(p. 27) agrahāramu agra-hāramu. [Skt.] n. A street or village inhabited by brahmins. A village of which the old and hereditary cultivators are brahmins. A village granted to brahmins by government for charitable or religious purposes; either rent free, or at a favourable assessment. The conditions on which these villages are held are specified thus, సర్వాగ్రహారము a village free from all tax. శ్రోత్రియాగ్రహారము a village granted at a certain fixed assessment. జోడి అగ్రహారము, or బిల్మకా అగ్రగారము or, కట్టుబడి అగ్రహారము a village granted at a rent which fluctuates with the produce. అగ్రహారికుడు a brahmin belonging to such a village. అగ్రహారమనుభవించేవాడు he who enjoys a village free from tax.

(p. 80) ari ari. [Tel.] Affix denoting possession. నేర్పు skill, నేర్పరి skilful, సిగ్గు shame, సిగ్గరి timid. అరి ari. [Tel.] n. A bowstring. Tax, tribute. వింటినారి, ప్రజలవద్ద రాజులు మర్యాదకు పుచ్చుకొనేపాలు. అరివెట్టు to pay revenue. ఆరిగోరులు the share both of the government and of the inhabitants, i.e., the total produce. పుల్లరి tax on grazing lands. 'అరులుమిగుల గొనిరాజులు, నరులకు నెంతయును భయమొనర్తురు.' M. III. v. 302.

(p. 193) ēkatamu ēkatamu. [from Skt.] n. Solitude. A place fit for consultation ఆలోచనకు తగిన చోటు. Consultation ఆలోచన. ఏకతమాడిరి they talked in secret. Swa. v. 119. Bilh. iii. 65. ఏకతమైన lonely, uninhabited.

(p. 239) kadīmu kadīmu. [H.] n. An old servant, an old inhabitant. పారకాపు. కదీములు the old and hereditary cultivators of a village మిరాశికాపులు.

(p. 271) kāpuramu kāpuramu [Tel.] n. Home, dwelling, abode, residence, lodgings. అక్కడ కాపురముండినారు or కాపురముచేసినారు they lived there, they made their home there. ఆ కాపురమును మూడుదోవలు చేసినాడు he has broken up his family. అతడు వేరుగా కాపురముచేస్తాడు he lives separate. కాపురస్థుడు kāpurasthuḍu. n. An inhabitant, a tenant, a native. కాపురస్థురాలు a female inhabitant. కాపురించు Same as కాపురముచేయు.

(p. 389) golla golla. [Tel. from గొర్రెల.] n. A herdsman, a shepherd. A watchman. ద్వార పాలకుడు, ధనపాలుడు. గొల్లమాట rude boorish language. గొల్లకోడి golla-kōḍi. n. A kind of bird with a peculiarly sweet trilling note. గొల్లజిడ్డు golla-jiḍḍu. n. The name of a certain plant శూలిని. H. iv. 13. గొల్లడు gollaḍu. n. A herdsman. గొల్లత or గొల్లది gollata. n. A woman of the herdsman caste. గొల్లత్తకొక్కు gollatta-kokku. n. The Indian mole-rat, Nesocia bengalensis. (F.B.I.) గొల్లతనము golla-tanamu. n. Boorishness. గొల్లదొండు golla-dondu. n. A sort of fish. గొల్లపల్లె golla-palle. n. A hamlet inhabited by herdsmen. గొల్లభామ golla-bhāma. n. A shepherdess. A mantis or leaf insect, the Indian Hoopoe.

(p. 457) jaṅgalamu jangalamu. [Skt. from which is derived Eng. 'jungle.'] n. An uninhabited place. జనము లేని చోటు.

(p. 457) jaṅgalamu jangalamu. [Skt. from which is derived Eng. 'jungle.'] n. An uninhabited place. జనము లేని చోటు.

(p. 459) janamu , జనములు or జనాలు janamu. [Skt.] n. People, folk, persons. Tara. ii. 84. 'జనముల్ రానియెడన్' (Vijaya. i. 358.) when nobody was by. జనపతి jana-pati. n. A king, a lord of men. జనపదము jana-padamu. n. Any inhabited country. దేశము. A village. గ్రామము. జనశ్రుతి jana-ṣruti. n. News, tidings, intelligence, a rumour. జనులుచెప్పుకొనే వృత్తాంతము, నానుడి. జనాంగము janāngamu. n. A household, a family. A nation. జనాభా janābhā. [H.] n. Population. జనాభాలెక్క a census. జనాభాసిస్తు or జనాభాదస్తు poll-tax.

(p. 459) janamu , జనములు or జనాలు janamu. [Skt.] n. People, folk, persons. Tara. ii. 84. 'జనముల్ రానియెడన్' (Vijaya. i. 358.) when nobody was by. జనపతి jana-pati. n. A king, a lord of men. జనపదము jana-padamu. n. Any inhabited country. దేశము. A village. గ్రామము. జనశ్రుతి jana-ṣruti. n. News, tidings, intelligence, a rumour. జనులుచెప్పుకొనే వృత్తాంతము, నానుడి. జనాంగము janāngamu. n. A household, a family. A nation. జనాభా janābhā. [H.] n. Population. జనాభాలెక్క a census. జనాభాసిస్తు or జనాభాదస్తు poll-tax.

(p. 608) dēśamu dēṣamu. [Tel.] n. A country, land, territory; a district or subdivision of a country. రాజ్యము. A part, site, place, situation, seat, region. ప్రదేశము. దేశకాకి dēṣa-kāki. n. A homeless wanderer, a vagrant. దేశపాండియ, దేశపాండ్య or దేశముఖి dēṣa-pānḍiya. n. A recorder. The higher revenue officer, a superintendent. దేశభాష. n. A vernacular language, as distinguished from Sanskrit; a dialect. దేశభాషాగ్రంథము a book in a vernacular or modern language as distinguished from Sanskrit. దేశవాడి or దేశవాళి dēṣavāḍi. adj. Of or belonging to a country; produced in a country; native. దేశస్థుడు dēṣasthuḍu. n. An inhabitant of a country. దేశహాశ్శీలు dēṣa-hāṣṣīlu. n. Inland duty. దేశాంతరము dēṣ-āntaramu. n. A foreign country, a strange land. దేశాంతరమందు in another land, elsewhere. దేశాంతరమునకుపోవు to emigrate: to travel in foreign parts. దేశాంతరుడు dēṣāntaruḍu. n. An emigrant, a foreigner. దేశాంతరుడై పోయెను he emigrated from his country. దేశాచారము dēṣ-āchāramu. n.The custom of a country. దశాచారప్రకారము వ్రాపికొన్నపక్రము a bond written 'in the manner of the country:' దేశాటనము dēṣāṭanamu. n. Travelling. దేశాధిపతి dēṣ-ādhipati. n. A king: as 'lord of the land.' దేశాయి dēṣāyi. n. Desāyi, a title borne by a headman among the Balijas. A chief man among the Lingayat merchants, పెద్దసెట్టి. దేశికుడు dēṣikuḍu. n. A tutor, master, instructor, or teacher. గురువు, దెశీయము dēṣīyamu. n. A dialect, a local expression. An obsolete idiom. a provincialism. adj. Idiomatic, provincial. దేశ్యము dēṣyamu. adj. Belonging to the country. Native. n. The language of a country, a vernacular; a vernacular term. Desya words are opposed to foreign words.

(p. 776) puḷinda puḷinda. [Skt.] adj. Barbarian, savage, rude. పుళిందదేశము a certain country inhabited by savages. Bulinda Devi is the goddess of the Bheels. Tod's Rajasthan. i. 506. పుళిందుడు puḷinduḍu. n. A barbarian, savage, cannibal.

(p. 936) manda manda. [Tel.] n. A flock or herd of cattle. పశుసమూహము. A place where the flocks or herds are kept outside a village, ఊరికిబయట పశువులుండుచోటు. A hamlet, inhabited by herdsmen, గొల్లపల్లె. కుక్కల మంద a pack of dogs. మందకట్టు or మందకట్టుబాటు the bye-laws of shepherds. గొల్లలు ఏర్పరచుకొన్న ఏర్పాటు. ఆ చేలకు మందకట్టిరి they manured the field by penning sheep or goats on it. మందగొను manda-gonu. v. n. To come together in a crowd, మందగాకూడు. మందపిచ్చిక manda-pichchika. n. The name of a little white breasted bird with a black-head. శిరమందపిచ్చిక a species with a yellow breast. మందప్రోయాలు manda-prōyālu. n. A shepherdness; గొల్లది.

(p. 1161) vāsi vāsi. [Skt. from వస్ to dwell.] n. A resident, inhabitant, dweller. నివసించువాడు. నగరవాసులు citizens. గ్రామవాసులు villagers. వనవాసి a hermit.

(p. 1162) vāstuvu vāstuvu. [Skt.] n. The site of a house; a house, a habitation, గృహము నకునిర్ణయింపడగినభూమి, గృహము. వాస్తవ్యము vāstavyamu. adj. Fit to dwell in, వసింపదగిన. వాస్తవ్యుడు vāstavyuḍu. n. A dweller, inhabitant, resident. అక్కడి వాస్తవ్యులు those who dwell there. వాస్తోష్పతి vāstōṣh-pati. n. A name of Indra. ఇంద్రుడు.