(p. 68) abrahmaṇyamu a-brahmaṇyamu. [Tel.] n A deed improper to be done by a Brahmin: an unbrahminical or sacrilegious act; an exclamation meaning to the rescue! a heinous sin is about to be committed!' Crying for quarter. మొర, అవధ్యోక్తి, చంపవద్దనేమాట. 'ఈ వృక్షవాటంబులో భామా యేదపమాచరింతువిధిక బ్రహ్మణ్యముంబెట్టుచున్.' Swa. iii. 137. 'బలభిన్ముఖ్యులు పాహిపాహియని యబ్రహ్మణ్యమం బెట్టగన్.' N. ii. 490.

(p. 136) iddaru iddaru. [Tel. ఇరు+వారు adj. or pron. Two persons, both persons. A negative verb requires this is to be translated neither: as ఇద్దరినిన్ని రానియ్యవద్దు let neither of them come in.

(p. 171) ullāru ullāru. [Tel.] n. A saddle-cloth: a particoloured cushion. వద్దూ. Fringes. జాలరులు. 'మూరకొకటియు జేనకొకటియుంగా గట్టి నడొల్లుటుల్లారుల్లసిల్లంబల్లించిన వల్లంబిల పై.' A. iv. 36.

(p. 218) ōpu ōpu. [Tel.] v. t. To bear, endure, tolerate. ఓర్చు. చూపోపక A. v. 78. unable to stand before his face. ఇంతకష్టమోపలేను I cannot bear this trouble. ఓప రాని. ōpa-rāni. adj. Intolerable సహింపగూడని. ఓపలేని ōpa-lēni. adj. Impatient. ఓర్పులేని; helpless,దిక్కులేని. ఓపలేనివారికి వద్దన్నవారే తల్లిదండ్రులు those who check the impatient are their best friends. ఓపు ōpu. v. n. To be fit, to suit; to be worthy: to be able: to be possible or practicable. చాలు, తగియుండు, పోనోప్పనా can he go? పోనోపడు he cannot go. ఈనోపని unable to give.

(p. 274) kāyu kāyu. [Tel.] v. n. To shine as the sun or moon. ఇప్పుడు ఎండ కాస్తున్నది there is sunshine now. వెన్నెలకాస్తున్నది there is moonlight. కాయు (another form of కాచు.) v. a. To tend cattle. To spare or acquit. నేను ఇంతపని చేసి ఉంటే నన్ను కాయవద్దు if I have done this, spare me not.

(p. 439) cakkaṭi ṭsakkaṭi. [Tel.] n. A place, స్థానము: a direction, దిక్కు: neighbourhood; business కార్యము. Fitness, suitability. ఆర్జనము, న్యాయము. చక్కట్లుదిద్దు to settle a matter తీర్పుతీర్చు. అతనిచక్కటికి to him, అతనివద్దకు.

(p. 516) talapolamu tala-polamu. [Tel.] n. The glebe or site of a village. Swa. iv. 11. గ్రామకంఠము, పొలిమేరవద్దనున్నపొలము. భార. ఉద్యో. ii.

(p. 549) teragu , తెరంగు, తెరవు, or తెరువు teragu. [Tel.] n. Way, path, manner, style, fashion. విధము. Beauty చక్కన. Order క్రమము. A treaty of peace సంధి. భార. ఉద్యో iii. ఇత్తెరంగువ thus, in this way. వానితెరుపుకు పోవద్దు do not meddle with him. తెలిసితాకలగన్న తెరగున నుండె he was as though in a waking dream or reverie. 'అత్తెరంగెరుంగింపవె.' tell me the way of it. M. XIII. iv. 306. తెరగుపడు ṭeragu-paḍu. v. n. To conclude a peace. సంధియగు. తెరగుపరుచు to cause to conclude a peace.

(p. 598) dīrghamu dīrghamu. [Skt.] adj. Long, either as regards size or time. n. A long vowel; thus, సకారదీర్ఘము means సా sā. దీర్ఘకాలము a long time. దీర్ఘ జంఘము dīrgha-janghamu. n. The long shanked bird: the Adjutant. Leptoptius dubius. (F.B.I.) నిడుపాటిపిక్కగలది. i.e., బెగ్గురుపక్షి. దీర్ఘదర్శి or దూరదర్శి a far sighted man. దూరపు యోచనగలవాడు. దీర్ఘనిద్ర dīrgha-nidra. n. The long sleep, i.e., Death, పెద్ద నిద్ర, చావు. దీర్ఘబాహువు dīrgha-bāhuvu. adj. Long armed: a mythological metaphor, signifying the possession of extensive power or influence. It denotes a Hero. దీర్ఘసూత్రత dīrgha-sūtrata. n. Dilatoriness, tediousness, prolixity, spinning a long yarn, wire-drawing. 'భాస్వద్దీర్ఘ సూత్రున్.' P. ii. 163. Cautious, prudent, considerate. దీర్ఘసూత్రుడు dīrgha-sūtruḍu. n. He who is dilatory, slow. tedious. చిరక్రియుడు. దీర్ఘాయువు or దీర్ఘాయుస్సు dīrghāyuvu. n. A long life. One who has a long life to live, పెక్కేండ్లు బ్రతుకువాడు. A crow, కాకి. దీర్ఘిక dīrghika. n. A long or oval pond.

(p. 631) naḍucu or నడచు naḍuṭsu. [Tel.] v. n. To walk, go, move, proceed. To happen, occur, pass, take place. To behave, conduct oneself, ప్రవర్తించు. To take effect, as an order. To live, continue, last. To descend, as an estate. To beat, as applied to the pulse. To act (as a father, servant, &c.) వారికిందనడిచేభూమి the field they hold or enjoy. నడిచేనెల the current month, వానికిని మాకును నడిచిన జాబులు the letters that passed between us. నడిచినజగడము the dispute that took place. శ్లోకము నడవవద్దా surely the verse ought to flow easily. ఆ ఉత్సవము నడుస్తున్నదా is the feast still kept up? నడుపు or నడపు naḍupu. v. a. To make one walk, make a thing proceed. To manage, conduct. To navigate, steer a vessel. To undertake or govern. వ్యాయము నడుపు to execute justice. n. Walk, pace, step, gait. Walking, గమనము. Conduct, ప్రవర్తనము. నడిపించు or నడపించు. naḍi-pinṭsu. v. a. To make one walk. పిల్లకాయను నడిపించినది she made the child walk. To conduct, carry on, push on. నడుపు. ఆ మాన్యము వానికి నడిపించితిని I let my field to him free. నడుచుకొను naḍuṭsu-konu. v. n. To behave.

(p. 680) nēyamu or నెయ్యము nēyamu. [from Skt. స్నేహము or న్యాయము.] n. Friendship. స్నేహము. Justice, న్యాయము. 'నేయముగాదువద్దంటే నిలిచేది మేరకాదు' క్షేత్రయ.

(p. 787) peṭṭu peṭṭu. [Tel.] v. n. To happen. కలుగు. ఉ. హరి. v. a. To put, place. ఉంచు. To lay (eggs), to bring forth (young), కను. To wear, ధరించు. To give, ఇచ్చు. To impute a blame, a crime, &c. మోపు. To raise a wall, కట్టు. To plant, నాటు. To beat, కొట్టు. n. A blow, a thump. దెబ్బ. Bestowal, charity, giving. ఈవి. A time, మారు, తడవ, ఆవృత్తి. When the verb పెట్టు is added to certain verbs like విడుచు, it means Altogether. బొత్తిగా విడిచిపెట్టు to give up entirely. This verb has numerous senses peculiar to certain nouns under which it will be found. పిల్లలుపెట్టు to bear young ones. గుడ్లుపెట్టు to lay eggs. ఆశపెట్టు to tive hopes, tantalise. ఆ తప్పును వానిమీద పెట్టిరి they laid the fault on him. ఆమెకు నూరు రూపాయిల సొమ్ము పెట్టినాడు he gave her a hundred rupees worth of jewels. అన్నముపెట్టు to serve or help food at dinner. కావలిపెట్టు to put a guard over. అపరాధముపెట్టు to pay a fine. నైవేద్యము పెట్టు to offer an oblation. బొబ్బలుపెట్టు to yell. బాధపెట్టు to torture. కనిపెట్టు to watch, to find out, to wait. చెట్లుపెట్టు to plant trees. అట్లు చెయవద్దని నాకు ఒట్లు పెట్టినాడు he adjured me not to do so. పాళ్లుపెట్టు to divide or separate into shares. గురిపెట్టు to take aim. కఠిన పథ్యము పెట్టినాడు he put him on strict diet. అంగడి or దుకాణముపెట్టు to open a shop. ఈ మాటను అంగడిలో పెట్టవద్దు do not talk of this publicity. గోడపెట్టు to build a wall. It is also added to many verbs sometimes without altering the meaning. Thus, చేర్చిపెట్టు or కూడబెట్టు to accumulate store up. పరుండబెట్టు to put to bed. దాచిపెట్టు to conceal or hide. 'ఎవ్వనియింటికి నేడు వారాసులు పెట్టనికోటయై పెరుగుచుండు' Molla. v. 48. దానిని ఒకపెట్టు పెట్టినాడు he gave her a slap. గోడపెట్టు చెంపపెట్టు రెండును వచ్చినవి his luck was bad in both ways. పెట్టుపోతలు శాశ్వతములుకావు meat and drink are momentary matters. మాటలు మా అమ్మవి, పెట్టుసవతితల్లిది the words are those of a mother, but the acts are those of a step-mother. నాల్గుపెట్లు four times. ఒకపెట్టున all at once, simultaneously. పెట్టించు peṭṭinṭsu. v. a. To have it placed or put, &c. మరొకరు ఉంచునట్లు చేయు. నాకు అన్నము పెట్టించినాడు he had food given me. పెట్టుకొను peṭṭu-konu. v. a. To keep, or put, for one's own advantage or use, ఉంచుకొను. కొడుకునకు తన తండ్రిపేరు పెట్టుకొన్నాడు he gave the boy his father's name. ఏముఖము పెట్టుకొని మాట్లాడును has he the face to speak? పెట్టుకోలు peṭṭu-kōlu. n. The act of keeping, పెట్టుకొనుట. పెట్టుచెట్టు peṭṭu-cheṭṭu. n. An epithet of the కల్పవృక్షము. పెట్టుడు peṭṭuḍu. n. Giving, charity, ఈవి, త్యాగము, దానము. పెట్టుబడి peṭṭu-baḍi. n. Money advanced or laid out. An outlay. పెట్టుమండు peṭṭu-mandu. n. A medicine given to acquire complete influence over another, తనకు లోబడియుండుటకుగాను పెట్టేమందు, వశ్యౌషధము. పెట్టుపడు peṭṭu-paḍu. v. n. To receive a blow, to be beaten, దెబ్బతిను.

(p. 811) poralu , పొర్లు, పొరలాడు, పొర్లాడు, పొరలబడు or పొర్లబడు poralu. [Tel.] v. n. To roll over, to roll on the ground; to wallow. To be in excess, to over-flow. To continue, ప్రవర్తిల్లు.' యదూద్వహుండు పుష్పతల్పంబుపై జేరి పొరలుచుండు.' Pal. 233. 'పురహరుడు మున్ను, సాధింపవచ్చిన చందమున నేడు, పొరలినకోపమున పొంగుచున్నాడు.' To wish, long for, like, కోరు, ఇచ్ఛించు.' సుస్థిరభుజశక్తి నైదుపదిసేయరు దత్తినతక్క మట్టి కై, పొరలరధీ శుడీకమలబుద్ధి కళూరిక దక్క.' A. ii. 39. టీ మట్టికై, భూమికై, పొరలరు, అభిలషింపరు. To be crossed or covered, as a cow. ఆవుపొర్లినతర్వాత after the cow was crossed. మాటపొర్లవద్దు do not break your word. ఆ కల్లుకుండ పొర్లిపొర్లి ఉన్నది the toddy pot is overflowing. పొరలు, పొరలిక, పొర్లిక or పొరలాట n. Rolling over or over flowing. పొరలుదండము a bow or salutation made while rolling on the ground. పొరలుపెట్టు Same as పొరలు. పొర్లుకట్ట porlu-kaṭṭa. n. A bank or bund raised to prevent water from overflowing. పొరలించు, పొర్లించు, పొరలుచు or పొరల్చు poralinṭsu. v. a. To roll. To turn over. మాటపొర్లించినాడు he changed his statement or prevaricated.

(p. 816) pō pō. (The infinitive of పోవు) అతడు పోజూచి seeing that he was gone. పో pō. (Imperative of పోవు.) v. n. Go, పొమ్ము. In many places this is a mere expletive, as Go to. (in English). It denotes certainty or disregard, నిశ్చయమును లేక ఆనాదరమును తెలుపును. 'తెచ్చెదంబో వసుదేవమాను.' ఉ. హరి. v. పోక pōka. n. Going. పోవడము. Conduct, behaviour, నడవడి. పోకలు n. plu. Evil ways, wickedness. పోకరింతనములు Foolish wishes, or longings, ముద్దుకోరికలు. 'పల్పోకశృంగారములు.' (T. iii. 81.) very naughty pranks. పోకరిసొగసులు నీవుపోయినదే పోకా are you to be indulged in every thing? వారేమి అదేపోక పోయిరి I am surprised that they did not come back. పోక pōka. for పోవక(neg. p. of పోవు.) Without going. Also for పోకు, i.e., పోవద్దు don't go. (the final A being intensive.) పోకడ pō-kaḍa. n. Going, departure, going off. గమనము, గతి Behaviour, conduct, నడత, ప్రవర్తనము. Riddance. Ruin, నాశము. నెలదినాలుగా రాకడపోకడలేదు there has been no inter course between us for a month (literally going and coming.) పోకడపెట్టు pōkaḍa-peṭṭu. v. a. To drive away, to remove, పోగొట్టు. To sell, అమ్ము. విక్రయించు. దాన్ని ఎట్లైనను పోకడపెట్టు get rid of it in any way. పోకలాడి pōkal-āḍi. (పోకలు+ఆడి) n. A coquette, వగలాడి. 'క చూపట్ట గోమయంబున, జేపట్టొనరించి జడల జెక్కినలింగం, బాపోకలాడి కైకొని వేపికడన్నిలిపిభక్తివివశయు బోలెన్.' S. ii. 49. పోకలాడు pōkal-āḍu. v. n. To be coquettish, to flirt. పోకాడు pōkāḍu. (పోక+ఆడు.) v. n. To go, పోవు. To be done away with, to be destroyed, నశించు. పోకార్చు pōkārṭsu. v. a. To lose, పోగొట్టు, పోగొట్టుకొను. To destroy, ruin. 'రఘుకుమారుడరివర్గము పోకార్చి.' R. iii. 137. పోకాలు pōkālu. v. n. To go, as anger, sorrow, &c. పోవు. పోకరి pōkiri. n. A wicked man, a villain rogue, lewd fellow, blackguard, దుర్మార్గుడు adj. Naughty, wicked, mischievous, unprincipled. పోకరిమాట an obsence word. పోకిళ్లు pōkiḷḷu. n. plu. Idle wishes, fopperies, whims, freaks, whimsies. పోకిళ్లమారి a fop, an epicure.

(p. 822) pōvu pōvu. [Tel.] v. n. To go, proceed. To pass, cease, disappear. To be lost, to die. ఇంటికి పోయినాడు he went home. వానిదోవను వాడు పోయెను he went his way. వానితండ్రి పోయినతరువాత after his father's death. పదిదినములు పోయిన తరువాత after ten days had passed. వాన పోయిన తరువాత after the rain ceased. ఆ పుస్తకముపోయినది the book is lost. వాని కండ్లు పోయినవి he lost his eyes. చిల్లులుపోయిన చెంబు a mug that leaks. పదింటిలో నాలుగుపోతే ఆరు deduct four from ten and six remain. వాడు దానితోపోయినాడు he had (sexual) intercourse with her. Added to infinitives in A, it gives the signification of intent or futurity. వ్రాయబోతే వద్దన్నాడు when I was going to write he told me not to do so. దాన్ని కొట్టబోయినాడు he was about to strike her. వారెప్పుడు పోబోతారు when are they going to set out? చెప్పబోయేవుసుమీ take care, you don't mention it. Affixed to the past affirmative participles of many verbs, it denotes completeness: as ఆ గోడ పడిపోయినది the wall has fallen down. ఆ మాటలు ఇప్పుడు ఏటిలో కలిసిపోయినవి those words are now all forgotten; lit: gone into the river. వారక్కడనే ఉండి పోయినారు they settled there. Joined to negative participles it is used to form a past tense negative. రాకపోయెను he did not come. పోకపోయెను he did not go. వినకపోయెను he would not listen. పోవుదెంచు Same as పోవు. Also, to pass, as time, కడచు, పోదోయు pō-dōyu. v. a. To baffle, to push back, to thrust away. పోదోలు pō-dōlu. v. a. To drive off. పోనాడు pōn-āḍu. v. a. To drive off, to turn away, to abandon. To blame, censure, నిందించు, పోగొట్టు or పోగొట్టుకొను to lose. పోని pōni. (neg. part. of పోవు) who or which goes not. పోని దోషము a sin that cannot be removed or done away. లేనిపోని nonsensical. లేనిపోనిమాటలు foolish language. లేనిపోనిపని a foolish thing. లేనిపోనిదేవులు gods that are no gods. పోని. [for పోనిమ్ము.] imperative: Let it go, let it pass. Never mind. పోనొత్తు pōn-ottu. v. a. To do away, to remove. 'అయ్యుంతులు, చిత్తజుబాణములచేత సిగ్గంతయుబోనొత్తి మునిబెండ్లియాడగ తత్తరపడుటెరిగి.' Vish. v. 147. పోపడు pō-paḍu. v. n. To go, పోవు. 'క కోపంబునరాజుకొడుకు గుడ్డులు రెండుం, బోపడునట్లుగగోళ్లన్, వేపెరికి.' M. XII. iii. 243. పోబడి pō-baḍi. (పోవు+బడి.) n. A trace. ౛ాడ. పోబెట్టు pō-beṭṭu. n. A kind of noise expressive of love. అనురాగమువల్ల గలిగినధ్వని. పోము pōmu. (1st. pers. plu. neg. aor. of పోవు.) We will not go. పోరాని pō-rani. adj. Unavoidable, Friendly, loving, dear, ఆప్తమైన. పోరానిచుట్టము a dear relation. పోరామి pō-rāmi. n. Affection, love, friendship, స్నేహము. 'పోరేరారెప్రియంబుగల్గినజనుల్ పోరామిపోబోవునే.' Swa. iii. 173. 'ఆరాములలోనెప్పుడు, పోరాములుచాలనెరపి పురుషోత్తముడున్.' B. X. §. 59. Hardship, trouble, సంకటము. పోయిన pōyina. (past rel. p of పోవు.) Gone, departed, lost. Also, past, last, as పోయిన సోమవారము last Monday: పోయిన నెల last month. పోయివచ్చు pōyi-vaṭsṭsu. v. n. To take leave, to go, వెళ్లు. పోయివస్తాను farewell, goodbye. పోవిడుచు pō-viḍuṭsu. v. a. To abandon, give up, let go. మాను, వదలు.