(p. 12) antaryāmi antaryāmi. [Skt.] n. (Lit. The indweller.) The soul. The Supreme Spirit. లోపల వసించేవాడు, జీవాత్మ, పరమాత్మ. అంతర్యామిత్వము antaryāmitvamu. [Skt.] n. Indwelling. Abiding (vide శంకరవిజయము.)

(p. 93) avadhariñcu ava-dharinṭsu. [Skt.] v. a. To favour with one's attention. To lend an ear, listen. To wear, put on. ఎచ్చరికపడు, విను, ఆలకించు, పెట్టుకొను. 'నవపింఛమయబూషలవధరించినటించు.' Swa. iii. 25. 'దుర్వసువంశం బునంబుట్టిననీ కిట్టిశో భనంబులే మద్భుతంబు లవధింవుము.' A pref. 21 అవధారు (the second person singular of the imperative of the verb. అవధరించు.) Oh Listen! O give ear! వినుము, ఆలకించుము, చిత్తగింపుము. 'కుబేర శంకరుల్ సరసనుగొల్వ మ్రొక్కులిడ స్వామిపరాక వధారుదేవ హెచ్చరిక యటంచుకంచుకులు.' N. i. 177.

(p. 657) nir nir. A Sanskrit particle prefixed in words of that language and implying negation, privation, &c. This prefix varies in accordance with the rules of Sanskrit sandhi. In some cases it becomes నిష్ as నిష్ఫలమైన fruitless. When attached to a word which begins with S, it becomes నిస్, as నిస్సందేహముగా doubtlessly. When it is followed by a vowel, it remains unaltered as నిరాటంకముగా unchecked. The compounds in which this prefix is used are here put together. నిరంకుశము nir-ankuṣamu. adj. Unrestrained, free, uncontrolled, resistless. అడ్డములేని. నిరంజనము nir-anjanamu. adj. Free, void of passion or emotion, stainless. నిర్దోషమైన. నిరంతరము nir-antaramu. adj. Continued, continuous, without interval. Interminable, endless. ఎడతెగని, దట్టము. adv. Always, constantly, frequently, generally. నిరపరాధుడు nir-aparādhamu. adi. Blameless, innocent, harmless. నిరపరాధి or నిరనరాధుడు nir-aparādhi n. One who is innocent. నిరపాయము nir-apāyamu. adj. Harmless, అపాయములేని. నిరపేక్షము ṇir-apēkshamu. adj. Undesired, అపేక్షలేని. నిరర్గళము nir-argalamu. adj. Unobstructed, unrestrained, unimpeded. Resistless. అడ్డములేని, నిరర్థకము nir-arthakamu. adj. Vain, fruitless, improfitable, unmeaning. ప్రయోజనములేని. నిరవగ్రహుడు nir-avagrahuḍu. n. One who is unimpeded, independent. అడ్డపాటులేనివాడు, స్వతంత్రుడు. నిరవద్యము nir-avadyamu. adj. Unobjectionable, unexceptionable. నిర్నిరోధకమైన. Vasu. ii. 99. నిరవధికము nir-avadhikamu. adj. Unlimited. మేరలేని. నిరహంకారము nir-ahankāramu. n. Humility, modesty. నిరాకరించు nir-ākarinṭsu. v. a. To transgress, disobey, disregard, neglect, contemn, తిరస్కరించు. నిరాకారము or నిరాకృతి nir-ākāramu. n. Disregard. తిరస్కారము. What is viewless or invisible. The sky, ఆకాశము. adj. Viewless, shapeless, invisible. నిరాకారుడు nir-ākāruḍu. n. One who is without form, the Deity. పరమాత్ముడు. నిరాకృతము nir-ākṛitamu. adj. Removed, rejected, despised, expelled, disregarded. నిరాక్షేపముగా nir-ākshēpamu-gā. adj. Unquestionably, without objection. నిరాఘాటము nir-āghāṭamu. adj. Irresistible, మీరరాని. Easy, unobstructed, without hesitation. నిరాంతకముగా nir-ātankamu-ga. adj. Without scruple or fear, నిర్భయముగా, నిశ్శంకముగా. నిరాదరణ nir-ādaraṇa. n. Helplessness. Disregard. నిరాధారము nir-ādhāramu. adj. Groundless, helpless. నిరాపనింద nir-āpa-ninda. n. Blame, censure, అపదూరు. నిరాబారి nirābāri. n. A saint, sage. ముని. Nila. i. 29. నిరామయము nir-āmayamu. adj. Well, hale, recovered from sickness, free from disease. నిరామయుడు nir-āmayuḍu. n. One who is free from disease. నిరాయాసముగా nir-āyāsamu-gā. adv. Easily, without difficulty. నిరాయుధహస్తుడు nir-āyudha-hastuḍu. adj. Unarmed. నిరాలంబము ṇir-alambamu. n. Independent, అవలంబములేని. నిరాశ nir-āṣa. n. Despair, despondency. ఆసలేమి. నిరాశ్రయుడు nir-āṣrayuḍu. adj. Unprotected, unpatronaized, helpless. అశ్రయములేని. నిరాశకము nirāsakamu. adj. Opposing, rejecting, expelling. Antagonistic, as the potency of medicine. n. A specific, or panacea. నిరసించునది. నిరాస్పదము nir-āspadamu. adj. Groundless. నిరాహారము nir-āhāramu. adj. Fasting. ఆహారము లేని. నిరాళుడు nir-āḷuḍu. n. One who is unrestrained, ప్రతిబంధకము లేనివాడు 'నిన్నొరు లెరుగంగరామి నిశ్చయము, నిరాళుండ వీవు.' L. ii. 210. నిరుద్యోగము nir-udyōgamu. n. Unemployedness: the being in a state of idleness. adj. Passive, inert, unengaged, at leisure. నిరుద్యోగి nir-udyōgi. n. One who is umemployed. నిరుపద్రవము nir-upadravamu. adj. Harmless. ఉపద్రవములేని. నిరుపమానము nir-upamānamu. adj. Incomparable, matchless, సాటిలేని. నిరపహతి nir-upahati. adj. Undisturbed, untroubled, unchecked. నిరుపాధి nir-upādhi. n. Ease, freedom from pain. నిరుపాధికము nir-upādhikamu. adj. Causeless, నిర్హేతుకమైన. నిర్గుణము nir-guṇamu. adj. Indescribable. incomprehensible. Devoid of quality or definable attribute. నిర్గుణుడు nir-guṇuḍu. n. One (the Deity) who is devoid of properties or qualities. The Indescribable One. నిర్ఘటము nir-ghaṭamu. n. A crowded bazaar or shop, బహుజనసమ్మర్ధము గల అంగడి. నిర్జనము nir-janamu. adj. Devoid of human beings, lonely, private, solitary, జనములేని. నిర్జరుడు nir-jaruḍu. n. One who is not subject to decrepitude. An immortal or god. నిర్జరసతి a goddess. నిర్జలము nir-jalamu. adj. Waterless, జలములేని. నిర్దయత nir-dayata. n. Unkindness, దయలేమి. నిర్దయుడు or నిర్దయాత్మకుడు nir-dayuḍu. n. An unkind man, దయలేనివాడు నిర్దోషము nir-dōshamu. adj. Faultless, innocent దోషములేని. నిర్దోషులు the innocent. నిర్దోషముగా nir-dōshamu-gā. adv. Faultlessly, innocently. నిర్దోషత్వము nir-dōshatvamu. n. Innocence, faultlessness. నిర్ధనుడు nir-dhanuḍu. n. One who has no money, a poor man, ధనములేనివాడు. నిర్ధూమధామము nir-dhūmadhāmamu. n. Utter destruction: utter ruin and ashes. 'మీరు తొక్కిన చోటు నిర్ధూమధామంబు.' Dab. 232. నిర్నిద్రము nir-nidramu. adj. Sleepless, awake. నిర్నిమిత్తము nir-ni-mittamu. adj. Needless, causeless. నిర్నీతి nir-nīti. n. Immorality. నిర్భయము nir-bhayamu. adj. Fearless. నిర్భయతన్ fearlessly. నిర్భరము nir-bharamu. adj. Unbearable, సహింపగూడని. Much, excessive, great, అధికము. నిర్భాగ్యుడు nir-bhāgyuḍu. n. One who is luckless, unlucky, or cursed భాగ్యములేని వాడు, దరిద్రుడు. నిర్భీతి nir-bhīti. n. Fearlessness. నిర్మత్సర nir-mastsara. adj. Tolerant, free from jealousy. నిర్మర్యాద nir-maryāda. n. Dishonour, an insult, impudence. నిర్మలము nir-malamu. adj. Pure, transparent, clear, clean, free from dirt or impurities. నిర్మలుడు nir-maluḍu. n. One who is pure: a good man. నిర్మోగమోటము nir-moga-mōṭamu. n. Unkindness. నిర్దాక్షిణ్యము. నిర్ముక్తము nir-muktamu. adj. Loosed, set free from, disjoined, sundered, separated. n. A snake that has lately cast its skin. నిర్ముక్తపరిధానయై dropping her petticoat. నిర్ముక్తుడు nir-muktuḍu. n. An ascetic, a monk. సన్యాసి. నిర్మోకము nir-mōkamu. n. A snake's skin. కుబుసము నిర్మూలము or నిర్మూలనము nir-mūlamu. n. Extirpation, eradication, utter ruin నిర్మూలమైన ruined. నిర్మూలించు nir-mūlinṭsu. v. a. To eradicate, నిర్మూలముచేయు. వేరులేకపోవునట్లు చేయు. To ruin, నాశముచేయు. నిర్లజ్జము nir-lajjamu. adj. Shameless. సిగ్గులేని. నిర్లేపుడు nir-lēpuḍu. n. Devoid of pride. నిరహంకారి. నిర్వంశుడు nir-vamṣuḍu. n. One who is childless, barren. నిర్వచనీయము nir-vachanīyamu. adj. Inexpressible, undefinable. నిర్వాతము nir-vātamu. adj. Windless or close, as a place. గాలిలేని (చోటు.) నిర్వికారము nir-vikāramu. adj., Unchanged, unaltered, uniform, changeless, immutable. వికారము లేని. నిర్వికారుడై or నిర్వికారచిత్తుడై stead fastly. నిర్విఘ్నము nir-vighnamu. adj. Unobstructed. నిఘ్నములేని. నిర్విణ్ణుడు nir-viṇṇuḍu. adj. Earnest, absorbed, overcome, enrapt. విన్నదనములేని (వాడు.) నిర్వివాదము nir-vivādamu. adj. Undisputed, unquestioned. వాదములేని, నిశ్చయమైన నిర్విషము nir-vishamu. adj. Venomless, నిషములేని. నిర్వైరము without enmity, వైరములేని, నిర్వ్యాజము nir-vyājamu. adj. Without deceit: without obstruction. Honest. నెపములేని, నిర్గేతుకముగా nir-hētukamu-gā. adv. Without cause, causelessly.

(p. 1096) laghima or లఘిమము laghima. [Skt.] n. Ethereality, volatility, subtility, buoyancy. Excessive lightness; absence of weight, especially as an attribute of supernatural power. చులకదనము, లఘుత్వము. లఘిష్ఠము laghishṭhamu. adj. Lightest, very light, very small, least, మిక్కిలి చులకనైన, మిక్కిలి తక్కువైన. లఘుత్వము laghutvamu. n. Lightness, triviality. మలకదనము. లఘుబ్రహ్మి laghu-brahmi n. A plant called Trigonella corniculata లఘులయము laghu-layamu. n. The root of a fragrant grass, usually called Cuss-cuss, Andropogon muricatum, తెల్లవట్టివేరు. లఘువు laghuvu. adj. Swift, quick, వడిగల. Light, not heavy; slight, trivial, trifling. Convalescent, better in health. Abating, moderating, as applied to disease, చులకని. తేలికైన, శాంతమైన.n. An abatement, lessening, slackening. A short syllable. A leap, darting. Quick time in music. శాంతము, గురువుకానిది, గంతు, వేగము. తాళములో భేదము. లఘువుగా laghuvu-gā. adv. Lightly. In good health. Gently, well, softly, slowly. తిన్నగా, స్వస్థముగా, లఘశంకకుపోవు laghu-ṣankaku-pōvu. v. n. To pass urine. ఉచ్చపోయు.

(p. 1190) viśaṅkaṭamu vi-ṣankaṭamu. [Skt.] adj. Great, large, gigantic. గొప్ప బృహత్తయిన, విరివిగల. Vasu. v. 53.

(p. 1190) viśaṅkitamu vi-ṣankitamu. [Skt.] adj. Alarmed, fearful, suspected. భీతిల్లిన.

(p. 1240) śaṅka ṣanka. [Skt.] n. Suspicion, doubt. సందేహము. Fear, terror. భయము. Grief, sorrow విచారము, శంకానివృత్తి the solution of a doubt, సందేహ విమోచనము; a motion of the bowels, an evacuation, పురీష విసర్జనము. శంకానివృత్తికి పోయినాడు he went to stool. శంకించు, శంకిల్లు, శంకిపడు or శంకనొందు ṣankintsu. v. n. To hesitạte, doubt, suspect, సందేహించు. To fear, భయపడు. శంకితము ṣankitamu. adj. Doubtful, uncertain, suspected. సందేహింపబడిన, అనుమానింపబడిన. Frightened, భయపడిన.

(p. 1240) śaṅkaruḍu ṣankaruḍu. [Skt.] n. Lit. one who causes happiness, సుఖమును గలుగజేయువాడు; an epithet of Siva. శివుడు. శంకరాభరణము ṣankar-ābharaṇamu. n. The name of a certain tune. రాగవిశేషము.

(p. 1240) śaṅkhamu ṣankhamu. [Skt.] n. A conch shell, a conch used as a horn. The number called 100 billions. కంబవు, నూరుఖర్వములు. దక్షిణావర్తశంఖము a conch the windings of which turn to the right. శంఖచక్రములు the conch and the discus, as weapons of Vishnu. శంకచక్రాలపోగులు round earrings worn by Vaishnavites on which is the form of a conch and of a circle. శంఖమందుపోస్తేతీర్థము (a proverb) lit. any water poured in a conch becomes sacred water; that is, all one says is law! I am to take his word for gospel! జీతముముట్టలేదని శంఖధ్వనిచేయుచున్నాడు he is howling for his pay. శంఖనఖము ṣankha-nakhamu. n. A small or base shell. క్షుద్రశంఖము, నత్తగుల్ల. A perfume, ఒకవిధమైన పరిమళ ద్రవ్యము. శంఖపాణి ṣankha-pāṇi. n. Lit. the conch bearer, i.e., Vishnu. శంఖపాలకులు ṣankha-pālakulu. n. plu. A kind of snake. సర్పవిశేషములు. 'బొట్టపెంబరలును, శంఖపాలకులునుజాతినాగులు.' G. viii. 101. శంఖిని ṣankhini. n. A woman of a certain type. An apparition, a fairy. స్త్రీజాతిభేదము, స్త్రీభూతభేదము.

(p. 1246) śāṅkari ṣānkari. [Skt. from శంకర.] n. A name of Kartikēya, of Gaṇēsa, and of fire. కుమారస్వామి, వినాయకుడు. అగ్ని. Kodand. §. 20.

(p. 1264) śvaśuruḍu ṣvaṣuruḍu. [Skt.] n. A father-in-law. పడుచును ఇచ్చినమామ, భార్యకుతండ్రి. A. v. 102. శంకరశ్వశురశైలము an epithet of the Himalaya, as 'father-in-law to Siva.' శ్వత్రువు ṣvaṣruvu. n. A mother-in-law. పడుచును ఇచ్చిన అత్తగారు, భార్యకుతల్లి.

(p. 1360) sōmasūtramu sōma-sūtramu. [Skt.] n. A vessel with a spout. A basin with a spout and handle. The receptacle or pit on the outside of a temple to receive the water with which the idol has been bathed. ముక్కు చెయ్యి పిడిగల చిన్నపాత్ర, పానవట్టమునుండి నీళ్లుపోవుదారి, లింగాభిషేక జలముపోయి పడుతొట్టి. సోమసూత్ర ప్రదక్షిణము circumambulation around a temple with such turnings that the circumambulation shall be complete without the somasūtram (hole to receive the water.) having been crossed. 'ప్రదక్షిణాభి వందనంబులు నవ్యయపదకాంక్షులగుచు బడియు రెండు గావించుటరీతి, శంకరునొద్ద సోమసూత్రముదాటరామినిజము.' Vanivilas. Page. 219.

(p. 1371) smārtulu smārtulu. n. The followers of the doctrines of Sankara Chari which inculcate the worship of both Vishṇu and Siva. శంకరాచార్యులవారి మతమును ఆవలంబించినవారు.

(p. 1392) heccu or ఎచ్చు heṭsṭsu. [Tel.] v. n. To increase, grow, multiply, ఆధిక్యము. 'అరవిందములగచ్చలడగించు జిగిహెచ్చు.' Swa. vi. 107. హెచ్చరించు or ఎచ్చరించు heṭstsar-inṭsu. v. a. To encourage, hint at, allude to, advert to, call to memory, warn, సూచనచేయు. హెచ్చరిక or ఎచ్చరిక heṭsṭsar-ika. n. A hint, intimation, precuation, warning, arousing, encouragement. సూచన, జాగ్రత్త. Joy, సంతోషము. 'కుబేరశంకరుల్ సరసనుగొల్వ మ్రొక్కులిడ స్వామి పరాకవధారుదేవ, హెచ్చరికయటంచు కంచుకులు.' N. i. 177. హెచ్చరిల్లు or ఎచ్చరిలు heṭsṭsar-illu. v. n. To increase, grow, improve. అభిపృద్ధినొందు To be encouraged, to beware, to be on the alert. ఎచ్చరిక కలిగియుండు. 'ఏ యుపాయంబు చేసైన సెచ్చరిలగనీక రాక్షసకులము రమేశ్వరుండు తునుముననుశంక.' KP. vi. 26. హెచ్చించు hechch-inṭsu. v. a. To increase, augment, multiply, అధికముచేయు. హెచ్చిల్లు, హెచ్చిలు or ఎచ్చిలు hechch-illu. v. n. To augment, increase, multiply, అధికమగు. హెచ్చు, హెచ్చిన or ఎచ్చిన heṭsṭsu. adj. Exceeding, much, more, excessive, great, superior. అధికమైన, వెలపొడుగైన.' హెచ్చినమైత్రి.' A. iv. 187. నన్ను హెచ్చుతక్కువలుగా మాట్లాడినాడు he reviled me. హెచ్చుతగ్గులుగానుండే భూమి uneven ground, land that is up and down. హెచ్చుగ or హెచ్చుగా heṭsṭsu-ga. adv. Much, more, greatly. అధికముగా. 'వజ్రముల్ పగడాలు తూములన్ హెచ్చుగగొల్తు రెప్పుడు.' T. ii. 19.