(p. 92) avaghaḷamu ava-ghaḷamu. [Skt.] adj. Difficult, impossible. హెచ్చైన, సంకటము, అసాధ్యము. 'సుగుణనిర్గుణ యోగ సంవిస్మయునకు వల్లమస్వామికి నవఘళంబెద్ది.' L. ii. 206. అవఘళించు ava-ghaḷinṭsu. [Skt.] v. a. To excel or surpass. To neglect, disregard. మించు , అతిశయించు, తిరస్కరించు. 'అర్థచంద్రునితేట నవఘళించులలాటపట్టి దీర్చిన గంగ మట్టితోడ.' Swa. iii. 92.

(p. 328) kōraḍi kōraḍi. [Tel.] n. A bank or ridge. A hedge. ఆవరణముగా వేసిన పొడిమట్టిగోడ. Ridicule కోరడము, అపహాస్యము. The ferule on the butt of a chisel hilt. A statement recorded of a man's descent, character and circumstances. కోరడిగట్టు kōraḍi-gaṭṭu. n. A bank, or ridge, an earth-fence.

(p. 765) puṭṭa puṭṭa. [Tel.] n. An ant hill, వల్మీకము. పాముపుట్ట an ant hill in which a snake lives. నాగులచవితికి పుట్టలో పాలుపోయుదురు they pour milk in a snake's hole on the feastday called Nāgula Ṭsaviti. A pack, number, collection, lot heap, crowd. ఆ యిల్లు చీమలపుట్టగా నున్నది the house is a regular ant's nest. ఆ పుస్తకము అబద్ధాలపుట్టగానున్నది that book is a pack of lies. వాని ఒళ్లు వట్టినరములపుట్ట he is mere skin and bone. పుట్టకాపు or పుట్టకూడుదిండి puṭṭa-kāpu. n. Lit: That which feeds on ant hills, i.e., a bear, ఎలుగుగొడ్డు. పుట్టకాలు puṭṭa-kālu. n. A leg swollen with elephantiasis, బూరకాలు, ఏనుగుకాలు. 'పుట్టకాల్ సొట్టవ్రేల్ వట్టివ్రేలుంజెవుల్.' Jagan. i. 54. పుట్టకాలివాడు one who is afflicted with elephantiasis in the leg. పుట్టకుడు puṭṭa-kūḍu. n. The heart of an ant hill, the red earth that contains the eggs. A fungus. కుక్కగొడుగు. 'వ పొట్టకైపుట్టకూటికిం జీమలకుం జెదలునకు నెలుంగులు గలుగులం బుట్టలు నిశితనిజ నఖరకులిశ కోటులంగోరాడ.' Swa. iv. 49. పుట్టకొక్కు, పుట్టగొడుగు or పుట్టచేర్పు puṭṭa-kokku. n. A mushroom, toadstool, fungus. M. XII. v. 418. పుట్టకోట puṭṭa-kōta. n. A bulwark, a buttress. కోటకు కోటబైట వేసిన మట్టితిన్నె. పుట్టకోవలు the pointed tops of ant hills, పుట్టమీదిశిఖరములు. పుట్టగోచి puṭṭa-gōchi. n. A large modesty piece. పెద్దగోచి, కాపీనము. పుట్టచిలుక puṭṭa-chiluka. n. The Sirkeer Cuckoo. Taccocua leschnenaultii, (F.B.I.) పుట్టచూలు or పుట్టపుట్టువు puṭṭa-ṭsūlu. n. He who was 'born of an ant hill.' This is a word translated from the Sanscrit name వాల్మీకి. Vālmīki. పుట్టతమ్మచెట్టు puṭṭa-tamma-cheṭṭu. n. A large creeping plant, the fruit of which is used medicinally. పుట్టతేనె puṭṭa-tēne. n. Honey found in an ant-hill. పుట్టతేలు puṭṭa-tēlu. n. The large black scorpion, so called because found in rubbish. మరిడ్రగబ్బ. పుట్టముంగి puṭṭa-mungi. n. Lit: A mongoose on an ant hill, used as a type of composure. adj. Demure. అది తిట్టుచుండగా పుట్టముంగివలె మారకయుండినాడు she reviled him but he stood stock still. పుట్టలమ్మ puṭṭal-amma. n. A village goddess.

(p. 779) pūḍu pūḍu. [Tel.] v. n. To be filled or closed up: to fall in, as a well or pit. బావి పూడిపోయినది the well has fallen in. కాలువ పూడిపోయినది the canal is filled up with earth. ఎముకలు పూడిపోయినవి the bones are covered with flesh పూడుపాము pūḍu-pāmu. n. A small, fierce and venomous snake called the cobra maurilla. మట్టిలో పూరియుండుపాము. పూడుపు or పూడ్పు. n. Burying, పూడ్చుట. Buried treasure. నిక్షేపము. పూడ్చు pūḍṭsu. (Madras Telugu for పోయివిడుచు.) v. n. To go పోవు. పూడిపించు or పూడ్పించు pūḍipiṇṭsu. v. a. To cause to be buried or filled up. పూడు or పూడిక pūḍu. n. The filling up, stuff, that has fallen in. పూడుచు or పూడ్చు pūḍuṭsu. v. a. To fill up, to close, as a pit with earth, to inter or bury, to conceal under the ground. To plant, పాతు.

(p. 811) poralu , పొర్లు, పొరలాడు, పొర్లాడు, పొరలబడు or పొర్లబడు poralu. [Tel.] v. n. To roll over, to roll on the ground; to wallow. To be in excess, to over-flow. To continue, ప్రవర్తిల్లు.' యదూద్వహుండు పుష్పతల్పంబుపై జేరి పొరలుచుండు.' Pal. 233. 'పురహరుడు మున్ను, సాధింపవచ్చిన చందమున నేడు, పొరలినకోపమున పొంగుచున్నాడు.' To wish, long for, like, కోరు, ఇచ్ఛించు.' సుస్థిరభుజశక్తి నైదుపదిసేయరు దత్తినతక్క మట్టి కై, పొరలరధీ శుడీకమలబుద్ధి కళూరిక దక్క.' A. ii. 39. టీ మట్టికై, భూమికై, పొరలరు, అభిలషింపరు. To be crossed or covered, as a cow. ఆవుపొర్లినతర్వాత after the cow was crossed. మాటపొర్లవద్దు do not break your word. ఆ కల్లుకుండ పొర్లిపొర్లి ఉన్నది the toddy pot is overflowing. పొరలు, పొరలిక, పొర్లిక or పొరలాట n. Rolling over or over flowing. పొరలుదండము a bow or salutation made while rolling on the ground. పొరలుపెట్టు Same as పొరలు. పొర్లుకట్ట porlu-kaṭṭa. n. A bank or bund raised to prevent water from overflowing. పొరలించు, పొర్లించు, పొరలుచు or పొరల్చు poralinṭsu. v. a. To roll. To turn over. మాటపొర్లించినాడు he changed his statement or prevaricated.

(p. 913) bōlu bōlu. [Tel.] adj. Hollow. బోలుగా౛ులు hollow bangles. మట్టిని బోలుగాపోయించిరి they heaped the earth lightly without pressing it solid.

(p. 943) maṭṭi maṭṭi. [Tel.] n. Earth, soil, mud Scurf or dandruff. మట్టితిన్నపామువలె పడియున్నాడు he is as stupid as a snake gorged with mud. మట్టిగుర్రమున నమ్మి యేటిలోదిగుట to rely on a mud horse and go into a river, i.e., to trust to appearances. మట్టితైలము or మట్టినూనె maṭṭi-tadama. n. Earth oil kerosene or petroleum. మట్టాడు maṭṭ-āḍu. (మట్టి + ఆడు.) v. n. & a. To walk. నడచు. To wander, roam, సంచరించు. To spread, వ్యాపించు. To cut to pieces, తనుమాడు.' అత్తూపుగములు తుత్తమురుదొట్టి మట్టాడి అట్టహాసంబుచేసి.' R. v. 191. మట్టియ Same as మట్టి and మట్టె (q. v.) మట్టు maṭṭu. v. a. To tread or trample, to crush. తొక్కు. n. Trampling, walking over. త్రొక్కుడు. Limit, bounds, measure, restriction, extent; moderation. పర్యంతము. ప్రమాణము. మితి, కొలత, తగ్గుదల. A settle or ring of cord, fibre, &c. to prevent a pot from rolling over, కుదురు. A place, ప్రదేశము. పైమట్టు the upper place or part. అడుగుమట్టు the bottom. ఆ బల్లమట్టుపట్టి తీసుకొనిరా measure the plank కావడిమట్టు the frame or bottom of the slings in a Kāvadi. వానికి తెలివిమట్టు he is wanting in sense. వానితో చెప్పినది నాబుద్ధే మట్టు I was a fool to tell him this. ఈ సంవత్సరము జనముమట్టు this year the assembly is but small. వానికి పుణ్యగతులుమట్టు he has no chance of heaven. మట్టుబీర a kind of బీరకాయ (q. v.) మట్టుగిన్నె a cup with a foot or base attached to it. adj. Limited, small. మితము, తక్కువ. మట్టుకు as far as, up to as much as, in regard to, until, as long as. దీనికి ఒకమట్టుమితములేదు there is no end or limit to it. మట్టుమర్యాదలేనివాడు he who has neither modesty nor moderation. మట్టుమీరవద్దు you must not go beyond bounds. అతడు వచ్చువరకు అని దీనికి ఒకమట్టుపెట్టిరి they laid it aside until his arrival, మనసుచెదరనీక మట్టుపెట్టి.' (Vēma. ii. 278.) curbing and restraining the mind. ఈ మట్టున లేచిపోయిరి with this they went away or thereupon they went away. పోడుగుపడి అంతమట్టున వాన నిలిచినది there was a thunderbolt and then the rain ceased. వానికి అంతమట్టుకు తెలియదు he does not know so much. ఎంతమట్టుకు పోయినావు how far did you go? గొంతుమట్టుకు నీళ్లువస్తున్నవి the water is up to the neck. వాడు ఎంతమట్టుకుంటే అంతమట్టుకు సంతోషిస్తాడు he contents himself with as much as he gets. నా ప్రాణములు ఉన్న మట్టుకు as long as I have life. నామట్టుకు నేను ఉంటాను నీమట్టుకు నీవు ఉండు I shall keep to myself, you keep to yourself. బియ్యము కావలసిన మట్టుకు చిక్కును you can get as much rice as you want. సొమ్ములుమట్టుకు నాకు వద్దు as for the jewels I do not want them. అంతమట్టుకు మంచిపని చేస్తిని so far you did well. ఇంతమట్టుకు వచ్చిన తరువాత ఇకనేమి దాక్షిణ్యము when the matter has come to such a push what is the use of delicacy? వానికి తిండిమట్టుకు బాగా కావలెను he cares for nothing but his dinner. నేనుమట్టుకు పోతిని I alone went. వాని ఒళ్లు శానామట్టుకు నాసిగానున్నది his health is in a great measure recovered. మట్టుఅగు. మట్టుకొను or మట్టుపడు maṭṭu-agu. v. n. To lessen or be diminished. తగ్గు, అడగు. కుదురుపడు. రోగము మట్టుపడినది the disease is moderating. వానికి దాహము మట్టుపడినది his thirst was slackened. మట్టుగా maṭṭu-gā. adv. Moderately, మితముగా. వర్షము మట్టుగానున్నప్పుడు when the rain is moderate. దగ్గు మట్టుగానున్నది the cough is now moderate. మట్టుగా తిన్నాడు he ate moderately. మట్టు చేయు or మట్టుపరచు maṭṭu-chēyu. v. a. To lessen, moderate, diminish. తగ్గించు. వానికి జీతము మట్టుచేసినారు they diminished his pay, వానికి జీతము మట్టుచేసినారు they diminished his pay, వానికి జీతము తగ్గించినారు. మట్టుపెట్టు maṭṭu-peṭṭu. v. a. To keep down, suppress, అడచు. To kill, చంపు. మట్టుమిగులు or మట్టుమీరు maṭṭu-migulu. v. n. To exceed the limits, అతిక్రమించు.

(p. 943) maṭṭe or మట్టియ maṭṭe. [Tel.] n. A ring worn on the toe. కాలివేలియందు పెట్టేటిది. చెప్పుమట్టె a shoe-heel, చెప్పుమడిమ. adj. Dappled. బట్టచారలుగల. మట్టెఆవు a dappled cow, బట్టావు. H. ii. 88.

(p. 1129) vapramu vapramu. [Skt.] n. A fort, a citadel. కోట. A mud wall, a rampart, the glacis of a fort, కోటకొరడు, పుట్టకోట. కొండనెత్తము, కోటఅడుగున పెట్టినకొరడు మట్టిదిన్నె మొదలైనవి. A shore, తీరము.' రాజులోగిలి చుట్టురాల వప్రంబు.' Sar. D. 112. వప్రక్రీడ vapra-krīḍa. n. Butting, as of an elephant or bull, &c. ఏనుగులు మొదలైనవి కొమ్ములతో ఏటిదరులను పెళ్లగించేఆట.

(p. 1207) veṭṭa veṭṭa. [Tel. from వేడి.] n. Warmth, heat, sunshine, heat of the body. వేడిమి, ఎండ. The hot season, ఎండకాలము. Enmity. విరోధము, పగ. 'సరియగు నిట్టివెట్టటనివి సర్వమటంచటు మీదసృష్టికిన్.' A. ii. 56. 'అట్టివేసవి బెడిదంపు వెట్టకతన.' ib. ii. 77. 'అనుగుజుట్టములపట్టున వెట్టగాకమ్మ వరువుళ్లపైభక్తి వదలకమ్మ.' P. iv. 408. Also, heat due to inflammation. adj. Hot. నిండాకాకగానుండే, వేడియైన. 'వెక్కసమై క్రాచువెట్టవేసవులనసల్.' P. i. 557. వెట్టకారు or వెట్టదినములు veṭṭa-kāru. n. The hot season. వేసవికాలము. 'వెట్టదినముల మడువుల మట్టికలపబుడబుడ ధ్వనివెడలు.' Swa. iv. 17. వెట్టచెవులతపసి an epithet of ఉగ్రశ్రవ. నీలా. ii.

(p. 1293) sadāṭu sadāṭu. [Tel.] adj. Strong, vigorous, hale దృఢమైన. 'సీ గాటంపువీకసదాటైనమేనుల నెరమట్టినిగనిగల్ హరువుమీర.' T. ii. 16.