(p. 205) oṇḍa onḍa. [Tel.] n. Ill, evil. A whitlow, a sore nail. ఒండరిమిండరిమాటలు onḍari-minḍari-māṭalu. n. Nonsense, idle talk.

(p. 272) kāmāṭamu kāmāṭamu. [Tel.] n. Rough work. మోటుపని. R. viii. కామాటి kāmāṭi. n. A labourer, a pioneer. adj. Rustic.

(p. 282) kikkiribikkirimāṭalu kikkiri-bikkiri-māṭlu. [Tel.] n. Jabber, babble.

(p. 423) cīṭi chīṭi. [Tel.] n. A note or small letter, పత్రిక. Painted cloth. తుదచీటి (an expression for farewell) For the last time. చీటిమాటిక or చీటికిమాటికి chīṭi-māṭiki. adv. Every instant, every now and then, పలుమారు, పదేపదే.

(p. 509) tamāṭakāya tamāṭa-kāya. [Mexican through Span and Eng.] n. The Tomato fruit. Averrhoa carambola (Watts.)

(p. 516) talamāṭu tala-māṭu. [Tel.] n. Evil, ruin. చేటు, నాశము.

(p. 574) daṇḍa danḍa. [Tel.] n. Nearness. సమీపము. A side ప్రక్క. A prop, ప్రాపు. నాల్గుదండల on all sides, around. A garland, a collar, or necklace. adj. Big , large. దండకము danḍakamu. [Skt.] n. The name of a celebrated forest mentioned in poems. Blank verse; or a poetical passage formed of one short and two long syllables alternately. దండకట్ట danḍa-kaṭṭa. n. A hay band round a stack. The outer ring or line of the thrashing floor where the light grains lie. దండకడియము danḍa-kaḍiyamu. n. A bracelet worn on the arm. దండకవిలె danda-kavile. n. Local Archives: a chronicle or book giving the history of a village. పాతలెక్క పుస్తకపు కట్ట. దండకోల danḍa-kōla. n. A prop. ఊత. 'నీవటుదండకొలుగుచు నిల్చినజాలు.' జై. i. దండచెయ్యి danḍa-cheyyi. n. The upper arm. దండచేరు danḍa-chēru. n A sacred string tied on the upper arm. దండచేతికి కట్టుకొనే తోడము, దండసరిమాటలు danḍa-sari-māṭatu. n. Veracity, true assertion.

(p. 812) pori pori. [Tel.] n. Same as పొలి. (q. v.) adj. Strong, great. అత్యంతము. adv. Exceedingly, very much. మిక్కిలి, అత్యంతము. Firmly, దృఢముగా. Duly, regularly, క్రమముగా. Often, మాటిమాటికి, తరుచుగా. Again, మళ్లీ. 'శ్రీనివాసమును క్షేత్రంబుగల పూర్ణమూర్తి బొరి పూజింతును.' H. iv. 297. పొరిగొను pori-gonu. v. a. To kill, slay, చంపు. To ruin, destroy, నాశముచేయు. To conquer, జయించు. 'బలవిక్రమఘనులగు దొర, లీల్గినమనసేన మేడినీశ్వరవిను కన్నులు సెడినట్లున్నది యిక్కొలదిం బొరిగొనుట నరునకు సుకరమగున్.' M. IX. i. 60. పొరిచూపు pori-ṭsūpu. n. A fierce look, భయంకరమైనచూపు. An envious look an inimical attitude, భేదదృష్టి. పొరి చూపుమాటలు pori-ṭsūpu-māṭalu. n. plu. Taunting words. పొరిపొరి pori-pori. adv. (anuk.) More and more, much more. Repeatedly, again and again, over and over. మిక్కిలి, మరీమరీ, మాటిమాటికి.' రమణి పొరిపొరి కన్నీరు క్రమ్మజుట్టి, మెలగి కాకులగ్రద్దల దలగ నడిచుచున్నయిది.' M. XI. ii. 67. పొరిపోవు, పొరివోవు or పొరిమాలు pori-pōvu. v. n. To die. చచ్చు. To be confused, to be agitated, కలుగు. పొరిపుచ్చు or పొరివుచ్చు pori-puṭsṭsu. v. a. To kill, చంపు. To confuse, కలుచు. 'అన్యాయపథమునందు నర్తించువారి నెవ్వరి నాహనంబున బొరిపుచ్చినను నది పుణ్యకృతియ.' M. XII. ii. 168. పొరిమారుచు, పొరిమార్చు, పొరిమాలుచు or పొరిమాల్చు pori-māruṭsu. v. a. To kill.

(p. 899) belli belli. [Tel.] adj. Coquettish, deceitful. n. Coquettishness, వంచకము. A fop, or coquettee. నగలాడి, వంచకుడు, వంచకురాలు. 'ఓసిబెల్లియిమ్ముసలివగ్గునీకు దోడై వచ్చెదో.' KP. iii. 128. బెల్లించు belliṇṭsu. v. a. To coax, or wheedle. వంచించు. బెల్లింపు bellimpu. n. Coaxing, wheedling. బుజ్జగింపు, వంచన. 'క అల్లందుకందుకొనినీ, బెల్లింపులబడిన మొదలు పెనుబాములకే, యిల్లైతి.' Ila. iv. 104. బల్లిమాటలు or బెల్లింపుమాటలు bellimāṭalu. n. Coaxing talk, sweet words, సాంత్వవవాక్కులు, ఇచ్చకపుమాటలు. 'బెల్లిమాటలు వట్టిబిగువును దమకు సహజంబులగు.' Lila. xx. 113.

(p. 862) bazāru baḍzāru. [Tel.] n. Shop, అంగడి. The merchant's quarter, a market. అంగడివీధి. బ౛ారుమాట bāḍzāru-māṭa. n. A rumour, town-talk, వీధులలో చెప్పుకొనుమాట. బ౛ారము baḍzāramu. n. Adultery, వ్యభిచారము. బ౛ారి baḍzāri. (బ౛ారము+ఇ.) n. An adulteress, వ్యభిచారిణి. బ౛ారించు baḍzārinṭsu. v. n. To commit adultery, వ్యభిచరించు.

(p. 969) mācakamma māṭsa-k-amma. [Tel. మాచ + అక + అమ్మ.] n. A woman of a masculine appearance. మీసముగలిగి రొమ్ములులేని ఆడుది.

(p. 970) māṭa māṭa. [Tel.] n. A word, పదము. A promise, వాగ్దత్తము, ప్రతిజ్ఞావచనము. Slander, నింద. Opinion, rumour, వృత్తాంతము. అతడు నీ మాట చెప్పలేదు he did not speak of you. ఇది వేరే మాట this is another affair, another thing. వానిమాటకాదు this is not about him, I am not talking about him. గడియకు ఒకమాట చెప్పినాడు he changed his mind every hour. మంచిమాట (interj.) Very well. దాన్ని గురించి రెండో మాటలేదు there is no alternative. వారివిద్ద మాటలుపడినాడు he was reproached or reprimanded by them. In some phrases the word మాట need not be translated. Thus, ఆమె తిరిగీ వస్తున్నదనేమాట తెలిసి knowing that she would return. నేను దానిని కొన్నమాట రూఢి it is very true I bought it. ఆమాటే యెరుగను I know nothing of it. ఇందుచేత మాటవచ్చును by this you will get into disgrace. అతడు మాటతప్పలేదు he did not fail in his promise. మాట తప్పినవాడు మాలవాడు a promise breaker is a pariah, i.e., is a mean wretch. నేను పోయినమాట వానికి ఎట్లా తెలిసినది how did he know that I was gone? అతడు పోయేమాట ఉండేమాటా does he propose to go or stay? వాడు ఉండేమాట యింకా తెలియలేదు I do not as yet know that he will remain. మాటకుమాట word for word, literally. నా మాట అడుగుదాటకు transgress not my command. తనమీద మాటరాకుండా ఇట్లా చేసెను he did this to avoid blame. మాటవినుట to obey. ఎంతమాట what nonsense! వానిమాట వాని ఒడిలో వేసినాను I acted as he desired. నీకు మాట నాకు మూట a command is easy to give but hard to perform, or a word from you will make me rich. వెయ్యిమాటలేల why discuss it at length, in a word. ఆ పెండ్లి మాట యీ గ్రంథములో లేదు there is no mention of the marriage in this book నామాటవేరు, నీమాట వేరు I say one thing you say another, my opinion is different from yours, my case is quite different from yours. వానికి నాకు మాటలు లేవు he and I are not on speaking terms. వానితో నీకేమిమాటలు why do you speak with him? ఈమాట వింటే ఆయన యేమనును if he hears of this what will he say? కడపటిమాటయేమి what was the upshot of the business? ఇప్పట్లో వాని మాట సాగదు he has now no influence. కడకు వానిమాటే ముందరికివచ్చినది at last his words proved true. దానిని గురించి ఇంకా యేమాటా తెలియలేదు I do not yet know the result. మాటలకు పట్టుకొంటే విడవడు if he begins talking he will never stop. అదెక్కడిమాట what nonsense! such a thing is impossible. మాటలు మంచివే కాణి మనసు మంచిదికాదు he talks well but has a bad heart. ఇంకా మాటలు రాని బిడ్డ a child that cannot yet speak. వానికి ఆ ఊరిలో మాట వాసికద్దు లేక మాట సాగుతుంది he has influence in the town. ఆయన మాటకు ఎదురులేదు his word is law. మాటలకుమాత్రము పేదరికములేదు as far as words go he is rich enough. ఒక మాట యిచ్చి పదిమాటలు తీసుకొన్నాడు his reproaches were returned ten-fold. మాటకాడు māṭa-kāḍu. n. A good public speaker, సభయందు భయములేక మాటాడువాడు, వక్త. మాటకారి māṭa-kāri. n. A skilful speaker, యుక్తిగా మాటాడువాడు. A talkative person, వాచాలుడు. మాటలమారి māṭala-māri. n. A talkative person, మిక్కిలి మాటాడువాడు. మాటలాడు, మాటాడు or మాట్లాడు māṭa-l-āḍu. v. n. To speak, talk, converse, to reproach. నన్నెందుకు ఊరికె మాటలాడుతావు why reproach me for nothing? S. iii. 41.

(p. 970) māṭinaṅga māṭi-nanga. [Tel. మాటి + నంగ.] n. A lustful person, కాముకి.

(p. 970) māṭī māṭī. [Tel.] n. Dirty grain. మాటీపోగులు sweepings of grain.

(p. 970) māṭīḍu mātīḍu. [Tel. for మానటీడు.] n. An elephant driver. ఏనుగువాడు. 'దంతిదుష్టైన మాటీనితప్పు.' Narasim. § 12.