(p. 117) ābōtu ā-bōtu. [Tel. ఆవు+పోతు.] n. A bull. ఆబోతును విడుచుట to release a bull at a man's funeral (this being a prescribed rite.) ఆబోతురౌతు one who rides on an ox, Siva.

(p. 159) uddhāraṇamu or ఉద్ధారణ or ఉద్ధారము ud-dhāraṇamu. [Skt.] n. Lifting up. Protection. Sustaining. Rescuing, delivering, releasing, restoring. మతోద్ధారణచేయు to re-establish a religion. ఉద్ధారాంశము a share granted to the man who re-established something that has fallen into decay. పోయినదానిని మళ్లీ సాధించినవానికిచ్చే విశేష భాగము. ఉద్ధారము చేయు to sustain: support. ఉద్ధారకుడు ud-dhārakuḍu. n. He who sustains or nourishes, a saviour, a redeemer రక్షకుడు.

(p. 493) ḍiñcu or దించు ḍinṭsu. [Tel.] v. a. To let down, to leave, give up or abandon. To free, release, let go.

(p. 515) tala or దల tala. [Tel.] affix. In the direction of, near; the act or state of వాలుదల slanting. ఊరిదల near the town. విడుదల release. దిగుదలపొలము the lower fields. చావుదల the state of dying. కమ్ముదల concealment. మోపుదల weight, charge. తిరుగుదల turning. వ్యాధి తిరుగుదలగానున్నది the disease is on the turn. తగులుదల cost. తగులుదలవ్యయములు the sum incurred. నిలుపుదల deferring, postponement, suspension. కూడుదల help. దానివల్ల ఇంటివారికి కొంచెము కూడుదల ఉండినది. thereby they had some profit. నదికి ఎగుదల up the river. నదికి దిగుదల down the river.

(p. 583) dala dala. [Tel.] an affix. Used to convert verbs, &c., into nouns. వాలుదల slantingly. ఊరిదల near the town. P. ii. 117. విడుదల release. దిగుదలపొలము the lower field. కమ్ముదల concealment. మోపుదల weight. వ్యాధి తిరుగుదలగానున్నది the disease is on the turn. అచ్ఛుదల payable, due. తగులుదలవ్యయములు the sun incurred. నిలుపుదల stoppage. దానివల్ల ఇంటివారికి కొంచెము కూడుదల ఉండినది the family had some profit by it. నదికి ఎగుదల up the river. నదికి దిగుదల down the river.

(p. 743) pārīkhattu pārī-khattu. [H.] n. An acquitance, a deed of release from all demands; a deed of dissolution of partnership. A bill of divorcement. A receipt, acquittance or release. విభాగపత్రము. అన్ని తగాదాలను తీర్చుకొనినట్లు వ్రాసికొన్న చీటి.

(p. 859) banti banti. [Tel.] n. A ball to play with. చెండు, కందుకము. Any ball whether formed of cloth or of flowers, &c. The flower called a marigold. A flower, called Bachelor's button. ఊకబంతి మొదలైనవి. బంతి (for Skt. పజ్క్తి.) n. A row, line, rank. A row of bullocks driven abreast to thrash out corn. బంతికట్టు the rope used to yoke a row of bullocks together to thrash corn. బంతికుడుపు banti-kuḍupu. n. A dinner party, అనేకులు కూడి భుజించుట. బంతితోలు to drive bullocks to thrash corn. బంతివిడుచు to release bullocks after thrashing corn. బంతులాడు bantul-āḍu. v. n. To play at ball. బంతులాట playing at ball.

(p. 919) bhavamu bhavamu. [Skt.] n. Being, existence, subsistence. Earthly or corporeal existence. The condition of being on earth. Birth as a mortal, పుట్టుక, భవదూరుడు immortal, released from the bonds of the flesh; free from mortal birth. In theology, sin, the sinful state, or mortality are subject to sin, సంసారము. భవబంధములు earthly ties, as those of kindred. భవదుఃఖములు the ills of human life. భవమోక్షణము a release from mortal life. M. XIII. v. 410. adj. In composition, arising from, produced or caused by. భవాండము bhav-ānḍamu. n. The world. బ్రహ్మాండము.

(p. 995) muktamu muktamu. [Skt.] adj. Freed, released, liberated, discharged, sent (as a weapon). ముక్తకవచుడు disarmed, freed from his armour. ముక్తత్వము mukta-tvamu. n. Freedom, release, liberty. విమోచనము. ముక్తపదగ్రస్తము mukta-pada-grastamu. n. Reiteration somewhat similar to caffing verses. అంతాది. ముక్తాఫలము muktā-phalamu. n. A pearl, ముత్యము. ముక్తాఫలములవలెనుండు లిపి a pearly hand in writing, i.e., round, clear, and beautiful. ముక్తాయించు to finish (in music.) ముక్తార్థము a summary, the purport. ముక్తావళి mukt-āvali. n. A pearl necklace. ముత్యాలహారము. ముక్తాస్ఫోటము muktā-sphōṭamu. n. A pearl oyster. శుక్తి. ముత్తెపుచిప్ప. ముక్తి mukti. n. The delivery of the soul from the body, and its exemption from further transmigration, liberation, deliverance, emancipation, మోక్షము. సంసారముక్తి or భవముక్తి release from all earthly bonds or mortal ties. 'మానుగభవముక్తి గలుగు మహిలో.' Vema. 481. ముక్తుడు muktuḍu. n. One who is freed, emancipated or released from the body. మోక్షమును పొందినవాడు.

(p. 1044) mōcanamu mōchanamu. [Skt.] n. Liberation, release, deliverance. విముక్తి. విడుపు. సంసారమోచనము release from worldly ties. విమోచనము entire liberation, salvation. మోచితము mōchitamu. adj. Liberated, విడిపింపబడిన.

(p. 1090) rōgamu rōgamu. [Skt.] n. A disease, sickness, ailment. వ్యాధి, తెగులు. తాళపుచెవికేమో రోగమువచ్చినది the key has got something the matter with it. నీకేమిరోగము వచ్చినది what was the matter with you that you did this? పెద్దరోగము leprosy, in which the limbs drop off. భవరోగములు the ills of the flesh, the ills or sorrows that flesh is heir to. రోగకారి rōga-kāri. adj. Insalubrious, unhealthy. వ్యాధిని కలుగజేసే. రోగహారి rōga-hāri. n. Lit. 'The disease destroyer.' The ash gourd. బూడిదగుమ్మడి. రోగి rōgi. n. A patient, a sick person, a sufferer, వ్యాధిగ్రస్తుడు. భవరోగి one who is subject to the ills of the flesh, one who is not yet released from earthly ties.

(p. 1127) vadalu or వదులు vadaḷu. [Tel.] v. n. To be loosened, to be slackened or untied; to cease, depart, disappear. సడలు, ఊడు, వీడు. జ్వరము వదలిపోయినది the fever went off. నా గ్రహచారము వదిలే కాలమువచ్చినది the time has arrived for my ill-luck to come to an end. ఆ కర్మము వదిలిపోయినది that trouble is now over. v. a. To loosen, let go, quit, renounce, abjure, give up, abstain from. విడిచిపెట్టు, విడుచు, మానుకొను. The act of leaving, విడుపు. వదలించు, వదిలించు or వదల్చు vadalinṭsu. v. a. To loosen, slacken, release, get rid of. విడిపించు, సళ్లించు, పోగొట్టు, వారి గర్వమును వదిలించినాడు he crushed their pride. వదలివేయు or వదలుకొను vadali-vēyu. v. a. To abandon or leave, to desist from, get rid of, abstain from, మానుకొను, త్యజించు.

(p. 1171) viḍu viḍu. [Tel.] v. n. To separate, become loose, వీడు. To fall asunder, తనకుతానేవదలు, వీడిపోవు, విరిసిపోవు. 'నీళ్లమీదబుగ్గ నిలిచిన యప్పుడు తళ్లువేగవచ్చితాకుగాక, వడెడుకుండకింత విభ్రాంతిపడుదురు.' Vēma. 70. v. a. To relinquish, leave, quit, abandon, give up, loosen, untie, undo, let go, release, separate, త్యజించు, మానుకొను, వదలు, విచ్చు. విప్పు, వీడ్చు, విడుగడ or విడుగర viḍu-gaḍa. n. Release, liberation. విడుదల, విమోచనము. 'ఉర్రిద్రెవ్వగొరికి యిప్పుడ వెరవారగనేనునీకు విడగరనేయం దొరకొనుట నీదుభాగ్యం బరితత్వము దొరగిమైత్రియలవరపు మదిన్.' M. XII. iii. 207. 'అన్యదేశ్యునధర్మువిడుము.' A. iv. 257. విడుగు viḍugu. v. n. To blow or expand, as a flower, వికసించు. 'ముడిగెతొగలడగెరిక్కలు విడిగె పయోజమ్ములుడిగెవెన్నెల.' S. I. 164. విడదొక్కు or విడద్రొక్కు viḍa-dokku. v. a. To allot, set aside, grant, as land. విడిచు ఇచ్చు. ఆయూరికింద నాయూరి పొలములో కొంతభూమి విడదొక్కినారు they allotted some land from one village to that village. విడనాడు viḍa-n-āḍu. v. a. To cast off, desert, quit, relinquish, divorce. విడుచు, విడిచిపెట్టు, వదులు. 'కూళగూళమెచ్చు గుణవంతు విడనాడి.' Vēma. 1752. విడబడు or విడవడు viḍa-baḍu. v. n. To escape, get free, break loose, వీడు, విచ్చలవిడియగు, కట్టువదిలించుకొని నిరంకుశముగానుండు, తెగనుండి వేరుపడు. నిర్భందమునుండి తొలగు. To slip, ౛ోరు.' అతని మహోద్దండగజము, తన్ను దామరచి మదగ్రస్తయగుచు. కడదిమావంతుని బడఝూళిచేసి విడివడిదండెల్ల విరియ దోలుచును.' B. D. iv. 352. అది విడివడిమాట్లాడినది she shook off all shame and spoke.

(p. 1172) viḍucu or విడ్చు viḍuṭsu. [Tel.] v. n. &a. To relinquish, leave, quit, abandon, give up, loosen, slacken, untie, undo, To cease, to terminate. చాలించుకొను, మానుకొను, వదలుకొను. ఆ చెట్టు నాలుగు కొమ్మలు విడిచినది that tree has produced four branches. వానవిడిచెను the rain is over. గ్రహణము విడిచినది the eclipse is now over. చీడవిడిచినది the plague has ceased. అంటువిడిచినది the impurity has passed away. దయ్యమువిడిచినది the demon has quitted him or let him go. క్రోధమునువిడిచినాడు he has laid aside his wrath. చేనిలో ఆవును మేయవిడిచినాడు he let the cow go to graze on the crop. ఆహారమునువిడిచెను he gave up eating. ప్రాణమునువిడిచెను he gave up eating. ప్రాణమునువిడిచెను he gave up the ghost. ఆమె కన్నీళ్లువిడిచెను she shed tears. బాణమువిడుచు to discharge a rocket. ఆ కోటును విడిచిపోయిరి they quitted the fort. తర్పణమువిడుచు to perform a certaian rite. పట్టినపట్టు విడువడు he will never let go his hold.కుమార్తెను అత్తవారియింట విడిచినాడు he left his daughter at the house of her mother-in-law. దినమువిడిచి దినము on alternate days, every other day. బట్టలువిడుచు to strip. ఊపిరివిడుచు to breathe. వారిని చెయ్యి విడిచినాడు he abandoned them. 'కొంగుకాసువిడిచిగొబ్బుననీరాదు.' Vema. 171. విడిచిపెట్టు viḍichi-peṭṭu. v. a. To relinquish, leave, quit, abandon, give up. To loosen, untie, undo, చాలించుకొను, వదలు. విడిపించు viḍipinṭsu. v. a. To loose, let go, release. విడిచిపెట్టు, వదలు, పోనిచ్చు. విడిపించుకొను viḍipinṭsu-konu. v. n. To escape, get free, break loose, విడివడు, వదలించుకొను. విడుత viḍuta. n. A time, తడవ. ఒకవిడుత once. రెండువిడుతలు twice. విడుదల, విడుపు, విడ్పు or విడుమర viḍu-dala. n. Release, liberation, setting at liberty, freeing, కడతేరడము, నివృత్తి, విమోచనము. విడుదలసన్నదు a deed of surrender or relinquishment. విడుపు also means Almsgiving, దానము. విడుపరి viḍup-ari. n. One who abandons a friend, &c. పరిత్యాగశీలుడు. A liberal man, త్యాగశీలుడు. విడువడు viḍu-vaḍu. (విడుపు+పడు.) v. n. To separate, to be severed. వీడియెడబాయు.

(p. 1183) vimuktamu vi-muktamu. [Skt.] adj. Quite liberated, freed, redeemed. మిక్కిలి విడువబడిన, నివృత్తమైన, విమోచనముచేయబడిన. విముక్తి vi-mukti. n. Liberation, release, redemption, especially final emancipation from further transmigration. విమోచనము, మోక్షము, అపవర్గము. విముక్తుడు vi-muktuḍu. n. One who is liberated or redeemed. విమోచనముచేయబడినవాడు, ముక్తుడు.