ్యోతిశ్శాస్త్రము the science of Astronomy వేదాంతశాస్త్రము the science of Theology. ధర్మశాస్త్రము the science of law, a system, or code of ordinancces, a code of laws, jurisprudence. శిల్పిశాస్త్రము the science of Architechture. అలంకారశాస్త్రము Rhetoric. మాపశాస్త్రము the science of cookery. నీతి శాస్త్రము the science of morals. గణితశాస్త్రము the science of Arithmetic. దోహదశాస్త్రము the science of Agriculture. యోగశాస్త్రము the Yoga Philosophy. ఆయుధశాస్త్రము the science of war, or weapons. శాస్త్రి ṣāstri. n. A man of science, a learned man, one skilled in the arts. A title, liek 'Doctor,' assumed by learned Smarta Brahmins. శాస్త్రముతెలిసినవాడు. పండితుడు. The respectful plural is శాస్త్రులు or శాస్త్రులవాడు. శాయ్త్రసీము ṣāstrīyamu. adj. Of or belonging to a science, scientific. శాస్త్ర సంబంధమైన, శాస్త్రసమ్మతమైన. శాస్త్రీయమర్యాద a prescribed form. శాస్త్రయమైన శబ్దము a scientific phrase. శాస్త్రోక్తము .ṣāstr-ōktamu adj. Declared or commanded in the Laws or Codes. Proper, legal, in accordance with the scientific usage. శాస్త్రవిహితమైన.

(p. 1263) śrī ṣrī. [Skt.] n. Lakshmi, the wife of Vishnu, the goddess of plenty and prosperity. లక్ష్మి. Wealth, riches, prosperity, good fortune, సంపద. Beauty, lustre, splendour, glory, శోభ. Also, poison, venom, విషము. విద్యాశ్రీ the glory of learning. ముఖశ్రీ lustre of the face. మాతుశ్రీ a respectful way of mentioning any elderly woman in a letter. adj. Holy, sacred, blessed, venerable, famous, glorious, renowned. Used as an honorific prefix. శ్రీకంఠుడు ṣrī-kanṭhuḍu. n. An epithet of Siva (lit. poison-throated.) శివుడు, కరకంఠుడు. శ్రీకరము ṣrī-karamu. adj. Propitious, happy, blessed. లక్ష్మీప్రదమైన. శ్రీకరుడు ṣrī-karuḍu. n. One who gives wealth, one who grants prosperity, సంపత్కరుడు. శ్రీకాంతుడు or శ్రీపతి ṣrī-kāntuḍu. n. A name of Vishnu, as being the spouse of శ్రీ or Lakshmi. విష్ణువు. శ్రీకారము ṣrī-kāramu. n. The letter శ్రీ. The poets compare a beautiful ear to the form of this letter. 'కలకంఠకంఠి వీనులకు శ్రీకారముల్ రక్షియంత్రములుగా వ్రాయవచ్చు.' Anir. iii. 68. శ్రీకార్యము ṣrī-kāryamu. n. Holy duties, i.e., the management of a temple. గుడిపారు పత్తెము. శ్రీకార్యపరుడు ṣrīkārya-paruḍu. n. The manager of a temple. గుడిపారుపత్తి. 'శ్రీకార్యపరుల గాంచినలేచి మ్రొక్కునంజలికింద్రుడైన క్కొలువెకోర.' A. i. 10. శ్రీఖండము ṣrī-khanḍamu. n. A name of mount Malaya, మలయపర్వతము. తము The sandal tree; sandal wood. చందనవృక్షము, చందనపుచెక్క. 'శ్రీఖండశీతనగమధ్యాఖండక్షోణిమండల.' Swa. ii. 1. 'శ్రీఖండగిరిరాజు.' A. ii. 45. టీ మలయమనే పర్వత శ్రేష్ఠము. శ్రీగంధము ṣrī-gandhamu. n. Sandal wood that has a fine scent. వాసన గలచందనము. శ్రీచూర్ణము ṣrī-chūrṇamu. n. A yellow paste of turmeric and rice flour, used by the Vaishnavites in marking their foreheads. తిరుచూర్ణము, నామము నడుముపెట్టుకొనే పసుపుబియ్యము యొక్క పొడి. శ్రీచూర్ణపరిపాలనము a ceremony among Vaishnavites performed when removing a corpse from the house. శ్రీచూర్ణములు ṣrī-chūrṇamulu. n. Trumpets, usually blown in pairs before a priest, or in a temple. ఆచార్యుల ముందరను గుడిలోను ఊదే టివి. శ్రీజుడు or శ్రీపుత్రుడు ṣrī-juḍu. n. An epithet of Manmadha, మన్మథుడు. శ్రీతాళము ṣrī-tālamu. n. The giant palm tree. Corypha umbellifera. దృఢదళవృక్షము. శ్రీతాళాలపైన వ్రాసిన గ్రంథము a book written on the large leaves of this tree. శ్రితులసి ṣrī-tulasi. n. The purplestalked Basil. తులసిలోభేదము. శ్రీదుడు ṣri-duḍu. n. Lit. the wealth giver, an epithet of Kubera. శ్రీధరుడు or శ్రీనివాసుడు ṣrī-dharuḍu. n. A name of Vishnu. విష్ణువు, వేంకటేశ్వరుడు. శ్రీపతి ṣrī-pati. n. An epithet of Vishnu. విష్ణువు. A king, రాజు. శ్రీఫలము ṣrī-phalamu. n. The Bael fruit tree, Ӕgle marmelos, బిల్వవృక్షము, మారేడు. శ్రీమంతుడు ṣrī-mantuḍu. n. An opulent or wealthy man. భాగ్యవంతుడు. ఆగర్భ శ్రీమంతుడు one born wealthy. శ్రీమత్ ṣrī-mat. adj. Prosperous, happy, blessed, holy, noble, glorious: (as a title) 'His reverence' శోభనకరమైన, సంపత్కరమైన. The epithet శ్రీమద్రామాయణము is usually given to the celebrated poem written by Valmiki. శ్రీముఖ ṣrī-mukha. n. The name of a Telugu year శ్రీముఖము ṣrī-mukhamu. n. A pastoral letter, a letter from a Guru or adviser, గురువువ్రాసిన౛ాబు, పెద్దలువ్రాయు౛ాబు. శ్రీముద్ర ṣrī-mudra. n. The holy seal; a name given to the stamps used in placing the five marks worn upon the face, &c., by the members of the Madhva sect. శ్రీమూర్తి ṣrī-mūrti. n. The sacred image, a name given to the సాలగ్రామము (q. v.) శ్రీరంగము ṣrī-rangamu. n. The name of a holy town situated upon an island close to Trichinopoly, ఉభయకావేరిమధ్యమందు రంగనాయకుల దేవళము ఉండే ఊరు. శ్రీరంగాలు ṣrī-ran-gālu. n. The name given to a certain kind of rice. ధాన్యవిశేషము. H. iv. 156. శ్రీరంగాలు or శ్రీరంగకస్తురిపట్టెలు n. A kind of pink flower. సీమపన్నీరుపుష్పవర్ణము గలకస్తురిపట్టెలు. శ్రీరస్తు ṣrī-r-astu. Interj. May it be fortunate, Good luck to it! మంగళమగుగాక. శ్రీశైలము ṣrī-ṣailamu. n. The sacred hill, usually called Sri-Sailam, in Kurnool.

(p. 1283) saṃrakṣaṇa or సంరక్షణము sam-rakshaṇa. [Skt.] n. Sustaining, support, maintenance, nourishment, guardianship, charge patronage. పోషణ, పాలనము, కాపాడడము సంరక్షించు sam-rakshinṭsu. v. a. To support, protect, maintain, patronize, rear సంరక్షణచేయు, పోషించు, పాలించు, కాపాడు పెంచు. సంరక్షకుడు sam-rakshakuḍu. n. A protector, trustee, patron, guardian పాలకుడు, పోషకుడు.