(p. 443) calavādi ṭsala-vādi. [Tel.] n. A messenger; who carries the news of a death. A beadle, or javelin bearer who attends the Pedda Setti or headman of a community, a man who summons the elders of a community to a council.

(p. 455) caudari or చవుదరి ṭsaudari. [Tel.] n. The headman of a village or district.

(p. 498) taṇḍēlu or తండెలు tanḍ-ēlu. [H.] n. The headman among sailors. A tindal or boatswim ఓడవెత్తనగాడు.

(p. 608) dēśamu dēṣamu. [Tel.] n. A country, land, territory; a district or subdivision of a country. రాజ్యము. A part, site, place, situation, seat, region. ప్రదేశము. దేశకాకి dēṣa-kāki. n. A homeless wanderer, a vagrant. దేశపాండియ, దేశపాండ్య or దేశముఖి dēṣa-pānḍiya. n. A recorder. The higher revenue officer, a superintendent. దేశభాష. n. A vernacular language, as distinguished from Sanskrit; a dialect. దేశభాషాగ్రంథము a book in a vernacular or modern language as distinguished from Sanskrit. దేశవాడి or దేశవాళి dēṣavāḍi. adj. Of or belonging to a country; produced in a country; native. దేశస్థుడు dēṣasthuḍu. n. An inhabitant of a country. దేశహాశ్శీలు dēṣa-hāṣṣīlu. n. Inland duty. దేశాంతరము dēṣ-āntaramu. n. A foreign country, a strange land. దేశాంతరమందు in another land, elsewhere. దేశాంతరమునకుపోవు to emigrate: to travel in foreign parts. దేశాంతరుడు dēṣāntaruḍu. n. An emigrant, a foreigner. దేశాంతరుడై పోయెను he emigrated from his country. దేశాచారము dēṣ-āchāramu. n.The custom of a country. దశాచారప్రకారము వ్రాపికొన్నపక్రము a bond written 'in the manner of the country:' దేశాటనము dēṣāṭanamu. n. Travelling. దేశాధిపతి dēṣ-ādhipati. n. A king: as 'lord of the land.' దేశాయి dēṣāyi. n. Desāyi, a title borne by a headman among the Balijas. A chief man among the Lingayat merchants, పెద్దసెట్టి. దేశికుడు dēṣikuḍu. n. A tutor, master, instructor, or teacher. గురువు, దెశీయము dēṣīyamu. n. A dialect, a local expression. An obsolete idiom. a provincialism. adj. Idiomatic, provincial. దేశ్యము dēṣyamu. adj. Belonging to the country. Native. n. The language of a country, a vernacular; a vernacular term. Desya words are opposed to foreign words.

(p. 644) nāyakuḍu nāyakuḍu. [Skt.] n. A leader. శ్రేష్ఠుడు. A chief, అధిపతి. కథానాయకుడు the hero of a poem or story. నాయిక nāyika. n. The heroine. నాయంకరము or నాయకరము nāyam-karamu. (నాయకుడు+కరము.) n. The rank or office of a Naik or headman, chiefdom, lordship. ఆధిపత్యము. నాయకవాడి or నాయకవాళి nāyaka-vāḍi. n. The police force. The militia, కట్టుబడివాండ్లు. ఊరి బంట్రోతులు. A Government peon who has to look after cultivation operations, సేద్యపుపనులను పరామరికచేసే దివాణపుబంటు. నాయడు or నాయుడు nāyaḍu. n. A chief. A title borne by men of a certain Sudra caste.

(p. 696) paṭēlu paṭēlu. [Mahrati.] n. The headman of a village. గ్రామ యజమానుడు.

(p. 790) pedda or పెద pedda. [Tel.] adj. Great, big, large. గొప్ప, అధికమైన. Long, high, tall, పొడుగైన. Loud. Chief, principal, ముఖ్యమైన. శ్రేష్ఠము. Respectable, honest, honourable. Old, aged. Senior. n. An elder, or senior. జ్యేష్ఠుడు, జ్యేష్టురాలు పెద్దవాడు. An old man, వృద్ధుడు, ముసలివాడు, ముసలిస్త్రీ, A great man, గొప్పవాడు. An ancestor. A chief ruler or prince. రాజు. adv. Greatly, much. మిక్కిలి, అత్యంతము, 'పెద్దపెచ్చి.' M. I. v. 272. పిన్నంతరము the proper distinctions between old and young, respective rank. పెద్దకాలము a long time: also, old age. అతనికి పెద్దకాలము సమీపించినది or సంభవించినది he has become an old man. 'కడుపెద్దదవ్వుపోయి' going a great distance. M. I. i. 190. ఇందుకు పెద్దమాటలెందుకోయి why make such a noise about this? ఇది ఒక పెద్ద పనియా is this a great matter? పెద్దమేలయ్యె so much the better, సర్వోత్తమమాయెను వేల్పుపెద్ద the father or ruler of the gods. బడిపెద్ద a class leader, or head boy. పిన్నపెద్దలు young and old, every body; or village elders. 'మా పెద్దలు మునువేల్పులు' my ancestors were the gods. B. X. 6. పెద్దకాపు pedda-kāpu. n. The headman among the ryots of a village, a village headman, గ్రామాధికారి, గ్రామములో పెత్తనముచేసే కాపువాడు. పెత్తండ్రి pettanḍri. పెద్ద+తండ్రి.) n. A father's elder brother: the husband of a mother's elder sister. పెత్తల్లి pet-talli. (పెద్ద+తల్లి.) n. A mother's elder sister. The wife of a father's elder brother. పెత్తనము or పెద్దతనము pet-tanamu. (పెద్ద+తనము.) n. Power, authority, headship. Greatness, rank, respectability, chieftainship. పెద్దమనిషితనము, గొప్ప, గౌరవము. 'పెద్దతనము పోయె బుద్ధి పెడతలబట్టెన్.' T. iv. 15. Superintendence. అధికారము. Old age, ముసలితనము. పైన పెట్టుకొన్నపెత్తనము assumed superintendence. మొగుడు చావగానే ముండకు పెత్తనము వచ్చినది after the death of her husband the widow became head of the family. పిల్లపెత్తనములు childish management. బెస్తపెత్తనము official insolence or swagger. ఆయనకు పెత్తనము వచ్చినది, బైట తిరుగలేడు he is now aged, he cannot walk about. పెత్తనగాడు pettana-gāḍu. n. A superintendent, a chief. అధికారి. పెద్దకిరీటిగాడు or చింకబెల్లించి pedda-kirīṭi-gāḍu. n. The Indian Grey Shrike, Lanius lahtora. (F.B.I.) పెద్దకోమటి or పెద్దనెట్టి pedda-kōmaṭi. n. The head man or leader among the merchants. పెద్దచేయు pedda-chēyu. v. a. To magnify, honour, increase. 'ప్రియముపుట్టంగ నెంతయు బెద్దజేసి.' Vish. vi. 36. పదిమందికూడి యెవణ్ని పెద్ద చేస్తే వాడే పెద్ద he is honorable whom all consent to honor. ఆ దీపమును పెద్దచేయుము put the light out. పెద్దతల pedda-tala. n. A leader.పెద్దయైయుండి కార్యమును నడిపించువాడు. పెద్దది pedd-adi. n. An old woman: an old animal; a large or great thing. పెద్దనల్లంచిగాడు లేక చారలగాడు pedda-nallanchi-gāḍu. n. The Magpie Robin, Copsychus saularis. (F.B.I.) పెద్దనిదుర or పెద్దనిద్ర pedda-nidura. n. Deep sleep, i.e., Death. చావు, దీర్షనిద్ర పెదనిద్రపోవు pedda-nidra-pōvu. v. n. To die. చచ్చు. పెద్దనెల pedda-nela. n. The month called జ్యేష్ఠమాసము. పెద్దన్న pedd-anna. n. The eldest brother. పెద్దపులి pedda-puli. n. A royal tiger. వ్యాఘ్రము. పెద్దపులుగు pedda-pulugu. n. An owl. పెద్దపొల or పెద్దమాంసము pedda-pola. n. Cow's flesh, beef. గోమాంసము. పెద్దమనిషి or పెద్దమనుష్యుడు pedda-manishi. n. An aged person. A gentleman, an honest man, a man of respectability. నీవు చాలా పెద్దమనిషివి you are very fine fellow. ఆ చిన్నది పెద్దమనిషి కాలేదు that girl has not yet reached puberty, or arrived at maturity. పెద్దమనిషితనము pedda-manishi-tanamu. n. Manly or respectable conduct, propriety, decency, honesty. పెద్దమాను pedda-mānu. n. The name of a certain tree called Ailanthus excelsa. (Rox. & E. P.) కట్వంగము, దుండిగపుమాను, పెనుమాను. పెద్దమానుచెక్క or పట్ట the bark of this tree, or, of Ailanthus malabarica, which is used in medicine. పెద్దమ్మ pedd-amma. n. An elder mother, i.e., mother's elder sister or a father's elder brother's wife. పెద్దమ్మ is also the name of జ్యేష్ఠాదేవి a goddess who is the personification of misfortune, and is described as the elder sister of శ్రీ or Fortune. The word is also used to mean a wretched creature, a blockhead. వాణ్ని పెద్దమ్మపట్టుకొన్నది he is out of luck. వాణ్ని పెద్దమ్మ విడిచినది his luck has taken a turn. ఇది బుద్ధిమంతురాలు వాడు వట్టిపెద్దమ్మ she is a sensible woman, but he is a mere blockhead. పెద్దమ్మనేల a wretched bit of land. పెద్దమ్మతనము pedd-amma-tanamu. n. Wretchedness, stupidity. పెద్దయు pedda-yu. adv. Very, exceedingly, much. మిక్కిలి. పెద్దరికము peddarikamu. n. Greatness, rank, respectability, old age. పెద్దతనము, వృద్ధత్వము, గొప్ప, గౌరవము. పెద్దరోగము pedda-rōgamu. n. Leprosy. పెద్దలు peddalu. n. plu. Elderly people, one's seniors, the wise, తెలిసినవారు. Ancestors, fore-fathers. పెద్దవయస్సు pedda-vayassu. n. Old age. పెద్దకాలము. పెద్దవాడు pedda-vāḍu. n. An elder, senior, an old man. పెద్దవాకిలి pedda-vākili. n. The principal gate of a temple, &c.గోపురద్వారము. పెద్దవారము pedda-vāramu. n. Wednesday. బుధవారము. పెద్దవిన్నపము pedda-vinnapamu. n. Hardness of hearing. చెవుడు, బధిరత్వము. పెద్దవిన్నపముది pedda-vinnapamu-di n. A deaf woman. చెవిటిస్త్రీ. పెద్దవిన్నపమువాడు pedda-vinnapamu-vāḍu. n. A deaf man. చెవిటివాడు. పెద్దవీధి pedda-vīdhi. n. A highway, a public road, రాజవీధి, రాజమార్గము. పెద్దవేలుపు pedda-vēlupu. n. Brahma, బ్రహ్మ, సురజ్యేష్ఠుడు. పెద్దవేలు pedda-vēlu. n. The thumb, బొటనవేలు, అంగుష్టము. పెద్దాకుచెట్టు pedd-āku-cheṭṭu. n. A certain forest tree. పెద్దాపురి peddā-puri. n. A fine sort of sugar made at Peddapur, a town near Rajahmundry. పెద్ది peddi. (from పెద్ద.) adj. Great. పెద్దింటమ్మ pedd-inṭ-amma. n. A name of a certain village goddess, ఒక గ్రామదేవత. పెద్దేటికొంగ pedd-ēṭi-konga. n. The large river heron. The pelican.

(p. 967) mahā mahā. [Skt. for మహత్ in compounds.] adj. Great, much, eminent. మహా క్షుద్రుడు a base wretch. adv. Exceedingly, vastly, excessively, much, very abundantly, frequently. మహాచెడ్డ very bad. మహామంచి very good. ఉప్పు మహావేసినావు you have put too much salt. మహా అరిచినాడు he roared out loud. మహా వచ్చినారు they have come in great numbers. ఏటిలో నీళ్లు మహాపారుచున్నవి the water flows abundantly in the river. మహాంగము mah-āngamu. n. A camel, ఒంటె. మహాకాయుడు mahā-kā-yuḍu. n. A bulky or stout man. మహాకాళి mahā-kāḷi. n. The name of the wife of Siva; a terrific form of Durga. మహాకాలుడు mahā-kāluḍu. n. A name of Siva. శివుడు. మహాకులము mahā-kulamu. n. A good or respectable family. మహాకులుడు mahā-kuluḍu. n. A man of a respectable family. సత్కులప్రసూతుడు, కులీనుడు. మహాగ్రీవి mahā-grīvi. n. (Lit. Long necked.) A camel. లొట్టిపిట్ట. మహాజనము mahā-janamu. n. The upper classes, the higher ranks of society. The principal people; a multitude of people, the masses. జనసామాన్యము. మహాదేవుడు mahā-dēvuḍu. n. Lit. the great god. A name of Siva: మహాధనము mahā-dhanamu. n. Gold, బంగారు. Cultivation, tillage, husbandry, కృషి. మహానందము mah-ānandamu. n. Bliss, eternal emancipation or beatitude. మహానటుడు mahā-naṭuḍu. n. The great dancer, i.e., Siva. మహానది mahā-nadi. n. The name of a river near Cuttack. మహానవమి or మహర్నవమి mahā-navami n. The name of a feast called the Dasara, which falls on the ninth day of the bright fortnight in the month of Aswayuja, (October.) At this time all tools, arms, books, &c., are worshipped. మహానసము mahānasamu. n. A kitchen, వంటయిల్లు. M. III. i. 50. A. vi. 83. మహానాడు or మహనాడు mahā-nāḍu. n. A council held by headmen. మహానిశ or మహారాత్రము mahā-niṣa. n. Midnight. అర్ధ రాత్రము. మహానుభావుడు mahānubhāvuḍu. n. An exalted personage, a great man, a gentleman. మహాపద్మము mahā-padmamu. n. A certain very high number, a million of millions. మహాపురుషుడు mahā-purushuḍu. n. A hero, a heaven-born person-age, a supernatural being. మహాప్రళయము mahā-praḷayamu. n. The end or destruction of the world, లోకనాశనము. మహాబలుడు mahā-baluḍu. n. A very strong man. Wind, వాయువు. మహాభాగుడు mahā-bhāguḍu. n. A pure or holyman. మహాభారతము mahā-bhāratamu. n. The Mahā-Bharata, a celebrated poem. మహామృగము mahā-mṛigamu. n. An elephant. ఏనుగు. మహాయుగము mahā-yugamu. n. Eternity, a great age or revolution of ages. చతుర్యగకాలము. మహారజితము mahā-rajatamu. n. Gold, బంగారు. మహారజనము mahā-rajanamu. n. The Safflower. కుసుమపువ్వు. Gold, సువర్ణము. మహారణ్యము mah-āraṇyamu. n. A great forest, గొప్పఅడవి. మహారథుడు mahā-rathuḍu. n. A great charioteer, one who can fight single-handed against 11000 bowmen. మహారా౛ు mahā-rādzu. n. A sovereign, or emperor. మహారాజా O mighty Sire! O great king! మహారాజులైన మా ప్రభువు my gracious lord. మహారాజులాగు by all means! of course! నీవు మహారాజుగా నుండవలెను I wish you all good fortune! వాడు మహరాజుఅయినాడు he became opulent. మహారాజరాజశ్రీ the usual ascription at the beginning of a letter. మహారాష్ట్రము the Maharata Country. మహారౌరవము mahā-rauravamu. n. The name of a particular hell, నరకభేదయ. మహార్ణవము or మహాశయుడు mahā-rṇavamu. n. The great ocean. మహాలక్ష్మి mahāla-kshmi. n. The goddess of fortune. A good woman. మంచియాడుది. మహాలయము mahā-layamu. n. Offerings made to the manes of departed ancestors, for the fifteen days from full moon to new moon in the month of Bhadrapada. మహావిద్య mahā-vidya. n. Magic, as being 'the great knowledge. Byron in Manfred. ii. 2. మంత్రశాస్త్రము. మహాశూద్రుడు mahāṣūdruḍu. n. A shephard, గొల్లవాడు. మహానేసుడు mahā-sēnuḍu. n. One who has a large army; an epithet of Kumaraswami. మహాలు or మహలు mahāḷu. [H.] n. A house, mansion, seraglio, రాజుగారి, లేక. నవాబుగారిమహలు.

(p. 1053) yajanamu yajanamu. [Skt. from యజ్ to sacrifice.] n. An offering or sacrifice. యజ్ఞము. Vish. v. 363. యజించు yajinṭsu. v. n. To perform or offer a sacrifice. యజ్ఞముచేయు. v. a. To worship, అర్చించు. యజమానుడు or యజమాని yaja-mānuḍu. n. One who offers a sacrifice, a sacrificer, యజ్ఞకర్త. A lord, a master, ప్రభువు. An owner or proprietor, సొంతగాడు. A husband, గృహస్థుడు. An employer of priests at a sacrifice; the person who institutes its performance and pays the expense, ఋత్విగాదినియంతృకయజ్ఞకర్త గ్రామయజమానులు the headmen of a village. యజమానురాలు yaja-mānu-r-ālu. n. A wife; a lady, good woman, or mistress of a family. యజమానత్వము or యాజమాన్యము yaja-mānatvamu. n. Mastership, lordship, dominion, ఆధిపత్యము. యజుర్వేదము or యజుస్సు yajur-vēdamu. n. The name of one of the four Vedas. యజ్ఞము yagnyamu. n. The rite of offering a sacrifice; a sacrifice or offering. The sacrifice in which a goat is smothered and the inside fat is dressed and eaten by Brahmins. (The person who celebrates this sacrifice assumes the honorary title of సోమయాజులు.) యజ్ఞసూత్రము or యజ్ఞోసవీతము yagnya-sūtramu. n. The sacred thread, worn by the three principal classes of the Hindus. ౛ందెము. యజ్వ or యజ్వుడు yajva. n. A sacrificer in due form, agreeably to the Vedas. విధ్యుక్తముగా యజ్ఞముచేయువాడు.

(p. 1305) saraṅgu sarangu. [H.] n. The headman of the sailors in a boat or ship, a boatswain, నావికులపెద్ద, ఓడమాలిమికాడు, నావికుడు.

(p. 1312) salavādia or సలాది salavādi. [Tel.] n. A beadle or servant of the Chetty or headman (పెద్దసెట్టి.) A crier, పదిమందికి చావు సమాచారము తెలియజేసేపనివాడు.

(p. 1327) sārthamu sārthamu. [Skt.] n. A pack, swarm or multitude of animals, a troop or caravan of merchants. జంతుసమూహము, ప్రాణిసమూహము, వణిక్సంఘము. adj. Significant, having a meaning, అర్థముతో గూడిన. సార్థవాహుడు sārtha-vāhuḍu. n. A merchant, a trader, a headman or leader, వైదేహకుడు, క్రయవిక్రయకారుడు, వర్తకుడు, ముఖ్యుడు.

(p. 1353) sēna sēna. [Skt.] n. An army, forces. చతురంగబలముగల సమూహము, దండు, సైన్యము. సేనాంగము sēn-āngamu. n. A component part of an army, as elephants, chariots, cavalry or infantry. హస్త్యశ్వరథపదాతిసమూహము. సేనాధిపతి or సేనాపతి sēn-ādhi-pati. n. A general, commander; a leader or headman. సేనానాయకుడు, దండుకుయజమానుడు, మొనగాడు, సేనాధిపత్యము or సేనాపతిత్వము sēn-ādhi-patyamu. n. Generalship, leadership, command of an army, సేనానాయకత్వము, దండుయొక్క ఆధిపత్యము. సేనాని sēnāni. n. A general. Also, an epithet of Kumaraswami, the god of war. దండుకుయజమానుడు. కుమారస్వామి. సేనాముఖము sēṇā-mukhamu. n. The front or van of an army. సేనయొక్క అగ్రబాగము.

(p. 1391) heggaḍi or హెగ్గడు heggaḍi. [Kan.] n. A chieftain, a headman. పెద్ద, యజమానుడు, రెడ్డి. A man who guards a harem, అంతఃపురపు కావలివాడు.' పొందుగానందలంబులు పల్లకీలు దక్షతనాయితము సేయుశైబికులును, తగువాహనముల నంతఃపురకాంతలనిడి, దిండ్లు వైపించు హెగ్గముల నంతఃపురకాంతలనిడి, దిండ్లు వైపించు హెగ్గడులును.' KP. viii. 33. హెగ్గడి, హెగ్గడికత్తె, హెగ్గడీ or హెగ్గాళి heggaḍi. n. A lady in waiting, a maid of honour, a handmaid. సైరంధ్రి, ఆడపాప, పనికత్తె. A woman who guards a harem. అంతఃపురపు కావలికత్తె. 'అతడు తెచ్చిన రత్నభూషాంబరాదులందుకొన హెగ్గడీలతో నానతిమ్ము.' Satyabha. iv. 244. హెగ్గడికాడు or హెగ్గడీడు Same as హెగ్గడి.

(p. 472) zaṅgili ḍzangili. [Tel.] n. A herd of cattle. పశువుల మంద. A herd of animals జంతుసమూహము. A headman or leader. గమికాడు. ఏనుగుల౛ంగిలి a herd of elephants. సింహముల౛ంగిలి a herd of lions. య. ii.