(p. 1306) sarama sarama. [Skt.] n. The name of the wife of Ravana's brother. విభీషణునిపత్ని. A bitch, ఆడుకుక్క. The dog of the gods, వేలుపుకుక్క. [From Skt. శ్రమః.] n. Fatigue, trouble. శ్రమము. సరమగొను sarama-gonu. v. n. To be fatigued, to be troubled. శ్రమపడు.

(p. 1287) sakhi sakhi. [Skt.] n. A female friend. చెలియ, చెలికత్తె. సఖుడు sakhuḍu. n. A friend, fellow, companion, playmate. స్నేహితుడు. A helper, సహాయుడు. తామరససఖుడు the lover of the lily, an epithet of the sun. సఖ్యము or సఖ్యత sakhyamu. n. Friendship, intimacy, unanimity, good terms. స్నేహము, చెలిమి. సఖ్యపడు sakhyapaḍu. v. n. To be reconciled, agree, come to terms. సమాధానపడు. సఖ్యపరుచు sakhya-paraṭsu. v. a. To make friends, to reconcile. విహితముచేయు, సమాధానపరుచు. సఖ్యుడు sakhyuḍu. n. A friend. చెలికాడు. 'రాముడు సత్యసఖ్యుడు శరణ్యుడు న్యాయపరుండు.' BRK. 529.

(p. 1276) santāpamu san-tāpamu. [Skt.] n. Heat, burning heat. కాక, వేడిమి, వెట్ట. Affliction, pain, distress. The fever of desire సంతాపించు an interjection showing sorrow. నంతాసిండు san-tāpinṭsu v. n. To be afflicted, to be distresseed, to be grieved, దుఃఖితమగు, ఖేదితమగు, పరితపించు. సంతాపితుడు san-tā-pituḍu. n. He who is pained, distressed, or afflicted. భిన్నుడు, దుఃఖితుడు, పరితపించువాడు.

(p. 1301) samāṃsamīna samām-samīna. [Skt.] n. A cow which calves every year. ఏటేట ఈను ఆవు. Satyabha. iv. 85.

(p. 1277) sandi Same as సందు (q. v.)

(p. 1266) ṣāḍabamu or షాడవము shāḍabamu. [Skt.] n. Flavour, taste, savour. రసము, (అనగా ఉప్పు, కారము, పులుసు మొదలైనవి.) Music, singing, గానము, రాగజాతివిశేషము, అనగా షట్స్వరమిళితరాగములు. 'నానావిధషాడబముల.' A. iv. 331. టీ షడ్రసనిర్మితభోజనముల.

(p. 1307) sarasara sara-sara. [సరగ+సరగ from Skt ప్రాక్.] adv. Quickly, rapidly, hastily. బిరబిర, తీవ్రముగా, మిక్కిలి శీఘ్రముగా. 'ద్వి సరసర గొనివచ్చి సంభ్రమంబునను.' BD. iv. 1804.

(p. 1285) saṃsāramu sam-sāramu. [Skt.] n. The world, the mundane state. Domestic life, secular life. A family, household. పెండ్లాము బిడ్డలతో కూడియుండడము. Birth, పుట్టుక. వానికి సంసారము తప్పిపోయినది he has lost his wife. సంసారములేనివాడు one who has no wife or children. సంసారతాపత్రయములు family cares. సంసారమును నడిపించు or సంసారమునుసాగించు to support or manage a family. సంసారముచేయు sam-sāramu-chēyu. v. n. To keep house, to live a family life. కాపురముచేయు. సంసారి samsāri. n. A householder, the head or master of a family, a family man; a citizen; an honest man. A secular person as distinguished from a solitary recluse, గృహస్థుడు, గృహపతి. ఆ యూరిసంసారులు the inhabitants (కాపులు) of the village సంసారి a good or respectable woman, కులస్త్రీ.

(p. 1300) samarasamu See under సమము.

(p. 1311) sarvamu sarvamu. [Skt.] pron. All, the whole. సమస్తము. అంతయు. adj. All, whole, complete, universal, entire, సకలము, అఖిలము. సర్వంసహ sarvam-saha. n. Lit. the all-sustaining, i.e., the earth, భూమి. సర్వంకషప్రజ్ఞ గలవాడు a Jack of all trades. సర్వజనీనము sarva-janīnamu. adj. Pertaining to all men, సకలజనులకు సంబంధమైన; agreeable to all men, సకలజనులకు సంబంధమైన; agreeable to all men, సమస్తజనులకు హితమైన. సర్వజిత్తు sarva-jittu. n. The name of a Telugu year. సర్వజ్ఞ sarva-gnya. adj. All knowing, omniscient, all-wise. సమస్తముతెలిసిన. సర్వజ్ఞుడు sarva-gnyuḍu. n. An omniscient being. సమస్తము తెలిసినవాడు. సర్వతాపనుడు sarva-tāpanuḍu. n. One who fires all beings; an epithet of Manmatha, మన్మథుడు. సర్వతోముఖము sarvatō-mukhamu. n. Water. నీళ్లు. The sky, heaven, ఆకాశము. Vasu. iv. 13. సర్వతోముఖుడు sarvatō-mukhudu. n. A name of Brahma or Siva. బ్రహ్మ, శివుడు. The soul. ఆత్మ. సర్వత్ర sarvatra. adv. Every where, in all places, always, at all times. అంతట, ఎల్లప్పుడు. సర్వత్రయిమ్ము give everywhere. సర్వధా sarvathā. adv. In all ways, by all means, assuredly, at any rate, అన్నివిధాల. సర్వదా sarvadā. adv. Always, at all times. ఎల్లప్పుడు సర్వదుంబాలా sarva-dumbālā. [H.] n. A deed exempting land from all rent. సర్వధారి sarva-dhāri. [Skt.] n. The name of a Telugu year. సర్వనామము sarva-nāmamu. n. A pronoun. సర్వభక్షకుడు sarva-bhakshakuḍu. n. The devourer of all things, an epithet of fire. అగ్ని. సర్వమంగళ sarva-managaḷa. n. She who is all blessed, most holy or auspicious; an epithet of Parvati, పార్వతి. సర్వమాన్యము sarva-mānyamu. n. Free tenure, land exempt from tax. జాగీరు. సర్వలింగి sarva-lingi. [Skt.] n. A heretic, or free-thinker. పాషండుడు. సర్వశుద్ధిగా sarva-ṣuddhi-gā. adv. Utterly, entirely, every thing being taken into account. సర్వపరిహారముగా. వారికి మాకు సర్వశుద్ధిగా లెక్కలుతీరినవి the accounts between us are finally settled. సర్వస్వము sarvasvamu. n. Entire property, the whole of one's possessions. యావత్తు సొత్తు. సర్వస్వుడు sarvasvuḍu. n. One who possesses all the property, the sole lord. సర్వస్వుడగుచు.' Vasu. ii. 54. టీ యావద్ధనముగలవాడగుచు. Swa. vi. 25. సర్వాంగీణము sarv-āng-īṇamu. adj. Appertaining to all the limbs; thorough, entire. యావదంగముల సంబంధమైన. 'సర్వాంగీణములైన మైమరువులున్ వల్లత్కృపాణంబులున్.' Parij. iv. 98. సర్వాగ్రహారము sarvāgra-hāramu. n. A village granted to Brahmins free from all tax. పన్నులేకుండా బ్రాహ్మణులకిచ్చిన గ్రామము. సర్వాత్మకము sarv-ātmakamu. adj. All pervading. సర్వవ్యాపియైన. సర్వాత్మకత్వము sarv-ātmaka-tvamu. n. Omnipresence, the state of pervading all things. సర్వాంతర్యామిత్వము. 'అనిలు డేరీతివిహరించునట్ల నీవు కలసివర్తింతుసర్వాత్మకత్వమొప్ప.' B. viii. 444. సర్వాత్మనా sarv-ātma-nā. adv. In all ways, by all means, at any rate. సర్వప్రకారేణి, అన్నివిధాల. సర్వాధికారి sarv-ādhikāri. n. The ruler of all, అన్నిటికి యజమానుడు. సర్వేశుడు or సర్వేశ్వరుడు sarv-ēṣuḍu. The Lord of all, the Supreme Being, దేవుడు.