(p. 16) ampakāḍu ampakāḍu. [Tel. from అమ్ము.] n. One who carries an arrow విల్లుచేతబట్టిన వాడు, ధానుష్కుడు. A marks man, a skilful archer. గురితప్పక అమ్మువేయువాడు, కృతహస్తుడు. 'హదనువచ్చుదాకనపరాధిపైరోష 'మాగిహదనుగన్నడనపవలయు లక్ష్యసిద్ధిదాకలావునశరమాగి కాడవిడుచునంపకాడుపోలె.' Amuk. iv.

(p. 217) ōḍika ōḍika. [Tel.] n. A stream, a current a river. ప్రవాహము. 'వేణీభరంబట్టిట్టై కటిజిమ్మచీకటులు గానశ్రుప్రజంబోడికల్గట్టన్.' Swa. iv. 104.

(p. 559) toḍikilu toḍikilu. [Tel.] v. a. To seize, snatch, bite. ఒడిసిపట్టు, లంకించుకొను. 'చ తడయకమండుతప్తఘన తైలకటాహముకేలుదామరన్, దొడికిలబట్టిరాహువు విధుంగబళించురీతి.' Jaimini. iv. 147. 'మృడునోగిరములు తొడికిలితిను శివద్రోహి వీడనుచు పచ్చిచెక్కల తలపగలంగనడచి.' BD. iv. 238.

(p. 697) paṭṭi paṭṭi. [Tel. from పట్టు.] a postposition. A sign of the fifth case of nouns. For, because of, on account of, with reference to. నిన్ను పట్టి యీ పనిచేస్తున్నాను I do this for your sake. It is added to the infinitive of verbs, as ఆ టోపి ఉండబట్టిగాని లేకపోతే అతని తల పగులును had it not been for the cap his skull would have been fractured. కాలము యుక్తముగాతీరబట్టి, (i.e., తీరినదిగనుక) as the season turned out well or proved good. 'ప్రభవించబట్టి' (L. XIV. 29.) because he was born. కాబట్టి therefore, it being so, such being the case. పట్టి n. A child, an infant. బిడ్డ, కొడుకు, కూతురు. పట్టిపట్టి a son's son or daughter, మనుమడు, మనుమరాలు. A roll of betel. A list. పట్టితల్లి a woman who has borne a child. తాంబూలపట్టి a roll or mouthful of betel. [Skt.] n. A plate, పలక. Also, a gold band or fillet tied across the forehead at the time of one's coronation, పట్టము.

(p. 706) padunu or పదను padunu. [Tel. పది+ఉను.] n. Time, season, సమయము. Temper, sharpness, whetting, వాడి. Moisture, తడి. Goodness of metal. The right degree of softness (in boiled areca nut, &c.) పరిపాకము. ఆ కత్తికి పదును రాలేదు that knife is not properly tempered. దున్నడమునకు ఆ నేల పదునుగా నుండలేదు the ground is not sufficiently moist for ploughing. ఉక్కును కాచడములో పదును తప్పినది he failed in giving the right temper to the steel. 'పదునైనబలువాడిమెరుగువాలు.' HK. iv. 193. పదనుకొను padanu-konu. v. n. To become wet or moist, తడియు. 'సానబట్టిన రాపొడిచల్లి మెదపి. పదనునుధనిడిచేసెనోపద్మభవుడు.' Swa. ii. 40. టీ పదను, చేతితడి. పదను పెట్టేరాయి a bone or whetstone. ఒకపదునువాన one moistening of rain, i.e., so much rain as renders the earth fit for ploughing. One పదను or wetting sinks into the ground about the depth of a plough share: equivalent to 'one inch of rain.' పదునుచేయు to moisten. పొగాకుపదునుచేయు to prepare or cure tobacco in a particular way. పదునుపెట్టు to set or sharpen.

(p. 708) panucu panuṭsu. [Tel.] v. a. To send, to command, పంపు, ఆజ్ఙాపించు. 'పాపవర్తనువీని బట్టితెమ్మని, పన్పు or పంపు panupu. v. a. To send. n. Sending, a mission; a command, order. నియోగము. పనుపరి panupari. n. One who is sent or commanded.

(p. 718) parōḍhavillu pariḍhavillu. [Skt.] v. n. To shine, to give light. వెలుగు, ప్రకాశించు. To excel, అతిశయిల్లు. To go on, to get on, ప్రవర్తిల్లు, నడచు. 'ఎచ్చోట వీక్షింపగా చమత్కృతి నాటపాటలు మాటలు పరిఢవిల్ల.' Bilh. iii. 177. పరిభవించు pariḍha-vinṭsu. v. a. To carry on. నడపు, పరిఢవిల్లజేయు. To excel, అతిక్రమించు. To bear, to carry, ధరించు. '౛వ్వాదిపిల్లలు ప్రియమెలర్ప, బట్టిపదిలంబు గావించెపరిఢమించి.' Ruckmāng. iii. 104.

(p. 722) parjanyamu parjanyamu. [Skt.] n. Muttering clouds, thunder. గర్జదంబుదము, మేఘ నిర్ఘోషము. పర్జన్యలతిక lightning. 'ఇట్లు శృంగారంబుచేసి యమ్మద్దియకు ముక్తాఫలప్రాలంబమాలికలతోడి గొడుగులబట్టించి యత్యాఫలప్రాలంబమాలికతోడి గొడుగులబట్టించి యత్యాదరంబున సమాత్యులు తోడితేట ధారాధరనికర మనోహరయగు పర్జన్యలతికయుంబోలె వచ్చుచున్నగని.' M. IV. v. 354. పర్జన్యుడు parjanyuḍu. n. The god of rain, i.e., Indra.

(p. 727) pallaṭi or పల్టీ pallaṭi. [H.] n. A sumersault. ౛క్కిణి సాధనవిశేషము. Tumbling (as of a pigeon in the air), bounding or skipping. పైకెగసి పిల్లిమంతరములు వేయుట. A pigeon called a Tumbler. 'తెల్లపావురమిది తెలివిగల్గినది, పల్లటీల్ వైచు నాపందెంబు జూడు.' Sāranga. 58. 'బలసికూరెలుదొడ్డీలు పల్లటీలు, పావురాయలు బకదార్లుబట్టిగాండ్లు.' H. v. 166. పల్లటీల్గొను. పల్లటీల్దాటు or పల్లటీల్ వైచు pallaṭīl-gonu. To tumble, as a pigeon, to throw a summersault.

(p. 744) pāru pāru. [Tel.] v. n. To run or run away. పరుగెత్తు, పారిపోవు. To purge, పాచనములగు, పారుకొను. To fly or rise in the air, ఎగరు. To flow as water, ప్రవహించు. To creep or crawl, పాకు. To grow, or become. To take effect, as a spell or medicine. To begin. n. A ledge of rock, a flat rock under earth. మడుగులు చొరబారు మహిష సంఘంబులు the buffaloes were rushing to enter the pools. కుక్కను కొట్టితే యిల్లంతా పారును if you beat the dog it will befoul the house. ఈ యెండలో పారే పక్షులు మిడిసిపడి చచ్చును in this heat birds on the wing fall down dead. ఆ తోటకు ఈ నీళ్లు పారవు this water does not reach that garden. నీళ్లుపారనియేరు the river which has ceased to flow. నేలబారే నల్లచీమ a black ant that crawls on the earth. నాలుక నల్లబారినది the tongue turned black. నా మంత్రము పారలేదు my spell did not take effect. ఆకులు పండబారుచున్నవి the leaves are turning yellow అతనిమీద నా దృష్టి పారినప్పుడు when my eye lighted on him. ఆరాతిమీద నీడ పారినప్పుడు when the shadow fell on that stone. వాని మనసు దానిమీద పారుచున్నది his thoughts run or are bent on her. అది పగుళ్లుపారుచున్నది it is splitting. ఎండబారుచున్నది it is beginning to dry up. గడుసుపారు to grow hard. బిరుసుపారు to grow stiff 'అట్లు తన చేత హేతశేషులైన జనుల బారగనుగొని రథమెక్కి పటురయమున.' M. X. i. 198. పార౛లు pāra-ḍzallu. v. a. To sprinkle, or scatter abroad. పార౛ాచు pāraḍzāṭsu. v. a. To extend, as the arms or legs. కాళ్లుపార౛ాపు to open or straddle the legs. పార౛ూచు pāra-ḍzūṭsu. v. a. To look through, go over, view, examine well, వింతవారులేరుగదా యంచు సదనంబు పారజూచి.' T. iii. 128. పారదోలు pāra-dōlu. v. a. To drive out or away, to defeat, తరుము. పారబట్టు pāra-baṭṭu. v. a. To winnow in the wind, to let down grain against the wind. భవభయంబుల పారబట్టినవారు, అనగా పాపభీతిని తూలాయమానము చేసినవారు. L. ii. 29. and ii. 1. పారబత pāra-bōta. n. The act of pouring out or throwing away. పారబోయుట. పారబోయు pāra-bōyu. v. a. To pour away, to pour off, or empty out. కుమ్మరించు. పారమి pārami. [negative verbal noun from పారు.] n. The act of not flowing or running. ప్రవహింపకపోవుట, పరుగెత్తకపోవుట. 'పరికింపనెన్నాళ్లు పారమిడస్సి.' BD. iv. 1825. అనగా దినములు సుఖముగా జరుగనందుకు విసికి. పారవేయు or పారవైచు pāra-vēyu. v. a. To fling or throw away, to lose, విసిరివేయు, వదలవిడుచు, ౛ారవిడుచు. పారాడు pār-āḍu. (పారి+ఆడు.) v. n. To creep or crawl. పారిపోవు pāri-pōvu. v. n. To run away, escape. పారుకాడు pāruk-āḍu. (పారుక+ఆడు.) v. n. To run, పరుగెత్తు. To creep, to roam, to ramble. వెంట బడి వీధులందు పారుకాడెడి మృదుపదములవలన.' Sar. D. 615. పారుటక్క or పారుత paru-ṭ-akka. n. A Brahmin woman. A. 452. బ్రాహ్మణస్త్రీ. పారుటసురుడు pāru-ṭ-aṣuruḍu. n. A demon who was formerly a Brahmin, బ్రహ్మరాక్షసుడు. A. v. i. 57. పారుటాకులు pāru-ṭ-ākulu. n. Autumnal leaves. Leaves, which have got a red tinge but are not withered. (This is the clothing of hermits.) 'మంచెలమీదనెక్కి కటిమండలిచుట్టిన పారుటాకులిం, చించుకచంచలించి.' Kālahas. iii. 12. పారుడు pāruḍu. (పారు+వాడు.) n. A Brahmin. బ్రాహ్మణుడు. M. XII. iii. 460. A motion of the bowels, పాచనము. The act of flowing, ప్రవహించుట. A stream, ప్రవాహము. పారుతెంచు or పార్తెంచు pārutenṭsu. v. n. To come running, పరుగెత్తి వచ్చు. 'వచ్చిరాహవమొనరింపవారిలోన పడతియొక్కతె మున్నాడి పారుతెంచి.' Jaimini. v. 725. పారుబోతు or పారుమోరు pāru-bōtu. n. A fugitive, a coward. పిరికివాడు. పారువేట pāru-vēṭa. n. The chase, game that is hunted. A festival, దేవోత్సవము.

(p. 768) punuka or పున్క punuka. [Tel.] n. The skull, తలచిప్పయొక్కయెముక, కపాలము. Swa. iv. 109. 'చేతిపునుక కప్పెరనిండ, బ్రాణికోటులు నల్లబట్టినాడు. L. i. 310. 'భూత సంఘంబుల పునుక కంచంబు.' M. XII. i. 386. పునుకతాలుపు punuka-tālupu. n. The bearer of skulls, i.e., Siva.

(p. 818) pōtaramu pōtaramu. [Tel.] n. Fatness, pride, hauteur, గర్వము, మదము, కండకావరము, కొవ్వు. 'శా ఓరియెవ్వడవీవుపోతరముతో నున్మాదివైయిప్పుడీ, నారింబట్టితి.' KP. iii. 174. పోతరి pōtari. n. A tree called Kydia fraterna. Rox. iii. 189. పోతరించు pōta-rinṭsu. v. n. To become fat, to fatten, to pick up flesh. To become proud or conceited, కొవ్వు, మదించు. 'తే ఎండకాకల బొరలాడునేకలముల, చమురుదేరెడుదొరువులజలము గ్రోలి, పోతరించినకారెనుబోతులచట.' Paidimarri. ii. 80.

(p. 863) baṭṭi baṭṭi. [Tel.] n. A still for drawing spirits, &c., సారాయి మొదలగునవి కాచేబాన. A kiln, ఆవము. Talkativeness. వాగ్ధోరణి బట్టికాడు baṭṭi-kāḍu. n. Lit. One that is talkative, i.e., a parrot or a myna. The Red-backed Shrike.

(p. 863) baṭṭinakōla baṭtina-kōla. [Tel.] n. A stick with the aid of which bags of corn are lifted and placed on the backs of oxen.

(p. 883) biga or బిగియ biga. [Tel.] adv. Tightly. బిగతొక్కు biga-tokku. v. a. To tread in or tread down tight. బిగపట్టు or బిగబట్టు biga-pattu. v. a. & n. To stop, to withhold, keep back, check, suspend. ఊపిరి బిగబట్టు to hold the breath in. వాన బిగబట్టినది the rain held off. నా జీవితమును బిగబట్టినాడు he kept back my pay. బిగాది bigādi. adj. Penniless, destitute. n. A beggar. 'సీ ఆకతాయబిగాదియడిబండ గుండడుమొండి కట్టె గులాము మొట్టె గోవు.' H. v. 128. బిగి bigi. n. Tightness. Firmness of flesh or body. Rigidity, austerity, superciliousness. దృఢత్వము, బిగువు. adj. Tight, hard, firm. Rigid, austere, proud, arrogant. బిగిబద్ద a stick that holds any two things tight. బిగించు, బిగియించు, బిగుచు or బిగియజేయు biginṭsu. v. a. To tighten to fasten: to stop, suspend. To be stubborn. అత్తవారింటికి పోనని బిగించుకొనియున్నది she stayed at home refusing to go to her husband's house. బిగింపు bigimpu. n. Rigidity, stiffness. Austerity నీ బిగింవులుపనికిరావు your stiffness will do no good. బిగితము bigitamu. (బిగి+ఇతము.) adj. Firm, దృఢము. బిగిమానము bigi-mānamu. n. Tightness, firmness. Rigidity. Austerity. Superciliousness. 'ఈయండజరాజయాన కెనయౌపురుషుండు మదన్యుడీజగన్మండలి నెవ్వడంచు బిగిమానముతో బురికేగెవంతటన్.' N. vii. 67. బిగియు bigiyu. v. n. To be tight. బిగువగు, బిగువుచేయు. To be proud or arrogant. 'వెలుపలవిడిదిలో విచ్చేసియుండి, పి లువబంపినవేళ బిగియకవచ్చి.' L. v. 132. బిగుతు bigutu. n. Tightness, tension, adj. Tight. బిగువు biguvu. n. Tightness, Rigidity, stiffness, austerity. Superciliousness, బింకము. బిగువుకొను biguvukonu. v. n. To become tight, బిగువగు. బిగువులు biguvulu. n. A stays, or rafter in a building. A bundle, sheaf, or rafter in a building. A bundle, sheaf, pack, bale. నీలియాకు రు 1కి 1్ బిగువుల వంతున వేస్తున్నారు they sell indigo stalks at sixteen bundles a rupee. చొప్ప వరహా 1కి బిగువులు వంతున వేస్తున్నారు బిగువులు 30 వంతున thirty packs or bundles of straw per pagoda. బిగ్గ or బిగ్గన bigga. adv. Tightly. All at once. Vijaya. iii.24. బిగ్గర, బిగ్గెర or బిగ్గిర biggara. adv. Tightly, firmly. Aloud. బిగ్గరగా నవ్వు to laugh out. బిగ్గరగా మాట్లాడు to speak loudly. బిగ్గిలి biggili. adv. Tightly (said of an embrace.)