(p. 56) anumaḍu anumaḍu. [Skt.] n. Hanuman. హనుమంతుడు.

(p. 108) āku āku. [Tel.] n. A leaf of any sort. A petal. పత్రము, దళము. A betel, or palmyra leaf; also the leaf on which the Hindus eat their food. విస్తరాకు An ear-ring. చెవి కమ్మ. Young rice (paddy) not yet transplanted. Any herb: young sprouts of corn. A flake as ఆకు ఉప్పు a flake of salt. Any filament. The radius or spoke of a wheel. The shutter of a blind. ఆకులతలుపు a venetian door. Also, a chit, note or short letter. చీటి; a loan bond. ఇచ్చిపుచ్చుకోలు పత్రము. This word prefixed to others generally denotes green; as ఆకుతేలు a green scorpion, and ఆకుమిడత a green cricket. ఆడంగులకంటె మగవారు ఏడాకులు ఎక్కువ చదివినారు men have read seven pages further than women; that is, men are tenfold worse than women; or, are their masters in wickedness. నీ పేరు ఆకునపోకన అంటకుండా చెప్పుతాను. I shall mention (or use) your name with great caution. ఆకు అలము āku-alamu. n. Greens, herbs, vegetables. (The word అలము here has no definite sense.) ఆకుకూరలు or కూరాకులు āku-kūralu. n. Potherbs, garden stuff. ఆకు చాటున āku-ṭsāṭana. adj. In ambush, hidden, veiled, screened. ఆకుచిరుతపులి āku-chiruta-puli. n. A small species of leopard. ఆకుచిలక āku-chilaka. n. A butterfly, or a green parrot. ఆకుజెముడు āku-jemuḍu. n. The oleander-leaved spurge. Emphorbia Neriifolia. (See జెముడు.) ఆకుటిల్లు āku-ṭillu. n. A booth or hut of leaves, an arbor of leaves. ఆకుటింట in a booth. ఆకుతీగ the vine that produces the tamala (or betel) leaf. ఆకు తోట a betel garden: a garden in which plants are reared. ఆకుపచ్చ āku-paṭṭsa. n. The colour called sap green. ఆకుపత్రి చెట్టు āku-pattri-cheṭṭu. n. The clove tree. Cassia lignea. a certain game. (H. iii. 190). āka-rarugu. n. A green caterpillar. ఆకుపోత āku-pōta. n. Transplantation of a green crop. ఆకుపోయు āku-pōyu. v. a. To transplant corn. To set the sprouts. ఆకుమడి āku-maḍi. n. A field sown, but the sprouts of which are to be transplanted. (also, called నారుమడి.) ఆకుమడుపు āku-maḍupu. n. A roll of betel leaf. A mode of measurement. ఆకు మొలకాకు The self planting herb. ఆకురాయి āku-rāyi. n. A file (i.e., ఆకు a filament రాయు to rub off.) Also the name of a bird, the cuckoo (F.B.I.) బలుపాకురాయి or ముల్లాకురాయి (from ముల్లు a thorn) a rasp. కత్తి ఆకురాయి a sharp thin file for cutting combs. కమ్మి ఆకురాయి a very small file. వట్రనాకురాయి a three sided file.

(p. 185) eḍamaḍugu or ఎడమడువు eḍa-maḍugu. [Tel.] n. Delay. ఆలస్యము. Difference. వ్యత్యాసము. adj. Different వ్యత్యస్తము.

(p. 379) gummaḍu gummaḍu. [Tel.] n. A beau or fop. సొగసుకాడు, అలంకరించుకొన్నవాడు.

(p. 529) timmaḍu or తిమ్మన్న timmadu. [Tel. from తిరుమల+డు.] A name of a monkey, like Jacko or Pug: the feminine is తిమ్మ. తిమ్మనబంతి timmana-banti. n. A monkey's dinner party, a riotous scene. పొట్టితిమ్మడి జొన్న the inferior bastard grain that grows rapidly.

(p. 805) poḍugu, poḍuvu, poḍagu or పొడవు poḍugu. [Tel.] n. Height, length, stature, ఎత్తు. వెలపొడుగుచీర an expensive or high priced cloth, ఖరీదుగల లేక కిమ్మత్తయిన చీర. సంవత్సరము పొడుగున throughout the year. adj. High, tall, long, lofty. High, as price. v. n. To grow tall, increase, extend, ఉన్నతమగు, వర్ధిల్లు. బియ్యము వెల పొడిగినది the price of rice has risen. పొడుగాటి or పొడుగుపాటి poḍugāṭi. adj. Long, tall. పొడవడగు poḍav-aḍagu. (పొడవు+అడగు.) v. n. To be spoilt, చెడు. To die, చచ్చు. పొడవడచు poḍav-aḍaṭsu. To spoil, చెరుచు. To kill, చంపు. పొడవు poḍuvu. n. Shape, form రూపు. పొడగించు poḍiginṭsu. To lengthen, heighten, raise, increase, exalt. To aggravate. swell. To promote in rank. పొడుగుచేయు. ఎక్కువచేయు. పొడుగుమడుగు poḍugu-maḍugu. n. The heavenly Ganges, ఆకాశగంగ.

(p. 908) bomma or బొమ bomma. [from Skt. బ్రహ్మ.] n. The god Brahma. బ్రహ్మదేవుడు. An image, idol, puppet, doll. ప్రతిమ. ఆ పడుచు బొమ్మవలెనున్నది she is as beautiful as a statue. An eyebrow, కనుబొమ్మ. A badge of a title, బిరుదచిహ్నము. A mark of disgrace, అవమానచిహ్నము. adj. Little, trifling, అల్పము. బొమ్మంచు bomm-anṭsu. adj. Broidered, figured. Dyed in figures on the edges. Red, ఎర్రని. 'పులఖండములుగుల్కు బొమ్మంచుమోవికి గ్రుక్కిళ్లు మింగని కుందరదన.' N. ix. 287. n. Redness, ఎరుపు బొమ్మంచులు bomm-anṭsulu. n. A red bordered cloth. బొమ్మకట్టు or బొమ్మపెట్టు bomma-kaṭṭu. v. a. To deride, to scoff at, to disgrace, to insult. తిరస్కరించు, అవమానపరచు. బహుధనధాన్య సంపదల సొంపువహించి, పేదరిమికి బొమ్మపెట్టువారు.' Zacca. v. 134. బొమ్మడు bommaḍu. n. A Brahmin. బ్రాహ్మణుడు. బొమ్మచారి Same as బ్రహ్మచారి. (q. v.) బొమ్మజెముడు bomma-jemuḍu. n. The tree called Euphorbia antiquorum. సింహుండము. బొమ్మడాయ bomma-ḍāya. n. A kind of fish. ముద్గురమనే మత్స్యము. బొమ్మ పెండ్లిళ్లు or బొమ్మలపెళ్లిళ్లు bomma-penḍliḷḷu. n. Toy marriages, a game played by children, playing at marrying dolls. బొమ్మమేడి bomma-mēḍi. n. The opposite leaved fig tree, Ficus oppositiolia, కాకోదుంబరము. బొమ్మరాకాసి bomma-rākāsi. n. A devil or fiend, being the ghost of a Brahmin who has skilled in the Vedas, బ్రహ్మరాక్షసి. బొమ్మరాయి bomma-rāyi. n. A brick bat, a large pebble. plu. బొత్తురాలు. బొమ్మరిల్లు bomma-r-illv. n. A doll house, or baby house. R. iii. 35. బొమ్మలాట bommal-āṭa. n. A puppet show, a show of puppets moved by springs. బొమ్మలాటవాడు bommal-āṭa-vāḍu. n. A puppet showman.

(p. 944) maḍagu or మడుగు maḍagu. [Tel.] v. n. To bend, to be folded, వంగు, మడతపడు. To turn, మరలు, తిరుగు. మడతొక్కు maḍu-tokku. (పడగన్ + తొక్కు.) v. a. To pile palm leaves and then trample them flat. మడచు or మడుచు maḍaṭsu. v. a. To fold, to plait, to bend. To slay. To abolish. 'ఇహపరాదులకును ఇది సాధనంబని, వ్రాసిచదివి విన్నవారికైన, మధ్య కర్మములను మహిమతో మడచును పరులకైన ముక్తిపదమువేమ.' Vēma 1398. మడత maḍata. n. A fold, plait, crease. A kind of cake. 'పేణీలు నీరువత్తిగలు మడతలుపప్పులూరెలు.' H. i. 117. మడతకత్తి a clasp knife. మడతతడిక a folding screen. మడతతీయు maḍata-tīyu. v. a. To unfold. మడతపెట్టు or మడతవేయు maḍata-peṭṭu. v. a. To fold, to double up, to crease. See మడుగు.

(p. 945) maḍugu, maḍuvu, maḍgu or మడ్వు maḍugu. [Tel.] v. n. To be kept down, అడగు. To be bent, వంగు, n. A proportion, ratio, గుణము. దీనికంటె అది యెన్ని మడుగులు హెచ్చు how many times is it larger than this? A basin, pond, lake, a deep or hollow place, a hole or pool in the bed of a river or tank. నదీమధ్యమందున్నహ్రదము, కొలను. A clean cloth. ధౌతవస్త్రము. Purity, శుచి, పరిశుద్ధి. A weight of eight viss, మణుగు. Humility, submissiveness, suppression of the desires, moderation. అడకువ, ఉపశాంతి. A fold of a leaf, ఆకుమడుపు. adj. Pure, పరిశుద్ధము. 'నిండారకమ్మదేనియ మజ్జనంబాడె, కడమపుప్పొడివన్నె మడుగుకట్టె.' P. iv. 243. అక్కడ నెత్తురు మడుగు కట్టియుండినది the blood was standing in pools. మడుచు maḍuṭsu. v. a. To fold, plait, bend, crease, clasp. To shut, or close (as a book.) మడుగజేయు. See మడగు. కాలు మడుచు lit. to sit down to pass water. మడుపు maḍupu. n. A fold or plait, మడత. A fold of betel leaf, ఆకుచుట్ట. Clean linen fresh from washing, మడుగువస్త్రము. 'మఠమునకేతెంచి మడుపులన్నియును కఠినముల్ గాకుండ ఘట్టించిమడువ.' BD. iv. 35. మడుపుకత్తి maḍupu-katti. n. A folding or clasp knife.

(p. 952) manumaḍu manumaḍu. [Tel.] n. A grandson. మనుమరాలు manumarālu. n. A grand daughter.

(p. 1006) muni muni. [Tel. for మును.] n. The point, tip. కొన. adj. Former, front. మునిపల్లు the point of the tooth. మునినాలుక the tip of the tongue. మునికాళ్లు the points of the toes.మునికొంగు muni-kongu. n. The tip of the skirt. ముంగొంగు. 'మునికొంగొక యించుకయెత్తి.' S. i. 330. మునికోల or ములుకోల muni-kōla. n. The point of a goad. మునియేడు the year before the last, నిరుటికి తొలి సంవత్సరము. మునిచీకటి the early twilight. 'మునిముని చీకటిం నడువముంగిటవాకిట.' N. IX. 286. మునిగుత్త muni-gutta. n. Usufruct of land in satisfaction of a debt. A forestalled rent: money wrongfully collected by anticipation. మునిమనుమడు or ముమ్మనుమడు muni-manumaḍu. n. A great grandson. మునిమనుమరాలు or ముమ్మనుమరాలు muni-manumarālu. n. A great grand daughter. మునిమాపు muni-māpu. n. A great fault, evil, ప్రదోషము.

(p. 1015) mūḍu mūḍu. [Tel.] adj. Pron. or n. Three. infl. మూటి as ఆమాటికి to the three. మూట mūṭa. n. ablative. Thirdly, at the third. మూటియందు, మూడవదానియందు. plural మూళ్లు, as పదిమూళ్లు ten times three. మూడు ఎత్తులుగాచేసి laying the garland in three festoons. G. xi. 49. మూడు సరములుగాచేసి. ముక్కాక muk-kāka. (మూడు + కాక.) n. Oppression, trouble, distress. నిర్భంధము. శ్రమ. 'మునులార మీకింత ముక్కాకలేల సులభంబుగనుముక్తిచొప్పుడు విధము.' L. xx. 256. ముక్కాకలుతీరిన thrice proved, thrice tried in the fire, inured; well versed, or experienced. బాగాజితపడి యుండు. ముక్కాని muk-kāni. (మూడు + కాని.) n. The fraction of three కాసులు; 9 pies or three sixtyfourths. ముక్కారు muk-kāru (మూడు + కారు.) n. Three seasons or crops (in a year.) మూడుపంటలు, మూడుభోగములు. 'ధరణిముక్కారును తరగనిగతిబండె.' T. v. 215. ముక్కాలిపీట or ముక్కలిపీట muk-kālipīṭa. (మూడు + కాలి + పీట.) n. A three legged stool or table. A tripod. 'ముక్కలిపీటమీద సొంపలరవసింపజేసి.' Rasica. i. 52. ముక్కాలు muk-kālu. (మూడు + కాలు.) n. Three quarters. ముప్పాతిక. Three legs, మూడుకాళ్లు. ముక్కొటిక muk-koṭika. (మూడు + కొటిక.) n. Three cities, త్రిపురములు. ముక్కోటి ఏకాదశి muk-kōṭi-ēkā. n. A fast held in honor of Vishnu in the month Margasira. మార్గశిరశుద్ధ ఏకాదశి నాడు తిరుపతిలో స్వామిపుష్కరణిలో మూడు కోట్ల తీర్థములువస్తునవనే ఐతిహ్యమువల్ల ఈపేరు వచ్చినది. ముజ్జిగము muj-jagamu. (మూడు + జగము.) n. The 'three worlds,' the universe, లోకత్రయము. ముత్తుము mu-t-tumu. (మూడు + తూము.) n. The measure of three తూములు, మున్నూరు mun-nūru. (మూడు + మారు.) n. Three hundred. ముప్పది or ముప్పై mup-padi. (మూడు + పది.) n. Thirty. ముప్పందుము mup-pandumu. (మూడు + పది + తూము.) n. Thirty tooms. (తూములు.) ముప్పాతిక mup-pātika. (మూడు + పాతిక.) n. Three quarters. ముప్పావు mup-pāvu. (మూడు + పావు.) n. Three quarters. ముప్పిడి mup-piḍi. (మూడు + పిడి.) n. 'Three handles,' a dagger. ముప్పిరి mup-piri. (మూడు + పిరి.) n. Three twists or strands. adj. Three fold. triple. ముమ్మడి mum-maḍi. (ముడు + మడుగు.) n. Three times as much, three fold, treble, triple. ముమ్మనుమడు mum-manumaḍu. (మూడు + మునుమడు.) n. A great grandson. ముమ్మారు mum-māru. (మూడు + మారు.) n. Three times. ముమ్మూడు mum-mūḍu. (మూడు + మూడు.) n. Three times three, మూడుమూళ్లు, తొమ్మిది. ముయ్యేరు muy-yēru. (మూడు + ఏరు) n. Three streams, an epithet of the Ganges. 'ముందరనున్నది మయ్యేరునేల.' HD. ii. 3. ముల్లోకము mul-lōkamu. (మూడు + లోకము.) n. Three worlds, i.e., the earth, heaven and the nether world మువ్వీసము muv-visamu. (మూడు + వీసము.) n. The fraction of three-sixteenths. మువ్వురు or ముగ్గురు muv-vuru. (మూడు + వారు.) n. Three persons. మూడో or మూడవ mūḍō. adj. The third. మూడోదినము the third day, i.e., the next day but one.

(p. 1210) venna venna. [Tel. వెల్ల+నేయి.] n. Butter, నవనీతము. వెన్నడాయి venna-ḍāyi. n. A kind of bird. వెన్నదొంగ or వెన్నముచ్చు venna-donga. n. Lit. the butter-stealer; a name of Krishṇa. కృష్ణుడు. వెన్నపడిదము venna-paḍidamu. n. A kind of sweet cake, ఒకదినుసుపిండివంట. వెన్నపాలకాయ venna-pāla-kāya. n. A kind of cake. ఒకవిధమైన భక్ష్యము. వెన్నపూస venna-pūsa. n. Butter, నవనీతము: (here పూస means a little or a bit, as a pat or bit or butter.) విన్నప్పము venn-appamu. n. A kind of cake. మధురభక్ష్యవిశేషము. వెన్నమడుగు vennamaḍugu n. A kind of cloth. వస్త్రవిశేషము. H. v. 406. వెన్నముద్ద venna-mudda. n. A lump of butter. వెన్నముద్దలు a superior kind of rice, శాలి ధాన్యవిశేషము. 'పాల మీగడలు శ్రీరంగాలుకామదార్లు రామబాణాలు రెక్కాములు వెన్నముద్దలుచిల్మ బుడుమలుదాళువాలు.' H. iv. 176. వెన్నముద్దకోడి venna-mudda-kōḍi. n. A bird called the Spotted Crake, Poryana marnetta (F.B.I.) వెన్నముద్దరాకు venna-mudda-r-āku. n. A plant called Ommelina bengalensis. వెన్నమెరుగు venna-merugu. n. A kind of cake. వెన్నయుండ venna-y-unḍa. n. A kind of cake. మధురభక్ష్యవిశేషము. వెన్నవెదురు venna-veduru. n. A kind of herb. ఒకవిధమైనకూరాకు, విశల్య.

(p. 1272) saṅgaḍamu sangaḍamu. [from Skt. సంగతమ్.] n. Dumb-bells, సాముచేయువారు తిప్పేలోడు. Help, assistance, aid, సహాయము. Friendship, ౛త, స్నేహము. Meeting, చేరిక. Nearness, సమీపము. A retinue, పరిచారము. Service, సేవ. An army, సేన. 'అనవుడు వాడునగుచు నీవిక్రమంబునకు నా వెరపు సంగడంబుగాదె.' M. VII. iv. 59. 'ఉ అంచెలుగట్టి కాలి తొడుసైచనననీవుగదమ్మప్రోదిరా, యంచలివేటి సంగడములయ్యెను.' Swa. v. 72. Trouble, annoyance, ౛ం౛ాటము, సంకటము. సంగడమువాడు sangaḍamu-vāḍu. n. A friend or companion. చెలికాడు, నేస్తకాడు. సంగడి sangaḍi. n. A couple, pair, ౛ంట ౛త, ౛ోడు. Friendship, స్నేహము. A friend, a fellow, a playmate, నేస్తకాడు. A raft or boat made of two canoes fastened side by side. రెండుతాటి. బొండులు జతగాకట్టినతెప్ప. Nearness, సమీపము. A side, ప్రక్క. The back, వెనుక. A crowd, సమూహము. Manner, విధము. 'వ సింగంబులసంగడినొరపగు వీరభటులును.' ఉ. హరి. iv. సంగడి బావులు two wells side by side, జోడుబావులు. సంగడికత్తె sangaḍi-katte. n. A female friend or companion. చెలికత్తె. సంగడికాడు or సంగడీడు sangaḍi-kādu. n. A compeer, fellow, companion, friend, స్నేహితుడు, సంగమడుగు sanga-maḍugu. (సంగడి+మడుగు.) n. A lake or pool near a village, ఊరిసమీపమందు ఎవరు తవ్వరకయే ఎన్నటికిన్ని నీళ్లు ఉండే మడుగు.

(p. 483) zummaḍu or ౛ుమ్మకాడు jummuḍu. n. [Tel.] A lover, or sweetheart (in a bad sense) విటుడు.