(p. 159) udbuddhamu ud-buddhamu. [Skt.] adj. Awakened, excited, reminded తలపునకు వచ్చిన, తెలుపబడిన, లేపబడిన, ఉసికొలుపబడిన, జ్ఞాపకము చేయబడిన. ఉద్బోధకము ud-bōdhakamu. n. Hinting, suggesting. Association, connection of ideas: exemplified thus: హస్తి హస్తి పకన్యాయము the sight of this elephant reminds one of him who rode it. ఉద్బోధకుడు ud-bōdhakuḍu. n. One who reminds. తలపునకు తెచ్చువాడు.

(p. 232) kaṭṭu kaṭṭu. [Tel.] n. A tie, bond, band. A bandage, a knot బంధము, ముడి. A rule, regulation, law. నిబంధనము, నిర్బంధము. A tax or duty. Fascination,. వాకట్టు striking dumb. Soil, place ప్రదేశము. ఇసుకకట్టు sandy soil. System, fashion, mode or plot, device. కట్టుగా మాట్లాడు to speak by rule or consistently. A strike. వారు కట్టుకట్టినారు they struck work. Form, shape. Prohibition, restriction, a charm, an enchantment. మితి. A streak. నూనూగు మీసకట్టు the line of his budding whiskers. The hoop or band of a bucket, the tire of a wheel. The water in which any kind of pulse is boiled except rice. ఉలవకట్టు boilings of horse gram. Season, weather. part of the year. ఋతువు. శీతకట్టు the cold season. A forged coin. సీసకట్టు రూపాయి a leaden rupee. వెండికట్టు a silvered coin. జాతికట్టు the tie of kindred, the custom of the caste. మంత్రకట్టు fascination, charming by spells. మడికట్టు a waistband or girdle, నీరుకట్టు a stoppage of urine. వలకట్టు a weir in a river, posts to fasten a net to ఈ యింటిలో ముందరికట్టు పెద్దది వెనకటికట్టు చిన్నది the front of this house is larger than the back rooms.

(p. 292) kuṭṭe kuṭṭe. [Tel.] n. The anus. గుదస్థానము. కుట్మలము kuṭmalamu. [Skt.] n. A bud. స్తనకుట్మములు buddinng breasts.

(p. 411) ciguru chiguru. [Tel.] n. A sprout, or shoot. The gums around the teeth. The quick or tender red part of the flesh under the nail. adj. Young, budding, tender, delicate. లేత. చిగురుబోడి a girl fair and fresh as a young bud. చిగిరించు, చిగురుకొను, చిగురుచు or చిగుర్చు chigir-inṭsu v. n. To sprout out or to bud. ఎర్రనగు, పల్లవించు. చిగిరింతగడ్డి chigirinta-gaḍḍi. n. Bur grass. చిగురాకు chigur-āku. n. A budding leaf. చిగురాకు దిండి a parrot. చిగురాకువిలుకాడు he who carries a bow of budding leaves, an epithet of మన్మథుడు. చిగురొత్తు chigurottu. v. n. To bud. చిత్తముచిగురొత్త with a melting heart. To become red అనురక్తిమగు.

(p. 600) duḥ duh. [Skt.] A negative prefix. Bad, evil, wicked. చెడు, చెడ్డ. In compounds it changes into దుశ్ or దుస్ according to the rules of Sandhi. Such compounds as usually occur in Telugu literature are here brought together and explained. దురంతము dur-antamu. adj. Endless, eternal, without limit, boundless , unfathomable, అంతములేని. దురదృష్టము dur-adṛishṭamu. n. Ill luck, misfortune. adj. Unfortunate. దురదృష్టుడు dur-adṛishṭuḍu. n. An unfortunate man. దురభిమానము dur-abhimānamu. n. Arrogance, presumption. దురభ్యాసము dur-abhyāsamu. n. An evil practice, a bad habit. దురవగాహము dur-avagāhamu. adj. Hard to understand, inexplicable, puzzling. దురవస్థ dur-avastha. n. Mishap, evil plight. దురహంకారము dur-ahankāramu. n. Presumption, arrogance. దూరాకృతము dur-ākṛitamu. n. An evil act, a misdemeanour. దుర్మార్గము దురాక్షేపణ dur-ākshēpaṇa. n. A quibble or groundless objection; a finesse. దురాగతము dur-āgatamu. n. An outrage. దురాగ్రహము dur-āgrahamu. n. Groundless anger. దురాబారము dur-āchāramu. n. A bad custom. దురాచారుడు a man of bad habits or conduct. దురాత్ముడు dur-ātmuḍu. n. A bad hearted man. దురాపము dur-āpamu. adj. Intolerable, unbearable. దురాపకోపము prodigious rage. దురాలోచన dur-ālōchana. n. Bad intent, a plot. దురాశ dur-āṣa. n. Covetousness, vain hopes, avarice, greed. దురాశపరుడు dur-āṣa-paruḍu. n. A covetous, avaricious man. దురుక్తి or దురాలావము dur-ukti. n. Hard words, harshness of language. దుర్గంధము dur-gan-dhamu. n. A bad smell , stink. దుర్గతి dur-gati. n. Ruin, perdition, నరకము. Poverty, బీదతనము. దుర్గమము dur-ga-mamu. adj. Inaccessible, impossible. పొందగూడని, పోగూడని. దుర్గుణము dur-guṇamu. n. An evil nature, a bad quality, a bad symptom. దుర్ఘటము dur-ghaṭamu. adj. Hazardous, hard, impracticable. దుర్జనుడు dur-januḍu. n. A bad man, a wretch. దుష్టుడు. దుర్జయము dur-jayamu. adj. Unconquerable, invincible, invulnerable. దుర్దశ dur-daṣa. n. Misfortune. దుర్జాతుడు dur-jātudu. n. A man of low birth. దుర్దినము dur-dinamu. n. A cloudy or foul day. ముసురుపట్టియుండు దినము. దుర్ధరము dur-dharamu. adj. That cannot be worn. ధరింపగూడని. దుర్ధర్షము dur-dharshamu. adj. Despicable. తిరస్కరింపదగిన. దుర్నయము or దుర్నీతి dur-nayamu. n. Wickedness, immorality. దుర్నిరీక్ష్యము dur-nirīkshyamu. adj. Dazzling, that dazzles, which is hard to look at. Terrific. దుర్బలము dur-balamu. adj. Weak, not valid, unreasonable, groundless. దుర్భలముచేయు to weaken. దుర్బుద్ధి dur-buddhi. n. Folly, weak reason; evil intent. దుర్భోధన dur-bōdhana. n. Evil counsel, instigation, temptation. దుర్భోధనచేయు to give evil advice, to instigate. దుర్భరము dur-bha-ramu. adj. Insupportable, భరించశక్యము కాని. దుర్బాష dur-bhāsha. n. Abuse, revilling, evil words. దుర్భాషలాడు to use foul language, to revile or scold. దుర్భిక్షము dur-bhikshamu. n. Dearth, famine. దుర్భిక్షకాలము hard times, a period of scarcity. దుర్మతి dur-mati. n. Folly. An evilminded man, దుర్భుద్ధికలవాడు. The name of a year. దుర్మదము dur-madamu. n. Arrogance. దుర్మరణము dur-maradṇa-mu. n. An unfortunate end, a violent or untimely death. దుర్మాంసము dur-mar-samu. n. Proud flesh (that grows in a sore or wound.) దుర్మార్గము dur-mārgamu. n. Misconduct, an offence. adj. Wicked. దుర్మార్గుడు dur-mārgudu. n. A wicked man, sinner, villain, evildoer. దుర్యశము dur-yaṣamu. n. Infamy, disgrace. దుర్యోగము dur-yōgamu. n. Misfortune, hard circumstances. దుర్లభము dur-labhamu. adj. Hard to get, scarce, rare. Difficult. దుర్వచనము dur-vachanamu. n. Foul language, abuse. దుర్వర్ణము dur-varṇamu. adj. Tarnished (as copper.) దుర్వృత్తుడు dur-vṛittuḍu. n. He who is wicked, he who leads a low or infamous life. దుశ్చరితుడు. దుర్వారము dur-vāramu. adj. Inevitable, irresistible. దుర్వ్యాపారము dur-vyāpā-ramu. n. Misconduct. దుశ్చరితము duṣcharitamu. n. Wicked conduct, wickedness. దుశ్చేష్ట duṣ-cheshṭa. n. A wicked deed. దుశ్చకునము duṣ-ṣskunamu. n. An evil omen. దుష్కరము dush-karamu. adj. Difficult, hard. చేయగూడని. దుష్కృతము dush-kṛitamu. n. A sin, an evil deed. పాపము. దుస్తంత్రము dus-tantramu. n. Craft, guile. కపటోపాయము. దుస్తరము dus-taramu. n. Difficulty. adj. Difficult bad, vile, inevitable, unavoidable. తరింపగూడని. దుస్సంగము dus-sangamu. n. Unlawful intercourse. దుస్సంధి dus-san-dhi. n. An error in grammatical elision. A base introduction: an acquaintance formed through the medium of vile persons. దుస్సహము dussahamu. adj. Insufferable, intolerable. సహింపగూడని దుస్స్వప్నము dus-svapnamu. n. An evil dream.

(p. 779) pūta pūta. (from Tel. పూయు or పూచు.) n. Rubbing, besmearing. పూయుట, చర్చ. Sandal which is smeared over the body, చందనము. Mortar. సున్నపుగచ్చు. Blooming, budding, పూచుట, వికసము. నోటిపూత Aphthae, a disease of the mouth, thrush. Fragrant paste applied to the skin. చందనము. నాలుగు బంగారుపూతలు అయినవి four coats of gilding are applied. ఆ చెట్టు పూతపట్టలేదు that tree has not commenced to flower.

(p. 834) prabuddhuḍu pra-buddhuḍu. [Skt.] n. One who is awake, మేలుకొన్నవాడు. A man who has become acquainted with reality; an enlightened man, a wise man. A clever man. ప్రబుద్ధులు the wise. ప్రబోధము pra-bōdhamu. n. Wisdon, Intellect, understanding. మిక్కిలి తెలివి. జ్ఞానము. Caution, vigilance, wakefulness, మేలుకొనుట. ప్రబోధించు pra-bōdhinṭsu. v. a. To teach clearly, చక్కచగా తెలుపు. To wake up, మేలుకొలుపు. ప్రబోధిక pra-bōdhika. adj. That which rouses or warns. లేపునది, జ్ఞానమును కలుగజేయునది. గురుబాలప్రబోధిక the name of a certain Telugu commentary on the Amara Kosha.

(p. 891) buddi buddi. [from Skt. బుద్ధి.] n. Sense. 'బుద్దులు తెల్పబోవుగతి బూనుక కన్గవబుల్ముకొంచునున్.' Radha. i. 28.

(p. 891) buddha buddha. [Skt.] adj. Known, understood. ఎరిగిన, తెలిసిన.

(p. 892) buddhi buddhi. n. Intelligence, intellect, understanding, mind, judgement, sense, wisdom, intention, inclination. judgement, advice. ఇప్పుడు బుద్ధివచ్చినది I have been taught a lesson, I am convinced of my fault. పడుచుబుద్ధి a childish whim or notion. బుద్ధిపుట్టించు to suggest an idea. బుద్ధి ఉదయించినది the thought occurred. ఇది నీకు బుద్ధికాదు it is not wise on you part to do so. బుద్ధి (like చిత్తము) is a colloquial reply, equivalent to 'as you please.'బుద్ధిచెప్పు buddhi-cheppu. v. a. To admonish, exhort, advise. To reprimand or chastise. నాకు ఏమి బుద్ధి చెప్పుతారు what would you advise me to do? కొమారునికి బుద్ధిచెప్పినాడు he reprimanded his son. బుద్ధిపూర్వకముగా intentionally, on purpose, advisedly. నేను బుద్ధియెరిగిననాటనుండి as long as I can recollect. బుద్ధియెరిగిన తర్వాత after he grew to be a man. బుద్ధితెచ్చుకొను buddhi-teṭsṭsu-konu. v. n. To come to one's senses or recover one's wits. బుద్ధిమంతుడు buddhi-mantuḍu. n. A sensible person, a wise man. బుద్ధిగలవాడు. బుద్ధిహీనత buddhi-hīnata. n. Stupidity, folly. అవివేకము. బుద్ధిహీనుడు buddhi-hīnuḍu. n. A fool, a man devoid of sense.

(p. 892) buddhuḍu buddhuḍu. n. A generic name for a deified teacher of the Buddhist sect. The name is especially applied to Gautama, the founder of Buddhism, who has been treated in the Puranas as the ninth incarnation of Vishṇu.

(p. 964) masi masi. [from Skt. మషి.] n. Ink. శాయి. Blackness, నలుపు. Dirt, a stain, మయిల. Charcoal, బొగ్గు. adj. Dirty, black. మసిపాతమాణిక్యము a jewel hidden in a dunghill. మసికట్టు masi-kaṭṭu. n. The scoriæ of precious metals. బంగారులోనగు వాణి చిలుము. మసికోతి masi-kōti. n. A black monkey. నల్లకోతి. మసిబుడ్డి masi-buddi. n. An inkstand. సిరాబుడ్డి.

(p. 1034) mokka mokka. [Tel. short for మొలక from మొలచు.] n. A germ, shoot, young plant. నారు, చిన్నచెట్టు. Bluntness, disgrace. నాడిమిలేమి, భంగము. A stup of wood. చెట్టు నరకగా మిగిలినమోడు. మొక్కనగవు a budding smile, a slight laugh. 'గ్రక్కునంబొడము మొక్కనగవుల మోముదమ్ములకు వేరొక్కవింత.' A. iv. 45. మొక్కపైరు young corn. మొక్కకట్టు to transplant. వాణ్ని మొక్కపరచినారు they disgraced him. మొక్కచెడు mokka-cheḍu. v. n. To be disappointed or disgraced, భంగపడు, అవమానపడు. మొక్కచెడి వచ్చినాడు he returned home disgraced. మొక్కచెరుచు mokka-cheruṭsu. v. a. To disgrace, disappoint. భంగపరుచు. మొక్కచేయు mokka-chēyu. v. a. To blunt. పదునుచెరుచు. మొక్క౛ొన్న mokka-ḍzonna. n. Maize, Indian corn, a large species of the Great Millet. Rox. i. 263. మొక్కడి or మొక్కడీదు mokkaḍi. n. An obstinate man. ముష్కరుడు. An elephant without tusks. కొమ్ములు లేనియేనుగు. మొక్కడు mokkaḍu. n. A form or determined man, a strong man. బతిష్ఠుడు, బలిసినవాడు. మొక్కడుగు mokk-aḍugu. n. The stumps of corn which yield a second crop. మొక్కపడు mokka-paḍu. v. n. To be disgraced. మొక్కపరుచు, మొక్కచెరుచు or మొక్కపుచ్చు mokka-paruṭsu. v. a. To disappoint, disgrace. భంగపరచు, అవమానముచేయు. మొక్కపోవు or మొక్కలుపోవు mokka-pōvu. v. n. To become blunt, వాడిచెడు. To be disgraced, to be disappointed, భంగపడు. మొక్కమామిడి mokka-māmiḍi. n. The Cashew nut, జీడిమామిడి.

(p. 1042) molacu , మొలుచు or మొల్చు molaṭsu. [Tel.] v. n. To sprout, germinate, vegetate, grow. To rise, to appear, as a star. మొలక, మొలవ or మొల్క molaka. [from మొలచు.] n. A germ, a sprout. అంకురము. The core, or centre of a boil. దుర్మాంసవిశేషము. Piles. ఆసనములోని మొలక. ఉపద్రవము. adj. Young, tender. లేత టెంకాయలోని మొలక a substance that rises like a knob in an overripe cocoanut. మొలకక్రొన్నెల the new moon. మొలకనవ్వు a budding smile, i.e., a gentle smile. ఆ వంశమునకు వాడొక మొలక ఉన్నాడు he is the only remaining individual or scion of that family. మొలకపండుగ a vernal festival, the feast of the sprouts. మొలకకట్టు molaka-kaṭṭu. v. a. To put moistened seeds into a basket to germinate with a view to sow them. మొలకెత్తు or మొలకయెత్తు molak-ettu. v. n. To sprout up, మొలచు. మొలకబంగారు molaka-bangāru. n. Fairy gold, supposed to grow in snake-holes, &c. పుట్టలలో పురుగులవల్ల పుట్టే బంగారు. మొలకకాయ molaka-kāya. n. A small kind of Egg plant. A kind of prickly Night shade, Solanum hirsutum. బృహతి. క్షుద్రవార్తాకి. నల్లమొలక్కాయ the black kind. తెల్లమొలక్కాయ the white kind. మొలవేయు molavēyu. v. a. To sow (corn), to cast seed in order to sprout, మొలిచేలాగువేయు, నాటు. మొలిపించు moli-pinṭsu. v. a. To cause to sprout. మొలిచేటట్టుచేయు. మొలతెంచు or మొలతేరు mola-tenṭsu. v. n. To sprout, shoot, grow. అంకురిమచు, పుట్టు, కలుగు. 'మొలతెంచు సంతోషమున దేలిరపుడు.' Dab. 299.

(p. 1282) sambuddhi See సంబోధనము.