(p. 386) goṇḍi gonḍi. [Tel.] n. Evil. Bane. A wretch. దుమ్ములగొండి the bone eater, i.e., the hyæna. దురదగొండి ఆకు or గొంగదూలగొండి the nettle, the cowach plant.

(p. 386) goṇḍili or గొండ్లి gonḍili. [Tel.] n. Acting, dancing, gambols, sport. నర్తవము. An actress. నర్తకి. A toss, a fling. గొండ్లిపరచు to toss or fling an attitude in dancing, the actress bending back till she rests on her hands. క్రీడింపచేయు. 'సీ జలదేవతాహస్త చామరానిలములు, కుటులాలకములకు గొండ్లి గరప.' కాశీ. V. 66. గొండ్లి సలుపు gonḍli-salupu. v. n. To sport, to dance on all fours bending backwards, to indulge in indecent gambols.

(p. 386) goṇḍlemu gonḍlemu. [Tel.] n. A bolt or latch. తలుపుచిలుకు.

(p. 394) gōlagoṇḍi gōla-gonḍi. [Tel.] n. The plant called Tradescantia axillaris. Rox. ii.118. Ains. ii. 250. 402.

(p. 394) gōḷlagoṇḍi gōḷḷa-gonḍi. [Tel.] n. A kind of grass. తృణవిశేషము. కాళ. iii.

(p. 436) cēru chēru. [Tel.] v. n. To arrive, reach the destination, come to hand. To be close or in contact. To lean ఒరగు. To draw near or approach సమీపించు. To be connected with, united to. To be added, joined, included. To belong, appertain. To be assembled or collected. ఆపద్దు ఈ లెక్కలో చేరదు that item does not belong to this account. ఇది ఆ చట్టములో చేరదు this does not fall under that rule. వాకిలి చేరమూసినావా have you shut the door? తలుపుచేరదెరిచి (BD. v. 234.) setting the door ajar. చెచ్చెరనారాజు చేరంగపిలిచి calling him near or close. చేరపట్టు to bring close (as a boat to ship.) n. A string, a cord, a string of pearls or flowers. సరము, త్రాడు, గొలుసు. A row or a string of spawn in fish. ఉట్టిచేరు the cord on which a net hangs. పాలచేరులు the milk glands. కురువిందచేరులు necklaces of Kuruvinda seeds. కనకపుచేర్లు gold chains. చేరుచు or చేర్చు chēruṭsu. v. t. To put together, to join, unite, mix, combine, include, add. చేరజేయు. To assemble, accumulate. To admit, as a member, to introduce. కౌగిటచేర్చు to embrace. చేరుకొను chēru-konu. v. a. To touch, to lean upon, to join. శత్రువులతో చేరుకొన్నాడు he joined the enemy. చేరుగడ chēru-gaḍa. n. Nearness సమీపము. A refuge, దిక్కు, శరణము. adj. Near సమీపమైన. చేరుగొండి chēru-gonḍi. adj. Stray, strayed. Mischievous. దుష్టము, చేరుగొండి పశువు a stray cow; a wife who has been irregularly married. చేరుచుక్క or చేర్చుక్క chēru-ṭsukka. n. A jewel worn on the forehead. ముత్యాలబొట్టు, పాపటబొట్టు. చేరుడు chēruḍu. adj. Accidental, what comes by chance, not expected. చేరుడుపశువులు stray cattle. చేరుడు బియ్యము rice that is roughly pounded or bruised. చేరుపు, చేర్పు or చేరుబడి chērupu. n. Nearness, closeness, connection. చేరుపుదిమ్మ an abutment. చేరుపాటు chēru-pāṭu. n. Arrival. చేరువ or చేర్వ chēruva. n. Nearness, neighbour-hood; సమీపము. An assemblage, సమూహము, An army, host. సేన. adj. Near. సమీపమైన. చేరువకాడు chēruva-kāḍu. n. The leader of an assembly, a chairman, ఒక సమూహమునకధిపతి. A commander of an army సేనాధిపతి. సేనాధిపతి. A watchman కావలివాడు. చేరువకోల, చేరులకోల, చేర్కోల or చేర్లకోల chēruva-kōla. n. A whip. ౛ాటి కొరడా చేరుబొందు chēru-bondu. n. A strap of leather to beat with కొట్టే తోలు పట్టెడ.

(p. 512) tari tari. [Skt.] n. A ship. ఓడ. తరి tari. [Tel.] adj. Churning. n. Time, occasion. సమయము. ఇత్తరి now. ఒకతరి once. Nearness. సమీపము. plu. తరులు. Series వరుసలు, వళి. తరి or తరీ [H.] Wet cultivation, irrigated land మాగాణి. తరిగొను to try, యత్నంచు. తరిపడు to be oppressed, యత్నించు. తరించు or తరియించు tarinṭsu. [Skt.] v. a. To cross over, get through (a stream or trouble:) to attain (heaven.) To shake off, cast off, get rid of, free oneself from. తరింపు tarimpu. [Skt.] n. Rescue, extrication, salvation. తరికంబము tari-kambamu. [Tel.] n. The post round which the cord passes which works the churning stick. పెరుగుత్రచ్చెడు స్తంభము. తరికాడు tari-kāḍu. n. One who churns. త్రచ్చునాడు. తరికడవ a churning pot. తరిగల tari-gala. adj. Rich in butter. తరిగలావు a butter producing cow. వెన్న చాలావచ్చే పాలుగల ఆవు. తరిగొండ tari-gonḍa. n. A poetical name for Mandaragiri: lit. 'The churn-staff-hill.' తరిగోల tari-gōla. n. A churning staff. తరిచల్ల tari-ṭsalla. n. Sweet buttermilk. తరిచుట్టు or తరిపట్టు tari-ṭsuṭṭu. v. n. To consecrate or offer curds to the gods. తరితాడు. tari-tāḍu n. The cord that works a churnstaff. తరిదాలుపు one who wears or carries the churning mountain, i.e., Vishṇu.

(p. 602) durada durada. [Tel.] n. Itching. జిల, కనరు. దురదగొండిఆకు durada-gonḍi-āku. n. The nettle. దూలగొండి.

(p. 605) dūla dūla. [Tel.] n. Itchcing. దురద, జిల,నవ. దూలగొండి dūla-gonḍi. n. The plant called Cowach, Dolichos pruricus or Carpopogon pruricus. Rox. iii. 283. 575. The hemp-leaved Tragia; T. cannabina. Ains. i. 92. ii. 61. దురదగొండి. దూలగోవెల dūla-gōvela. n. The Indian Birthwort, Aristolochia indica. ఈశ్వరవేరు. దురదగోవెల. Ainslie ii. 298. దూలపోతు dūla-pōtu. n. One who is always scratching his body on account of an itching sensation. ఎప్పుడును దూలగలవాడు.

(p. 806) poḍucu poḍuṭsu. [Tel.] n. To rise (as the sun or moon, a star, or the tide.) ప్రొద్దుపొడుచు, ఉదయించు, ఏపోటుపొడుచు నీకు వానితిట్లు పొడిచేనాటికి when his curses touch you, or fall upon you. ఏరు పోటు పొడిచినది the tide has risen in the river. To fight, పోట్లాడు. 'పాండవబలంబే కాదశా క్షౌహిణుల్ రూఢింగౌరవసైన్య మీయుభయముంరోషాహేతా న్యోన్యమై యీడబోవక వీకతో బొడువగా నేపారుఘోరాజి నల్లాడెంధాత్రి.' M. I. i. 136. వీకతోబొడువగా on their making a bold attack, ధైర్యముతో పైబడగా. v. a. To pierce, stab, gore. To prick or cause pain. To sting, కుట్టు. రంధ్రము to bore a hole. పొడుచు to put (a worm) on a fish hook ఇచది కండ్లను పొడుస్తున్నది it tries (pricks) the eyes. మోచేతితోపొడుచు to thrust or hit with the elbow, or to elbow. ముద్రపొడుచు to seal, set a seal on. To cut down, or fell, నరకు. 'బొగ్గులకైకల్పతరువు బొడుచుటసుమతీ.' Sumati. v. 73. ఆనపొడుచు to lay a ban or protest, so as to check proceedings, ఒట్టుపెట్టు. A proverb says వానివేలితోనే వానికన్ను పొడిచినారు they pierced his eye with his own finger, i.e., they turned his arts against himself. పొడుపు poḍupu. n. A stab, పొడుచుట. A pricking pain, as that of a boil. The rising of the sun. The swell of a river. ఉదయము, పోటు. 'తడుకద్రోపరి ముచ్చు పొడుపులు.' P. iv. 255. టీ నెరదొంగలుగాక తడుకద్రోపరులైన దొంగలు. నెలపొడుపు the rising of the moon. పొడికథ or పొడుపుకథ a conundrum. పొడుపుడుమాట or ఎత్తిపొడుపుమాట a taunt or jeer, దెప్పు. Ila. iii. 8. పొడుపుగొండ poḍupu-gonḍa. n. A mountain out of which the sun is supposed to rise, ఉదయాద్రి. పొడువ or పొడుపడు poḍuva, n. One who thrusts or pricks. పొడుచువాడు. A wicked man, దుర్జనుడు.

(p. 1093) lañcamu lanṭsamu. [Tel.] A bribe; bribery. కార్యార్థముగాను అక్రమముగాను రహస్యముగాను ఇచ్చినసొమ్ము. 'అనినిజతపముల సర్థంబులంచంబుగానిచ్చి.' M. IX. ii. 276. లంచగొండి lanṭsa-gonḍi. n. One who is given to taking bribes.

(p. 1215) veli veli. [Tel.] n. Whiteness, తెలుపు. The outside or exterior, బయట, బాహ్యము. The external surface of the body, దేహముయొక్క బహిఃప్రదేశము. Publicity, బయలుపాటు. Excommunication, or exclusion from caste, బహిష్కారము. మాలో వెలి అనేమాటలేదు excommunication is unknown in our caste. 'వెలికిగోర్కు లెల్లవిడిచిపెట్టి.' Vēma. 791. adj. White, తెల్లని. Outer, outside, external. బైటి, బాహ్యమైన. వెలిగుడారు a tent pitched outside the town. వెలిపొలములు the outlying fields of a village. వెలికొత్తు to drive out. వెలికత్తెరనేల veli-kattera-nēla. a. A land mixed with gravel. కంకరమన్ను కలిసిననేల. వెలికిలు veli-kilu. v. n. To fall on the back,to touch the ground with the back. వీపుక్రిందగు. To lie on the back, వీపు క్రిందుగాపరుండు. వెలకిల velikila. adv. Supine, lying on the back, ఉత్తానముగా. వెలకిలబడు to lie on the back. వెలిగడ veli-gaḍa. n. Dry land. మెట్టనేల. వెలిగారము veli-gāramu. (వెలి+కారము.) n. Borax. బంగారమునకు కాంతితెచ్చే ఒకవిధమైన తెల్లని ఉప్పు. వెలిగిడ్డి veli-giḍḍi. n. The fabulous cow that grants all wishes, కామధేనువు. వెలిగుల్ల veli-gulla. n. A conch shell, శంఖము. 'వెలిగుల్లయు వనమాలయు గలిమియు మానికము మేనగలిగినవేల్పున్' G. iv. 169. వెలిగొండ veli-gonḍa. n. The distant mountain. Same as వెలితిప్ప. వెలిగౌరు veli-gauru. n. The white elephant of Indra, ఐరావితము. వలిచంట్ర The white species of the tree called చండ్ర వెలిచవి veli-ṭsavi. n. Adultery. జారత్వము. వెలితిప్ప veli-tippa. n. The silver mountain, Kailasa. వెండి కొండ, కైలాసము. వెలితుమ్మ the white species of the తుమ్మచెట్టు. వెలిదుక్కి veli-dukki. n. Ploughing land while it is moist with rain. నీళ్లుకట్టకుండావానతడితో దున్నడము. (Opposed to రొంపిదుక్కి.) వెలిపము Same as వలిపము. (q. v.) వెలిపుచ్చు or వెలిపరచు veli-putstsu v. a. To reveal, divulge. బైటబెట్టు, బయలుపరుచు, 'వేదశీర్షమెల్లవెలి బుచ్చగానేల.' Vēma. 214. వెలిపెట్టు See వెలివేయు. వెలిబూడిద veli-būḍida. n. The ashes of cowdung fuel. పిడకనిప్పులబూడిద. వెలిబిత్తరి a certain feat in wrestling. వెలిమాడు exports. లోమాడు imports, goods received. వెలిమావు veli-māvu. n. (Indra's) white horse, (ఇంద్రుని) తెల్లగుర్రము, ఉచ్చైశ్శ్రవము. వెలిమావులు white mares. 'విమలాంబుదముల బూనిన విమానములనదగవెలసి వెలిమావులు.' M. VII. i. 228. 'వేరొక్క వెలిమావువేల్పుదొరకు.' R. i. 46. వెలిమిడి or వెల్మిడి veli-miḍi. (వెలి+మిడుగు.) n. The ashes of cow-dung fuel, ashes, పిడకనిప్పులబూడిద, భస్మము. 'తెలుపులన్నియు మేలుదెలియంగనిసుక వెలిమిడియెముకలు వెసనుప్పుపత్తి.' Madhura Puran. D. page. 78. వెలిమొట్ట veli-moṭṭa. n. A sort of fish, the 'white snout.' వెలిమొట్టలనుదండువల తలార్లకునిచ్చె కొడిసెలపరిహాసకులకు నిచ్చె.' G. i. 111. వెలిమ్రాను veli-mrānu. n. The fabulous tree that grants all wishes, కల్పవృక్షము. వెలియునికి veli-y-uniki. n. Living in a foreign land, పరదేశవాసము. వెలివాడ veli-vāḍa. n. The outer 'street' or shrub of a town in which the pariahs live. బైటనుండేమాలపల్లె, చండాలవాటిక. వెలివాడపని veli-vāāa-pani. n. Cobblers' work. మాదిగపని. 'వెలివాడపని క్రొత్తమలక వాల్గొని నూనెయిడితంగెడాకుగట్టెడు తహతహ.' A. vi. 94. వెలివాడు or వెలివాడవాడు veli-vāḍu. n. An out caste, a pariah. చండాలుడు. మాలవాడు. 'వెలివాండ్రురెపల్లెకు జేరిరయ్యెడన్.' M. xiii. iii. 270. వెలివారు veli-vāru. n. A cordon formed round a hunting place. వేటాడుదోట బయటచుట్టుపారించెడుపోగు. వెలివెరియు Same as వెల్లివిరియు. (q. v.) వెలివిసరు veli-visaru. v. n. To come out, be revealed, be made public, బయలుపడు. వెలివేయు or వెలిపెట్టు veli-vēyu. v. a. To eject or excommunicate from a caste or sect. బహిష్కరించు.

(p. 474) zagaḍamu ḍzagaḍamu. [Tel.] n. A dispute, a quarrel. కలహము. War, a battle, యుద్ధము. ౛గడగొండి or ౛గడగంటి ḍzagaḍa-gonḍi. n. A scold, a termagant, a virago. కలహశీలురాలు. ౛గడమాడు ḍzagaḍam-āḍu. v. n. To fight: to quarrel, to wrangle. కలహించు. ౛గడాలమారి a quarrelsome person. ౛గడించు ḍzagaḍinṭsu. v. n. To quarrel or fight. To fight a battle. యుద్ధముచేయు.

(p. 474) zagaḍamu ḍzagaḍamu. [Tel.] n. A dispute, a quarrel. కలహము. War, a battle, యుద్ధము. ౛గడగొండి or ౛గడగంటి ḍzagaḍa-gonḍi. n. A scold, a termagant, a virago. కలహశీలురాలు. ౛గడమాడు ḍzagaḍam-āḍu. v. n. To fight: to quarrel, to wrangle. కలహించు. ౛గడాలమారి a quarrelsome person. ౛గడించు ḍzagaḍinṭsu. v. n. To quarrel or fight. To fight a battle. యుద్ధముచేయు.