(p. 136) itihāsamu iti-hāsamu. [Skt.] n. Ancient story, legend. History: traditional accounts of former events: heroic history, such as the Mahābhārata and the Rāmāyaṇa. పూర్వపు కథ.

(p. 163) upākhyānamu up-ākhyānamu. [Skt.] n. A tale, legend, narrative. ఇతిహాసము. కుచేలోపాఖ్యానము the story of Kuchēla. నలోపాఖ్యానము the life of Nala.

(p. 223) kaṅgaṭi Same as కంకటి. (q. v.) కంగటి కాళ్లు kangaṭi-kāḷḷu. [Tel.] adj. Bowleged.

(p. 231) kaṭṭu kaṭṭu. [Tel.] v. a. To tie, bind. బంధించు. To wear, as clothes. ధరించు. To connect, affix, attach. To store up, to lay by. కూడబెట్టు. 'క మున్ కట్టిన కర్మఫలంబులు నెట్టన భోగింపకుండ నేర్తురెపమనుజుల్.' భార. అది. v. To build, erect, నిర్మించు. To fascinate, charm, bewitch. To fabricate, compose, or put a story together. కల్పించు. కట్టుకథ a mere fiction or fable. To impute a sin or offence. దానికి రంకుకట్టిరి they charged her with adultery. తప్పుకట్టు to find fault with, to lay blame on నేరము మోపు. నడుముకట్టు to gird up the loins or be prepared. కనుకట్టువిద్య jugglery, legerdemain. తోటకు నీళ్లుకట్టు to water a garden. గాయముకట్టు to dress a wound. బండికట్టు to get ready a carriage. కత్తికట్టు to put on one's sword or arm oneself. రూకలుకట్టు to pay money. మగ్గములకు పన్ను కట్టినారు they fixed a tax on looms. నిలువకట్టు to strike a balance. ధరకట్టు to set a price. పద్యముకట్టు to compose a verse. ఓడకు చాపకట్టు to set sail. వాకట్టు strike dumb by spells, &c. ఈ మాటను కట్టివిడిచినారు they fabricated this story or scandal. దోవకట్టు to stop up the road. దోవకట్టి దోచినారు they lay in ambuscade and plundered the way farers. కడుపుకట్టు to restrain the appetite. కట్టని (neg. p) Unbuilt or unbound. కట్టని కల్లుకోట a rock fortress not built with hands. కట్టనిగూడు (P. i. 545.) a natural nest, not constructed.

(p. 238) katha katha. [Skt.] n. A book containing a legendary tale. ఇంచుకసత్యమైన కల్పిత ప్రబంధము. A story, tale, fable, chronicle: a riddle or puzzle. కథవేయు. v. n. To give a riddle to be solved. కథకుడు katha-kuḍu. n. A chronicler. A story teller కథ చెప్పువాడు. కథనము kathanamu. n. Telling చెప్పడము. కథించు kathinṭsu. v. t. To tell, relate, narrate చెప్పు. 'కథింతునీ కజోరికయలరన్' హరి. ఉ. v. కథితము kathi-tamu. adj. Said, that which is said చెప్పబడిన.

(p. 243) kannu or కను kannu. [Tel.] n. The eye. నేత్రము. Sight చూపు. An orifice, small hole or hollow రంధ్రము. The black mark in the middle of the parchment or of a drum. మద్దెల మొదలగువానిలోనుండు గుండ్రని నల్లగురుతు. A trace ౛ాడ. The bush for box in a carriage wheel బండికన్ను. An arch or a span in a bridge వంతెనద్వారము. The eye-like spot in a peacock's train నెమలిపురికన్ను. The mesh of a net వలలోని రంధ్రము. The eye or joint or knot in a cane or reed వెదురులో నగువాగనువు కిందిగుంట. దాపలికన్ను the small end of the drum. కన్నువిచ్చు to open the eye. The abl. is కంట thus కంటబడు to fall into the eye, to be in view. వానికి కండ్లు అగుపడవు he cannot see కన్నుకనబడనివాడు a blind man. కండ్లు తిరిగినవి I turned giddy. పెద్దకండ్లుచేయు to look angry. కన్నులెర్ర చేసికొను to make one's eyes inflamed with wrath. కన్నుగట్టు kannu-gaṭṭu. n. Fascination, deluding. కన్నుకట్టుట to delude, or blind the eyes. కన్నుకట్టువిద్య magic,legerdemain. The art of being invisible. కన్నుగవ or కన్నుదోయి A pair of eyes. కన్నునీరు or కన్నీరు tears. కన్నుబ్రాము (R. 1. 107.) To evade, delude. కన్నుమూసినగంత a blindman's buff. కన్నుమొరగు as though blind. కన్నుమెరగు or కనుమొరగు to delude వంచించు. కన్నులారచూచు to see with one's own eyes, view distinctly. కన్నువేయు to cast an eye on, to long for ఆశించు, కన్నులమ్రాను the sugar cane చెరకు. కన్నులవిలుకాడు Cupid మన్మథుడు .

(p. 260) kalpamu kalpamu. [Skt.] n. An age. A religious rule. A code or description of religious rites. A legend or pious tale. Thus; వరలక్ష్మీవ్రతకల్పము the legend or book regarding this observance బ్రహ్మకల్పము an age of Brahma equal to many millions of years. A series of publications as of a journal; as ప్రథమకల్పము first series, ద్వితీయకల్పము second series, &c. adj. That which equivalent to or that which is almost the same as. సమానమైనది. A word (like ish, in blackish, whitish) denoting similarity. ద్వీపకల్పము a peninsula. కరకల్పము like a hand. తటిత్కల్పమైన resembling lighting కల్పాంతము kalp-āntamu. n. The destruction of the world. The end of time. ప్రళయము. A Brahma's day. బ్రహ్మదినము. కల్పుడు kalpuṭn. One who is similar to, or equal to. విద్వత్కల్పుడు almost a scholar. అగ్నికల్పుడు he who is similar (in excellence) to the god of fire. M. XIII. ii. 332.

(p. 277) kālamu kālamu. [Skt.] n. Time, occasion, period. Season, weather. The tense of a verb. Death చావు. Blackness నలుపు. భూతభవిష్యద్వర్తమానకాలములు the past, future, and present tenses. కాలముచేయు to die. వర్షాకాలము the rainy season. శీతకాలము winter. ఎండకాలము summer. the bright fortnight or moonlight weather. చీకటికాలము the dark fortnight. కాలముజరుపు to demur: to put off. మీరు ఎట్లా కాలము జరుపుకొంటున్నారు how do you pass your time, or how do you live? కాలత్రయము at the three times of the day, morning, noon and night, or, the present, past and future. కాలత్రయములందున్ను perpetually. కాలకంఠము kāla-kaṇṭhamu. n. The black-throat, i.e., a sparrow పిచ్చిక. A peacock నెమలి. A wagtail కాటుకపిట్ట. కాలకంఠుడు or కాలకంధరుడు kāla-kaṇṭhuḍu. An epithet of Siva. కాలకూటము kāla-kūṭamu. n. Mortal poison: venom. విషభేదము. కాలక్షేపము kāla-kshēpamu. n. Passing or spending time. విద్యాకాలక్షేపము literary pursuits. వట్టికాలక్షేపము mere pastime. గ్రంథకాలక్షేపము reading. కాలక్షేపముచేయు to pass one's time, నీవు ఇప్పువు ఎట్లా కాలక్షేపము చేస్తున్నావు how do you now live? కాలక్రయము kāla-krayamu. n. The price of the day: the present rate; the current price. కాలఖండము kāla-khaṇḍamu. The liver. కారిజము. కాలచక్రము. kāla-chakramu. The circle of time. కాలజ్ఞముల kālagnyamu. A cock, as knowing the hour. కాలజ్ఞవత్రి kālagnyapa/ /ri. n. A cock, also, the cuckoo. 'కాలజ్ఞపత్రిరుతం బెట్లు చెలంగుమానకుపితస్త్రీ కర్ణదంభళియై.' A. v. 110. కాలజ్ఞానము kāla-gnyānamu. n. Knowledge of time Predictive knowledge. Certain histories or legends are written under this name, as the విద్యారణ్యకాలజ్ఞానము, the సర్వజ్ఞకాలజ్ఞానము, the చెన్నబసవకాలజ్ఞానము being the visions or predictions regarding particular saints. కాలజ్ఞుడు kālagnyuḍu. n. An astrologer జ్యోతిష్యుడు. కాలధర్మము. kāla-dharmamu. n. The debt of nature. Death మురణము. అకాలమ్పత్వువు untimely death. కాలప్రవృత్తి kāla-pravritti. n. Evacuation. నేడు నాకు కాలప్రవృత్తికాలేదు I had no motion to-day. కాలయాపనము kāla-yāpanamu. n. Delay, loss of time. కాలవహ్ని kāla-vahni. n. The devouring flames destined to burn up the world. A consuming fire, a conflagration. కాలవిళంబము kāla-vīḷambamu. n. Tardiness, loss of time, delay. కాలసూత్రము kāla-sūtramu. n. A name of a region in the hell of the Hindu Purānas. కాలహరణము kāla-haraṇamu. n. Delay, loss of time. కాలాంతకుడు kāl-āntakuḍu. n. One who brings the end. An epithet of Siva. కాలాంతరము kāl-āntaramu. n. Another time. కాలాంతరమందు or కాలాంతరేణ through the lapse of time, at another time. కాలాతీతము kal-ātītamu. n. Delay, loss of time. కాలాతీతమైనది it is now too late. కాలార్కుడు kāl-ārkuḍu. The sun that at the last day shall scorch up the world. కాలావధి kāl-āvadhi. n. The end of a year or season. కాలావసానము kāl-āvasānamu. n. The end of time, i.e., death. కాలికము kālikamu. adj. Regarding time. బహుకాలికమైన of long standing. ఈషత్కాలికమైన temporary, momentary. కాలోచితము kāl-ōchitamu. adj. Seasonable. కాలోచితపుమాటలు such words as suited his purpose.

(p. 363) gātha gātha. [Skt.] n. A tale, story, a hymn, a legend, a verse or stanza. పాట, పద్యము. A puzzle, intricacy. గాథగానుండే. Intricate, puzzling.

(p. 372) guṇḍu gunḍu. [Tel.] n. A round stone. A cannon ball or bullet. ఫిరంగిగుండు. A lump. A weight (or stone) for scales. A hill పర్వతము. గుండుగుర్రము a stallion or stone horse. వెండిగుండు name of a kind of dog. భైరవుడు, 'కత్తెరసంపంగి, వెండిగుండు' Manu. iv. 42. A polishing stone used by masons in plastering. కసిలెగుండు the iron hoop that forms the lip of a leathern bucket. adj. Round, globular, spherical. గుండుకొట్టు gunḍu-koṭṭu. n. To smoke the drug called bhang. gunḍu-kōvi. n. A small cannon, a swivel. పెట్లదిమ్మ. See గుండుగిలు gunḍu-gilu. v. n. To move in a circle. చుట్టుపడు. గుండుగుత్త gunḍu-gutta. n. An all-round settlement, i.e., a lease which covers all rights and privileges. సమస్త స్వాతంత్య్రముతో ఇచ్చే గుత్త, బిల్మక్తా. గుండుకొను or గుండుగూడుకొను gunḍu-konu. v. n. To unite, to make one common effort. To surround చుట్టుకొను. 'అప్పుడందరును హాహాకారంబులన్ గుండుగూడుకొని సవరింపంగ.' G. ix. 65. గుండుములుగాడు gunḍu-mulupu-gāḍu. The Nightjar or the goatsucker, గుండువేయు gunḍu-vēyu. v. n. To fire a gun: to die. గుండు వేసి కాల్చు to fire a ball at. గుండుసూది gunḍu-sūdi. n. A pin. గుండ్రాయి gunḍ-rāyi. n. A round stone or stone pestle. గుండ్లదండ or గుండ్లపేరు gunḍla-danḍa. n. A necklace of beads.

(p. 441) canuvu or చనువు ṭsanuvu. [Tel.] n. Familiarity, acquaintance. సెలవు. Affection ప్రేమ. Desire కోరిక. Privilege చెల్లుబడి. Authority అధికారము, చనువువాడు a friend or acquaintance. చనువుగాపోవు to frequent, or resort to.

(p. 562) toluta or తొల్త toluta. [Tel.] n. Beginning. మొదలు, ముందు. adj. First. మొదటి. adv. At first, in the place. తొలుతటి tolutaṭi. adj. First prior, preceding. Radha, iii. 62. తొలుతటిపదము the preceding word. Appa. v. 151. తొలుతొలుత or తొలుదొల్త tolu-toluta. adv. At the first, at the very beginning. Swa. i. 44. తొలుదీవి tolu-dīvi. n. The first island, i.e., Jambu dvīpa. Vasu. i. తొలుగట్టు tolu-gaṭṭu. (తొలుత+గట్టు.) n. The legendary eastern mountain on which the sun is supposed to rise. ఉదయాద్రి. తొలుచదువులు or తొల్చదువులు the first books, the Vedas వేదము. తొలుపక్కము the first lunar fortnight శుక్లపక్షము. తొలురిక్క the first constellation, i.e., Asvini. తొలువేలుపు the first god, i.e., Brahma సురజ్యేష్ఠుడు; also, an Asura. అసురుడు, పూర్వదేవుడు. తొలునాడు tolu-nāḍu. n. The day before. తొలుబాము tolu-bāmu. n. A former birth. పూర్వజన్మము. M. xii. i. 190. 'తొలుబాములల నోములు పెక్కునోచుగంగాదిమహానదుల్.' R. vii. 118.

(p. 568) trayamu trayamu. [Skt.] n. A trio. Three collectively, మూటిసమూహము. కవిత్రయము వారు the three poets, i.e., the Telugu poets, నన్నయ, తిక్కన and ఎర్రాప్రెగ్గడ. కాలత్రయము at all hours, morn, noon and night. లోకత్రయము the universe, i.e., heaven, earth and hell, పరలోకము, భూలోకము, పాతాళలోకము. (mundus tergeminus-Schlegel) త్రయి trayi. n. The three. The three Vedas collectively. త్రయీతనువు or, త్రయీమూర్తి he who is the Vedas incarnate,-a phrase for the Sun. త్రయీధర్మము trayī-dharmamu. n. The Vedic duties వేదవిహితధర్మము. త్రయోదశము trayō-daṣamu. adj. Thirteenth. పదమూడవ. త్రయోదశి trayō-daṣi. n. The 13th day of the moon, reckoned either from new moon or full moon. త్రయ్యంతగంధము trayyanta-gandhamu. n. The savour, or knowledge of the Scripture. T. i. 5.

(p. 617) dvāparamu dvāparamu. [Skt.] n. The third or Brazen age of the world, which has preceded the present కలియుగము or Iron age. ద్వాపరయుగకథలు old wives' tales, legends.

(p. 735) pāṭhamu pāṭhamu. [Skt.] n. A lesson. Study, reading. చదవడము. పాఠశాల pāṭha-ṣāla. n. A school, a college. బడి. See పఠించు. పాఠకుడు pāṭhakuḍu. n. A lecturer. A spiritual preceptor. A reader. A student, ఉపాధ్యాయుడు, విద్యార్థి. పాఠభేదము or పాఠాంతరము pāṭha-bhēdamu. n. A various reading, another reading, a deviation found in other manuscripts.