(p. 98) avyavahitamu a-vyavahitamu. [Skt.] adj. Close, near, adjoining. సమీపమైన.

(p. 138) irugu irugu. [Tel of. Tam. ఇరు to be] n. Nearness; the neighbourhood. adj. Neighbouring, near, adjoining. ఇరుగుపొరుగు neighbourhood, neighbouring, adjoining, on both sides, hither and thither.

(p. 399) ghaṭana or ఘటనము ghaṭana. [Skt.] n. Effort, exertion. Effecting, bringing about. కూర్పు. ఈశ్వరఘటన అట్లా అయినది such was the will of God. దైవఘటన the dispensations of providence. Assembling, joining. అఘటితఘటనము or అఘటనాఘటనము reconciling the irreconcilable. నవరసఘటన mingling various styles in poetry.

(p. 522) tāpaṭimēku tāpaṭi-mēku. [Tel. from తాపి.] n. A joining nail or spike nail used to join two planks together, a bolt or rivet.

(p. 525) tārpu or తారుపు tārpu. [Tel.] n. Application, joining, setting. తార్చడము.

(p. 575) daṇḍamu danḍamu. [Tel.] n. A bow, a salutation made by joining the palms of the hands in front of the breast. నమస్కారము. Respects, obeisance. Remembrance. or compliments in correspondence దండముపెట్టు to make a bow or courtesy, to make obeisance, to adore. ఆయనకు నా దండములు చెప్పవలసినది please to give him my compliments. దండము danḍamu. [Skt.] n. A rod, stick or staff, దుడ్డుకర్ర. The stem of a plant. Chastisement either by killing a person, or by confiscating his property or by oppressing him in other ways, punishment, a fine. చతురుపాయములలో నొకటి, రాజశిక్ష. An army. దండు. A multitude. సమూహము. దండన or దండనము danḍana. Punishment. దండనాయకుడు danḍa-nāyakụḍu. n. A leader of an army. సేనాధిపతి. చందనీతి danḍa-nīti. n. Politics: the principles of government. నీతిశాస్త్రము. దండయాత్ర danḍa-yātra. n. An invasion, an incursion, a campaign, going with troops or in procession. యుద్ధయాత్ర, దిగ్విజయము. దండలాసకము danḍa-lāsakamu. n. A kind of dance నృత్యవిశేషము. దండధరుడు or దండుడు a macebearer, or staff-bearer, an epithet of Yama, యముడు. దండాధి danḍ-ādhipati. n. A genaral. దండాసి danḍāsi. n. A bailiff, a beadle. The name of a caste in Ganjam.

(p. 582) daruzu or దరు౛ు daruḍzu. [H.] n. A cornice, a frieze, a joining, a seam in carpentry or masonry గోడకొననుగాని స్తంభపు కొననుగాని చేసియుండే చిత్రపుపని. దురు౛ుసున్నము plaster made of lime.

(p. 709) pannu pannu. [Tel.] v. n. To prepare oneself for battle. యుద్ధమునకు సిద్ధపడు. To happen, కలుగు. v. a. To make, form, invent, frame, చేయు, ఏర్పరుచు, కలుగజేయు. To yoke cattle or join together instruments of husbandry, to unite, కూర్చు. To prepare, సిద్ధపరుచు. మాటలుపన్ను to spin out a story. పన్నకము or పన్నిక pannaka-mu. n. Yoking cattle, or joining together instruments of husbandry. నాగలిమొదలయినవానికి అంగములు కూర్చడము. పన్నిదము or పందెము pannidamu. n. A bet, wager, stake. పన్నుగడ. n. Making, an arrangement, రచన. A scheme, device. యుక్తి, ఉపాయము. 'ప్రాణసఖియట్లుపన్నినపన్ను గడయు, తెలియమిని జేసి.' Prabhavati. v. 174. పన్నుగా pannu-gā. adv. Properly, nicely, neatlly ,in good order, ఒప్పుగా. పన్నించు panninṭsu. v. a. To put on, కట్టు, బంధించు. 'పసిడిపల్లంబుల బన్నించిపసిడిపక్కెరవేసిన.' Pal. 52.

(p. 812) porugu , పొరువు, పొర్గు or పొర్వు porugu. [Tel.] n. A side. ప్రక్క. The part or side adjoining the next house, ఇరుగునకుప్రక. The neighbourhood or vicinity. Nearness, సమీపము. The side opposite to one's house, తన యింటికి ఎదుటిభాగము నీపొరుగుననున్నవారు your neighbours. H. ii. 114. పొరుగిల్లు the next house. ఇరుగుపొరుగు on this side and on that. adj. Neighbouring, fronting. పొరుగింటివాడు or పొరుగువాడు a next door neighbour. మేము ఇరుగు పొరుగుననుండేవారము we live in each other's neighbourhood, we are neighbours. See. ఇరుగు.

(p. 854) plahlādamu plahlādamu. [Skt.] n. Joy, rejoining. హర్షము.

(p. 860) bandu bandu. [for Skt. బంధువు.] n. A vulture; also called రామబందు and బోరున. [Also, from Skt. బంధము.] A tie, a band; a hoop, clasp, clamp, or hinge. An iron clamp for joining boards together. తలుపుకు వేసేయినుపకమ్ములు. The bank of a reservoir or tank. The act of surrounding, ఆవరణము. Secrecy, గోపనము. Obstruction, నిరోధము. బందుకట్టు bandu-kaṭṭu. n. A conspiracy, league, cabal, plot, plan, scheme. జాతికట్టుపాటు. బందుకట్టుకట్టుకొను to be leagued together, to have a private agreement. బందుకట్టుమాటలు slang, such as gypsies use. బందుగుడు or బందువుడు banduguḍu. (for Skt. బంధువు.) n. A relation. బందె bande. n. Imprisonment, చెర, కయిదు. Confinement of cattle. పశువులచెర. Poundage fine: a fine for a trespass by cattle. పశువులదండుగ. బందెతీసికొను to exact a fine for stray cattle. బందెలదొడ్డి a cattle pound. బందెకాడు bande-kāḍu. n. One who puts in prison. చెరలోవేయువాడు. బందెకత్తె bande-katte. n. A woman who puts in prison, చెరలో వేయునది. బందెగొను bande-gonu. v. a. To imprison, చెరబెట్టు. బందెలపోతు bandela-pōtu. n. One who is given to imprison people. చెరవేయు స్వభావముగలవాడు. బందెవేయు bande-vēyu. v. a. To impound cattle. To exact a fine for cattle that have trespassed.

(p. 1000) muḍi muḍi. [Tel.] n. A knot. గ్రంధి. A knot of hair, వెండ్రుకలముడి. A knot or joint in wood, చెట్టులోనగువానిబుడిపి. The hump of an ox, ఎద్దు మూపురము. A quarrel, కలహము. A form of a letter written like a knot as మామిడి the letter ్మ నాముడి the letter ్న. తాముడి the secondary form of the letter త. i.e., ్త. An union, joining, సంధి. Also, another form of ముడ్డి. (q. v.) వాడు దానిని ముడిపెట్టుకొన్నాడు he tied the nuptial knot to her, he married her. ముళ్లుకత్తిరించేవాడు a pick-pocket. ఆమె తలముడి వీడినది her hair fell loose, the knot being untied. ముడివిప్పు to untie or open a knot. ఆ దారములో ముళ్లుపడ్డవి that string has formed into knots. ముడివక్కలు unbroken (or whole) areca nuts, గుంటపోకచెక్కలు. బొమలుముడిపెట్టు to knit the eye-brows. ఒకవ్యాజ్యమును ముడివేసి విడిచిపెట్టినాడు he cast a bone of dispute between them. 'పడంతిమది ముడిసడలన్.' Bhadra Parin. iii. 297. దాని మనసనేగ్రంధి వీడునప్పటికి. ముడి muḍi. adj. Closed, వికసింపని. Entire, whole, unbroken, ఖండముకాని. ముడిపూలు unblown flowers. 'ముడిపూలపొట్లముల్.' Illa. ii. 163. ముడి౛ొన్నలు the great millet enclosed in its husk. ముడినువ్వులు sesamum seeds which are not cleaned. ముడిపోక an entire areca nut. ముడిబియ్యము rice that is not well cleaned, చేబియ్యము. ముడికట్టు muḍi-kaṭṭu. n. Certain fees on a crop for the benefit of the landlord. A truss of straw, a sheaf. v. a. To tie a knot. To tie a knot in a man's cloth to remind him that you call upon him to be a witness. అందుగురించి పెద్దలు ముడికట్టినారు our anscestors have laid down this rule or held this doctrine. ముడికాడు muḍi-kāḍu. n. One who ties a knot, one who unites, సంధానముచేయువాడు. ముడికాళ్లు muḍi-kāḷḷu. n. Knock-knees. ముడికాళ్లవాడు a man who is knock-kneed. ముట్టికాళ్లవాడు. ముడికాళ్లది a woman who is knock-kneed. ముడికొక్కు muḍi-kokku. n. A weevil. నంగనాచి. ముడికొను, ముడిగొను or ముడిపడు muḍi-konu. v. n. To be tied in a knot. ముడికొన్న or ముడిగొన్న muḍi-konna. adj. Tied, bound. బద్ధమైన. 'ముడిగొన్న సంసారమోహబంధములు వెడదన్ని సుజ్ఞాని వెడలినమాడ్కి.' DRK. 372. ముడికొలుపు muḍi-kolupu. v. a. To cause to be tied in a knot. ముడిగిబ్బ muḍi-gibba. n. An ox, a bull, ఆబోతు. ముడిపంచె or ముడిబట్ట muḍi-panche. n. A plain cotton cloth without any coloured border. నెల్లాగుడ్డ. ముడిపడు or ముడిపడు muḍi-paḍu. v. n. To be tied in a knot, ముడిగలదియగు. To be united, సంధించు. To be entangled, పెనగొను. To be confounded, puzzled. చీకాకుపడు. 'ముడిపడెననియెడదంజిడి, ముడిపడకుడు.' N. vii. 312. 'మొగమున చీకట్లుముడివడ.' HD. ii. 1380. To increase, excel, అతిశయించు. To happen, కలుగు. ముడిపెట్టు or ముడివేయు muḍi-peṭṭu. v. a. To tie a knot. ముడిబొమ్మ muḍi-bomma. n. A kind of fish, Mastacembelus aennalus. ముడియ muḍiya. n. A knot. A bundle of straw or young plants ready to set. కట్ట, మూట. A wager, పందెము. ముడియవిడుపు muḍiya-viḍupu. n. A pick-pocket. ముళ్లువిప్పు దొంగ. ముడివాటు muḍi-vāṭu. n. The act of being tied in a knot, &c., ముడిపడుట.

(p. 1269) saṃ or సమ్ sam. [Skt.] prefix. When used with Skt. nouns and adjectives, it means beautiful, చక్కని. Much, very, మిక్కిలి. Places before verbs, it means Well, చక్కగా. See. సంక్షోభము, సంక్షోభించు, సంఘటిల్లు, సంచరించు, సంచలించు, సంతుష్టి, సందర్శించు, సంపూర్ణము, సంపూర్తి, సంప్రాప్తి, సంప్రీతి, సంయుక్తము, సంయుతము, సంయోగము, సంరక్షించు, సంస్తుతి, &c. It also means With, together with. సమంచితము worshipped, revered, పూజ్యమైన. సమధికము exceeding, abundant, plentiful, ఎక్కువైన, మిక్కుటమైన, మిక్కిలి అధికమైన. సమన్వితము joined, united, combined, కూడుకొన్న. సంయుక్తమైన. సమర్పించు to give to the great, to offer presents to superiors. పూజ్యులకు ఇచ్చు. సమర్పితము offered, presented, given to superiors, పూజ్యులకు ఇవ్వబడ్డ. సమర్పణ giving to superiors, a thing presented to the great, an offering, పూజ్యులకు ఇయ్యడము పూజ్యులకు ఇచ్చిన వస్తువు. సమవధానంబుతో attentively, జాగ్రతతో. సమాకర్షి far spreading, as scent. సమాకీర్ణము dishevelled, shed, scattered, sprinkled, intersprersed, చల్లబడ్డ, వెదచల్లబడ్డ. సమాగతము that which is come right, చక్కగావచ్చిన; got, obtained, పొందిన. సమాగమము union, junction; a coming, arrival. coming together, meeting, assembling. చేరడము, కూడడము. కలియడము. రావడము. సమాదరము respect, esteem, honour, సన్మానము, మర్యాద. సమాదృతము respected, esteemed, సన్మానించబడ్డ. గొప్పచేయబడ్డ. సమాశ్లిష్టము embraced, కౌగిలించుకొన్న. సమాశ్వాసము consolation, condolence, soothing, comforting, సాంత్వనము, ఓదార్చడము. సమిద్ధము shinning, glowing, blazing, ప్రకాశమానమైన. 'ఏదేవుచారుసమిద్ధకళాంశసంభవులలము పద్మజభవులునేను.' BX. 68. సముచితము proper, right, fit, యోగ్యమైన, న్యాయమైన. సముచ్ఛ్రయము height, elevation, ఔన్నత్యత; opposition, వినోధము. సముచ్ఛ్రాయము height, elevation, ఔన్నత్యము. సముచ్ఛ్రితము high, tall, lifted up, raised, పాడుగైన, ఉన్నతమైన. సముచ్ఛ్రితుడు he who is high or elevated, ఉన్నతుడు. సముఝ్ఘితము abandoned, left, quitted. త్యజింపబడ్డ, విడువబడ్డ. సమత్కటము much, excessive; drunk, mad, furious; superior, high, మిక్కుటమైన, తాగి మదించిన, వెర్రి, శ్రేష్ఠమైన, ఉన్నతమైన, సముత్సుకము high, lofty, tall, ఉన్నతమైన. నముతుకము zealously active, fond of, attached to, మిక్కిలి అభిలాషగల. సముత్సుకుడు one who is eager, ఆశగలవాడు. యాత్రా సముత్సుకుడై wishing to make a journey. సముదంచితము worshipped; thrown up, tossed. పూజితమైన, విసరబడ్డ, వ్యాపింపబడ్డ. సముదగ్రము high, tall, large, vast, ఉన్నతమైన, స్థూలమైన, సముదగ్రత height, tallness, largeness, ఔన్నత్యము, స్థౌల్యము. సముదీర్ణము generous, great, excellent, intense, దాతయైన, దివ్యమైన. 'సముదీర్ణవాహుదర్పోజ్వలులైన పుత్రులు.' M. XV. ii. 185. సముద్గతము produced, born, పుట్టిన, ఉత్పన్నమైన. సముద్గమము birth, production, ఉత్పత్తి, కలుగడము, సముద్దండము violent, fierce, ప్రచండమైన, సముద్యతము ready, prepared, సిద్ధమైన. సముద్ధతము rude, ill mannered, misbehaved, మోట, పెడసరమైన, ధూర్తమైన. సముద్ధతి ill behaviour, effrontery, audacity, misbehaviour, ధుర్తత, దుర్మార్గము. 'తనరొమ్ముకరసముద్ధతి గ్రుద్దుకొనుచు.' Sar. D. 420. సముద్ధతుడు a boor, a clown, ధూర్తుడు. సముద్ధరణము drawing up, raising, lifting (as water from a well, &c.) నీళ్లుతోడడము; eradicating, వేరుతో పెరకడము. సముద్ధురము heavy, thick, gross, full, గురువైన, సంపూర్ణమైన. సముద్ధూళించు to smear oneself (with ashes), (విభూతి) పూసికొను. సముద్బూషించు to praise, స్తుతించు. సమున్నద్ధము proud. గర్వించిన, సమున్నద్ధుడు a proud man, a wiseacre, చదువురాకపోయినను తన్ను చదువరిగా నెంచుకొనువాడు. సమపస్థితము arrived, present, ready, near at hand, సమాగతమైన, ప్రస్తుతపు. తటస్థమైన, సముపేతము having, possessed of, కూడుకొన్న. సమ్మిళితము mingled, కలపబడిన. సమ్మేళనము meeting, joining, mixing, చేరడము. కలియడము సమోపనివాసుడు a by-stander, he who was present, పక్కన ఉండినవాడు. అక్కడనుండినవాడు. సమ్మోదము great pleasure, delight or joy, మిక్కిలి సంతోషము సమ్మోహము or సమ్మోహనము bewilderment, fascination, stupefaction. దిగ్భ్రమ. సమ్మోహిని or సమ్మోహినిగా in common, not separately. పొత్తుగా. సమ్మోహిని ఉన్న కొంతబాడవపొలము a certain boggy spot.

(p. 1278) sandhānamu sandhānamu. [Skt.] n. Holding together, joining, uniting, కూర్చుట, సంఘటనము. Reconciliation. బాణసందానము or శరసంధానము placing an arrow on the bow string. నాయకీనాయకులకు సంధానము చేసినది she made her master and mistress friends, she reconciled them. 'సకలజీవులందు సంధానమైయుండి.' Vēma. 518. సంధానకరణి sandhāna-karani. n. That which heals, reunites or reconciles స్వస్థముచేయు (ఓషధి.), మళ్లీకూడునట్లు చేయునది, స్నేహము చేయునది. సంధానించు sandhāninṭsu. v. a. To join, unite, చేర్చు. కూర్చు. సంధాని2ము sandh-ānitamu. adj. Joined, united, చేర్చబడిన, కూర్చబడిన. సంధాయకుడు or సంధాత sandhāyakuḍu. n. One who unites. సంధానముచేయువాడు.

(p. 1278) sandhi sandhi. [Skt.] n. Connection, union combination, junction, coalescence. కూడిక, చేరడము, కలియడము. A joint of the limbs, కీలు. Pacification, peacemaking, conciliation, peace, a treaty. అనుకూలము, సమాధానము. The coalescence of letters in accordance with the laws of euphony. అచ్సంధి the union of vowels. హల్సంధి the union of consonants. ఈయన వారికి సంధి చేసినాడు he made them friends. 'బిట్టుల్కి సంధులు ప్రిదలిగిర్రనుచు.' BD. iv. 359. కుసంధి a bad union. సంధివిగ్రహము peace and war. సంధివిగ్రహాధికారము a war ministry, the duty of a war minister. సంధిబంధనము a ligament. సంధించు san-dhinṭsu. v. a. To cause to meet, to bring together, join, unite. కలుపు, చేర్చు, కూర్చు. సంధించు or సంధిల్లు. v. n. To be joined to or united with, కూడు. సంధితము sandhitamu. adj. Joined, united, connected, bound, చేర్చబడిన, కూర్చబడిన కట్టబడిన. సంధిత్స sandhitsa. n. The desire of joining, an inclination to unite. చేర్చవలెననేయిచ్ఛ. సంధిలు or సంధిల్లు sandhilu. v. n. To happen, occur; to meet. ప్రాప్తమగు, ఎదురుపడు, కలుగు, వచ్చు. 'భక్తిగౌరవము విశ్వాసంబు సంధిల్లగా.' T. ii. 55. 'అచలాత్మజమాటకు లేత నవ్వు సంధిల్ల.' Swa. pref. 2. సంధుడు or సంధురాలు sandhuḍu. n. One who is united with. These words are used in compounds; thus సత్యసంధుడు, సత్యసంధురాలు. a truthful or veracious man or woman.