(p. 1399) oḷavu> oḷavu. [Tel.] n. A secret, a contrivance. మర్మము, ఉపాయము. ఒళనరి one who knows a secret, ముర్మజ్ఞడు; a man of tact, ఉపాయమేరిగినవాడు.

(p. 419) cirra chirra [Tel.] n. A peg, by which two rafters are held together. Anger కోపము. Dishevelled hair చింపిరి. చిర్ర, చిర్రని or చిర్రుమని adv. (anuk) Angrily. Suddenly. తటాలున. చిర్రచిర్ర chirra-chirra. n. Haste సంభ్రమము. చిర్రముర్ర chirra-murra. n. Confusion. చిర్రముర్రాడినను though they are agitated. చిర్రలుపొడుచు to be agitated సంభ్రమించు. See చిర్రు.

(p. 419) cirru chirru. [Tel.] n. Anger. కోపము. చిర్రుమను to be angry కోపించు. చిర్రు, చిర్రున or చిర్రుమని adv. (anuk) Violently (angry.) At once, audibly, aloud, flashingly. చిర్రుపలక chirru-palaka. n. A sliding door, as of a trap or portcullis. చిర్రుబుర్రు or చిర్రుముర్రు chirru-burru. adv. (anuk) Angrily, aloud, audibly. చిర్రుముర్రాడు or చిర్రుబుర్రాడు chirru-murṛāḍu. v. n. To be angry, sullen or morose. చిరచిరలాడు. See చిర్ర.

(p. 718) pariṇatamu pariṇatamu. [Skt.] adj. Ripe, mature, పక్వమైన. Bent, bowed. 'పరిణతాపముల్.' Vasu. iv. 6. n. A butting elephant, an elephant stooping to strike with his tusks. పరిణతి pariṇati. n. Bending, bowing. వమ్రత, వంగడము. 'నిజంబరయగక్షేత్రజ్ఞుడు పరిణతిగల యతడు సత్వపదవిదుడునుడీ' M. XIV. ii. 228. A technical expression for a set of verbs. భూజ్వాదిః, పరిణతిః, భూసత్తాయాం, బిజయె అనే ధాతువులు అదిగాగల కొన్ని క్రియలకు పారిభాషికనామము. త్రివిధమైన క్రియలో నొకటి పరిణద్దము pariṇaddhamu. adj. Bound, tied, possessed of. కట్టబడిన, కూడుకొన్న. 'భయదన్ఫురణాపరిణద్ధముర్తియై.' M. IV. ii.131. పరిణమించు pariṇaminṭsu. v. n. To be glad. సంతసించు, ఆనందించు. 'సీ పరిణమించిరి ధరా మరపురంధ్రీహస్త ఘటితచేలాంచలగ్రంధికలన.' Swa. v. 117. To become metamorphosed, transformed, changed. వికారమునుపొందు, ప్రకృత్యవ్యధాభావము అగుట. 'మజులమంజరీమహిత సౌభాగ్యంబు పరివృత్తకుచవృత్తిపరిణమింప.' Swa. vi. 99. v. a. To cause to rejoice, సంతోషింపజేయు. పరిణయము parinayamu. n. Marriage. పెండ్లి. పరిణామము pari-ṇāmamu. n. Metamorphosis, transformation, change of form or state. వికారము, మారురూపు. Maturity, fulness, ripeness, పరిణామదర్శి one who looks forward to the end. Joy, gladness, యాతనికి, బాదినాయుడు కడుపరిణామమంది.' Pal. 85. 10. Health, prosperity, welfare, క్షేమము, సుఖము. పరిణామశూల pari-ṇāma-ṣūla. n Pain caused by indigestion, gastritis.

(p. 948) madamu madamu. [Skt.] n. Fat, కొవ్వు. Pride, arrogance, lust, frenzy, madness. గర్వము. Musk, కస్తూరి. మదాంధతి the blindness of pride, haughtiness. విద్యామదము the pride of learning. ధనమదము the pride of wealth. ధనదాంధుడు he who is blinded by riches. కులమదము the pride of caste or birth. ఉద్యోగమదము the pride of office. రూపమదము the pride of beauty. యౌవన మదము the pride of youth. అన్నమదము the pride of plenty. స్త్రీమదము the pride of passion. మదాలస indolent, heavy as with tipsiness or lust. అతని మదమణిగినది his lustful arrogance has gone, he has sown his wild oats. adj. Proud. మదగజము an elephant in rut. 'మదవైరిద్విపసింహముర్తి.' G. viii. 4. మదించు madinṭsu. v. n. To become fat, proud, or arrogant, to be in rut. కొవ్వు, అహంకరించు, మత్తిలు. మదపుటేనుడు madapu-ṭ-ēnugu. n. An elephant in rut. (The ట is inserted to prevent elision.) మదమడచు madam-aḍaṭsu. v. n. To put down pride, to kill. చంపు. మడవతి madavati. n. A wanton woman. మదావళము, మదహస్తి, మదహత్తి or మదకలము madāvaḷamu. n. An elephant in its prime.

(p. 1009) muru muru. [Tel.] n. A piece or bit, తునక, as మురుమొండెము. Also same as ముర్రు (q. v.)

(p. 1010) murru or ముర్రుబాలు murru. [Tel.] n. Beestings: milk given by a cow during the first week after calving. ముర్రుబాము murru-bāmu. n. A kind of snake.

(p. 1016) mūratamu or ముర్తము Same as ముహూర్తము. (q. v.)

(p. 1017) mūrkhamu murkhamu. [Skt.] adj. Irrational, brutish, senseless, stupid, stubborn, obstinate, అవివేకమైన, పిచ్చిపట్టుగల. మూర్ఖత or ముర్ఖత్వము mūkhata. n. Stubbornness, stupidity, senselessness. అవివేకము, పిచ్చిపట్టు. మూర్ఖుడు or మూర్ఖు murkhuḍu. n. A fool, an obstinate block head. అవివేకి.

(p. 1017) mūrcha mūrchha. [Skt.] n. A swoon, fainting, an epileptic fit. సొమ్మ, స్మృతి తప్పుట, స్మారకము తప్పడము, మూర్చపోవు mūrchha-pōvu. v. n. To swoon. ముర్ఛ తెలిసినది the swoon went off, he recovered his senses. మూర్ఛన mūrchhana. n. Fainting, swooning. A cadence or dying fall in music. సంగీతమందు క్రమముగా స్వరారోహణావరోహణములు. HD. i. 865. మూర్ఛరోగము mūrchha-rōga. n. Fainting, a fit. స్మారకముతప్పు రోగము. మూర్ఛాలుడు mūrchhāluḍu. n. One who is subject of fits, మూర్ఛరోగము గలవాడు. మూర్ఛితుడు mūrchhituḍu. n. One who has fainted, మూర్ఛిల్లినవాడు. మూర్ఛిల్లు or మూర్ఛిలు mūrchhillu. v. n. To swoon or faint, స్మారకముతప్పు, సొమ్మసిల్లు.

(p. 1017) mūrti mūrti. [Skt.] n. The body, శరీరము. A figure, form, body in general, or any definite shape, or image. ప్రతిమ. Matter, substance, a divine hypostasis or person. త్రిమూర్తులు the Hindu Triad, i.e., Brahma, Vishnu, and Siva. కృష్ణముర్తి the god Krishna, or an image of Krishna. అతడు న్యాయముర్తి he is justice in human form. వాడు భీకరమూర్తి he is an absolute fright or horrible figure. వాడు సౌందర్య మూర్తియైయుండెను he was beauty personified. వాడు పాపమూర్తి he was all sin. మూర్తివంతుడు mūrti-mantuḍu. n. One who has bodily form. శరీరి. మూర్తిమత్ mūrti-mat. adj. Material, corporeal, substantial, soild, having shape. మూర్తీకరించు mūrti-karinṭsu. v. n. To assume a visible form, శరీరియగు. మూర్తము mūrtamu. adj. Solid, material, endowed with form or shape. స్వరూపముగల, కఠినమైన.

(p. 1017) mūrdhamu mūrdhamu. [Skt.] n. The head. తల. ముర్ధాభిషిక్తుడు mūrdh-ābhishik-tuḍu. n. One who is anointed, i.e., an enthroned king: an emperor. పట్టాభిషిక్తుడైన రాజు.

(p. 1045) mōḍi mōḍi. [Tel.] n. The act of picking up a thing (kept at one's feet) by bending back like an acrobat, గణికాదులు మొగ్గవాలి కాలికిసమీపమందుంచిన వస్తువు నెత్తుట. Way, manner, air, style, విధము, రీతి. A whim, pettishness, crossness, ill humour, pique, malice, బింకము. Handwriting, దస్తూరి, వ్రాలు, వ్రాతయొక్క వైఖరి. రాజమోడి royal style, pomp, grandeur. A kind of craft, enchantment, connected with the concealment of a jewel or money, మంత్రగాడు పంతమువేసికొనిపెట్టేటిది. మోడివేయు to draw magic lines. మోడితీయు to break such a spell. మోడిఅక్షరములు or గొలుసుకట్టు a running hand. 'మోడిమానిసిన్ బలెజనితెల్పు మంచనిన.' Radha. i. 70. టీ మోడిమానిసిన్ బలె, ముర్ఖుడైన మనిషివలెనే.

(p. 1250) śikā or శిఖా ṣikā. [H. from Skt. శిఖ.] n. A seal. ముర్రశిఖా ఉంగరము a ring with a seal, a signet ring.

(p. 1372) srukku srukku. [Tel.] v. n. To withdraw from. వెనుదీయు. To be afraid of, భయపడు. To close (as a flower), ముడుగు. To be folded, to be crumpled, as skin, ముడతపడు. To be diminished, తగ్గు, క్షీణించు. To be sorrowful, to grieve, దుఃఖించు, చింతించు, To faint, languish, ముర్ఛిల్లు, సొక్కు, సొమ్మసిల్లు. To hesitate, సంకోచించు. To fade, వాడు. To surround, encircle, చుట్టుకొను. n. Entanglement, a tangle. చిక్కు. Sorrow, grief, దుఃఖము, శోకము. A fold of the skin on the stomach, కడుపుమీదిముడుత. 'చరణాహతి కోరువలేకయేగతిన్ స్రుక్కెనొ.' Vasu. ii. 11. 'విషాదాదరతన్ స్రుక్కు.' M. XII. v. 160. స్రుక్కబడు srukka-aḍu. v. n. To grieve, దుఃఖించు. స్రుక్కించు sruk-kinṭsu. v. a. To make faint or fatigued, to fatigue, to weaken, సొక్కించు, బలహీనముచేయు. స్రుక్కుచేప srukku-chēpa. n. A sort of fish. మత్స్యభేదము.