(p. 100) aṣṭa ashṭa [Skt. cf. Eng. 'Eight,' Lat. Octo.] adj. Eight.--అష్టకష్టములు The eight unpleasant circumstances liable to occur in the course of life. [Viz. దేశాంతర గమనము foreign travel, భార్యావియోగము separation from one's wife. కష్టకాలములో ప్రియబంధుదర్శనము friends and relations arriving in the time of trouble, ఎంగిలితినడము eating the leavings of others, తన, శత్రువులతో స్నేహము చేయడము courting one's enemies, పరాన్నమునకు కాచియుండడము looking for food from strangers, సభలో అప్రతిష్ఠవచ్చుట being ignorant in an assembly of wise men, దరిద్రమనుభవించడము suffering poverty.] అష్టకోణి an octagon, అష్టదిక్కులు the eight points of the compass.--అష్టదిక్పాలకులు the regents of the eight points of the compass, viz. Indra of the East, Agni of the South-east, Yama of the South, Nairriti of the South-west, Varuṇa of the West, Marut of the North-west, Kubēra of the North, and Iṣana of the South-east.--అష్టదిగ్గజములు the elephants supporting the eight corners of the earth-అష్టనగములు the eight serpents supporting the eight angles or points of the world. Their names are as follow: వాసుకి, అనంతుడు, తక్షకుడు, శంఖపాలుడు, కుళికుడు, పద్ముడు, మహాపద్ముడు, కార్కోటకుడు. అష్టవదులు a certain set of songs of eight lines in length.-అష్టపాత్రములు the eight vessels used in a sacrifice.--అష్టభాగ్యములు the eight requisites to the regal state; as రాజ్యము territory, భండారము wealth, సేన్యము an army, ఏనుగులు elephants, గుర్రములు horses, ఛత్రము an umbrella, చామరము a fly fan or whisk, ఆందోళిక a palanquin.--అష్టభోగములు the eight sources of pleasure, viz., ఇల్లు house, పరుపు bed,వస్త్రము raiment, అభరణము jewels, స్త్రీలు women, పుష్పము, flowers, గంధము perfume, తాంబూలము areca nuts and betel-leaves.--అష్టమదములు eight kinds of pride, viz., అన్నమదము luxury in food, అర్థమదము pride of wealth, స్త్రీమదము pride of lust, విద్యామదము pride of learning, కులమదము, pride of rank and family, రూపమదము pride of beauty, ఉద్యోగమదము pride of station, యౌవనమదము pride of youth.-- అష్టస్వామ్యములు the eight respects in which an absolute conveyance is made, viz., విక్రయ, దాన, వినిమయ, జల, తరు, పాషాణ, విధి, నిక్షేపములు -- అష్టాంగములు See under అంగము. సాష్టాంగదండము prostration in worship. -అష్టాపదము an eight legged dragon: a spider. అష్టావధానము See under అవధానము. అష్టైశ్వర్యములు complete comfort, every blessing, also eight attributes, viz., అణిమ, మహిమ, గరిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యము, ఈశత్వము, వశిత్వము.

(p. 109) āgnēyamu āgnēyamu. [Skt.] n. The south east point of which Agni is regent. ఆగ్నేయాస్త్రము āgnē-yāstramu. n. A fiery weapon: a rocket or grenade.

(p. 160) udvāsanamu ud-vāsanamu [Skt.] n. Expulsion, exile. ఉద్వాసించు or ఉద్వాసనము చేయు udvāsinṭsu. v. a. To expel. అగ్నిని ఉద్వాసనము చేయుట to banish the regent of fire out of flame. M. XV. ii. 192.

(p. 223) kaṅkuḍu kankuḍu. [Tel.] n. One who pretends to be a Brahmin. కపటబ్రాహ్మణుడు. A savage who lives on eagles రాపులుగులను చంపి తిను బోయవాడు. Yama, the regent of death. యముడు Yudhisthira యుధిష్ఠిరుడు.

(p. 259) kaluva or కలవ. kaluva. [Tel.] n. The water lily or lotus. కలువకంటి a lotus-eyed woman, i.e., one that has beautiful eyes. కలువలదాయ the enemy of the lotus, i.e., the sun సూర్యుడు. కలువరేడు the regent of the lily. i.e., the moon కలువవిందు the moon కుముదబాంధవుడు.

(p. 291) kujuḍu kujuḍa. [Skt.] n. A regent of the planet Mars. అంగారకుడు. కుజవారము kuja-vāramu. n. Tuesday, the day of Mars.

(p. 295) kubēruḍu kubēruḍu. [Skt.] n. The god of riches, who is regent of the north.

(p. 404) candruḍu chandruḍu. [Skt.] n. The moon; the regent of the moon. చంద్రుడు ఉదయించినాడు the moon arose. చంద్రుడు అస్తమించినాడు the moon set. రామచంద్రుడు the moon-like or beautiful Rāma. చంద్రముఖి chandra-mukhi. n. A beautiful woman. చంద్రమూల chandra-mūla. n. The plant called Kœmpferia Galanga. Rox. i. 15. చంద్రవంక chandra-vanka. n. A half-moon, or crescent. Also, a kind of jewel worn on the head. చంద్రవంకలు a sort of rice. H. iv. 156. చంద్రవంశము the Lunar Race of Kshatriya kings. చంద్రశాల n. An upper room, on the house top. మేడమీదియిల్లు, మేడచివరిగది. (A. i. 2.) చంద్రశిల n. Moonstone. See చంద్రకాంతము. చంద్రశేఖరుడు chandra-ṣēkha-ruḍu. n. The crescent-crowned god, i.e., Siva. చంద్రహాసము chandrahāsamu. n. Radiance, flashing, sheen. A sword కత్తి. Name of the sword of Kubēra or Rāvaṇa. చంద్రాతపము chandrā-tapamu. n. Moonlight. T. ii. 36. వెన్నెల. చంద్రాయుధము chandr-āyudhamu. n. A crescent headed arrow. NH. v. 160. చంద్రిక chandrika. n. Moonlight: a pale red tint. An illustration, an essay, a treatise. The reddish envelope of a letter written on palm leaves. చంద్రికచీరలు (A. iv. 36.) white cloths తెల్లబట్టలు. చంద్రోదయము chandrōdayamu. n. The rising of the moon. An awning used at festivals. A kind of medicine. ప్రబోద చంద్రోదయము 'the masterpiece of wisdom' --(the name of a certain work.)

(p. 591) dikku dikku. [Skt.] n. A quarter, part, side, direction. దిశ. An airt or point of the compass. The ten directions named in Hindu books are the four points. N. E. S. W. and the intermediate four: N.-E. (ఈశాన్యమూల) S.-E. (ఆగ్నేయమూల) S.-W. (నైరృతిమూల,) N.-W. (వాయవ్యమూల) to which are added the Zenith and Nadir. దిక్కులుమ్రోయగా while the heavens resounded. Quarter, shelter, asylum, refuge, protection, patronage, శరణము. దిక్కులేని, దిక్కుమాలిన or దిక్కేదిన helpless, resourceless, devoid of any protector; also vile, abominable. దిక్కుగలచోటు a refuge. దిగ్విమల స్వరూపుడై the loveliest in the world. దిక్పతి or దిక్పాలుడు dik-pati. n. A demigod who rules one airt or point of the compass; the regent or genius that governs that quarter. ఈశానాదిదిక్పాలురు the genii of the north-east and other directions దిక్కమొగములు or దిక్కామొగములు dikka-mogamulu. [from దిక్కు+ముఖము.] n. Faces turned in every direction. People that flee in all directions through fear, భయముచేత దిక్కున కొక్కరుగా పోయినవారు. దిక్కా మొగముగా timidly, భీతిచే బెదరియుండినట్లుగా. దిక్కరి dik-kari. (దిక్+కరి.) n. One of the mythica, elephants that support the corners of the world. దిగంతము dig-antamu. (దిక్+అంతము.) n. An end of the earth. దిగంతఖ్యాతి world wide fame. దిగంబరుడు dig-ambaruḍu. (దిక్+అంబరుడు.) adj. Lit. 'Sky vested,' having the air as a robe. Naked, stark-naked, undraped. దిసమొలవాడు. n. An epithet of Siva. దిగంబరురాలు she who is naked. దిగ్గజము dig-gajamu. n. One of the eight elephants (గజ) the guard the cardinal points (దిక్కులు) of the world. A poetical phrase answering to the poles of heaven. దిగ్గజములుమ్రోయ making the welkin ring. కవిదిగ్గజము a leading or classical author. దిగ్బంధము dig-bandhamu. n. A magic rite, restraining by spells the influence of certain stars. cf. Job. XXXVIII. 31. దిగ్భ్రమము dig-bhramamu. n. Giddiness, stupor, amazement. దిక్కులతబ్బిబ్బు, భ్రమము. దిగ్బ్రమితాత్ముడై bewildered, horrified, amazed. దిగ్గిజయము dig-vijayamu. n. Dominion, empire. Universal conquest. A royal progress or tour. దిగ్మండలము or దిగ్మండలి dig-mandalamu. n. The horizon.

(p. 663) niśa niṣa. [Skt.] n. Night. రాత్రి. Turmeric. పసుపు. A. iv. 155. నిశాకరుడు niṣā-karuḍu. n. Lit: The night maker, i.e., the moon. నిశాచరుడు or నిశాటుడు. niṣā charuḍu. n. A night rover, i.e., a goblin, fiend, demon. నిశాటి or నిశాచరి niṣāṭi. n. A female fiend, an ogress. నిశాదర్శి niṣā-darṣi. n. Lit. That which sees by night, i.e., an owl. నిశాపతి niṣā-pati. n. The lord of night, i.e., Adonis, the regent of the moon. నిశాముణి niṣā-maṇi. n. Lit: the gem of the night, i.e., the moon. A fire fly. నిసి nisi. Night. నిసిరాత్రివేళ nisi-r amacr;tri-vēla. n. The dead of night.

(p. 891) buthuḍu budhuḍu. [Skt.] n. The regent of the planet Mercury. The planet Mercury. A wise or learned man, a sage. పండితుడు. బుధవారము budha-vāramu. n. Wednesday. సౌమ్యవారము.

(p. 1133) varuṇuḍu varuṇuḍu. [Skt. cf. Gk. Ouranos.] n. Varuna, the Hindu Neptune, who is the god of the waters and regent of the west. ఒకదిక్పాలుడు, నీటిరేడు, వరుణజపము a prayer offered to Varuna for rain in time of drought. వరుణము varuṇaṃu. n. Water, జలము.

(p. 1159) vālu or వ్రాలు vālu. [Tel.] v. n. To bend or weigh down. To light or perch. To hang loose; to fall down. కొమ్మ మొదలైనవివంగు, చెట్టుమీదిపక్షిదిగు, కిందికిదిగు, దిగువపడు, వంగు, ౛ారు, ఒరగు. To increase, అతిశయించు. v. a. To transgress, exceed, అతిక్రమించు. వాలినకిన్కమైన in the passion which he felt, వచ్చినకోపముచేత. వాలినకృపను through the grace that descended on thee, వచ్చిన అనుగ్రహమువల్ల. అదివాని పాదములమీదవాలెను she fell at his feet. 'శైలములెత్తికందుకము చందము గానెగవైచినేలకున్ వ్రాలదుతేటి.' R. v. 290. 'వువ్వులవ్రాలదుతేటి' T. iii. 111. వాలు vālu. n. A sword, కత్తి. A slope, a descent. అదోకపాటు. Length, దైర్ఘ్యము. Sharpness, వాడిమి. 'అ రవిరులతేనియలచాలు అతనివాలు.' H. ii. 16. ఇరువాలుదున్నుట అనగా అడ్డము దిడ్డముగా రెండుసారులు దున్నుట. వాలు vālu. adj. Long, sloping, slanting, descending, drooping. దీర్ఘమైన, అదోకపాటుగానుండే. వాలుచూపులు drooping glances. Sharp, వాడిగల. Cruel, క్రూరము. వాలమ్ము or వాలుటమ్ము a sharp arrow. వాటకొంగ valu-konga. n. A stork, వక్కుకొంగ, బకము. వాలుగ or వాలుగా vālu-ga. adv. Slantingly, lengthily, అదోకపాటుగా, నిడుపుగా. వాలుగంటి or వాల్గంటి vālu-ganṭi. n. A bright eyed woman; lit: a long-eyed girl. దీర్ఘములైనకన్నులుగల స్త్రీ, ఆయతాక్షి, విశాలాక్షి. వాలుగడుపు or వాల్గడుపు vālu-gaḍupu. n. A projecting or protuberant belly, బొ౛్జ. వాలుగొమ్ము a canal or sluice. వాలుచు or వాల్చు vāluṭsu. v. a. To bend, incline, slant. కిందికివంచు. To cut off, కోసివేయు. రెప్పవాలుచు to droop the eye-lids, i.e., to close the eyes. రాత్రిఅంతా కన్నులు వాల్చలేదు I did not close my eyes all night. ఆ మంచమును వాల్చినాడు he slanted the couch. 'వాలినకిన్కమైవాలు నీవాడి; వాలువజిహ్వలువాలుతుననిన, జందనగంధులు జలమురెట్టింప.' HD. i. 947. టీ వాలిన, వచ్చిన, కిన్కమై, కోపమువల్ల; వాలు, దీర్ఘమైన; ఈ వాడివాలున, ఈ తీక్ష్ణ ఖడ్గముచేతను; జిగ్వలు, నాలుకలను; ఈ తీక్ష్ణ ఖడ్గముచేతను; జిహ్వలు, నాలుకలను; వాలుతుననిన, కోసివేతుననేటప్పటికి. వాలుచుక్క or వాల్చుక్క vālu-ṭsukka. n. The planet Venus or its regent. శుక్రుడు. 'పొలుపొంద తూర్పున బొడిచెవాల్చుక్క.' Sar. D. 558. వాలుచేప vālu-chēpa. n. A kind of fish called Chirocentius nudius. మత్స్యవిశేషము. వాలుడు vāluḍu. adj. Hanging down. వాలుడుకొమ్మలు branches that hang down. n. A kind of tree. ఎర్రవాలుడు the red kind. వాలుడుచెక్క the bark of this tree used in medicine. వాలుడుతైలము the oil extracted from this bark. 'కోరివాలుడుతైలంబు గ్రోలువారు.' P. i. 725. వాలుపు or వాల్పు valupu. n. Bending down, వాల్చుట. వాలుప్రొద్దు vālu-pṛoddu. n. The morning or evening sun, లేతప్రొద్దు, అపరాహ్ణము, వాలుమగడు vālamagaḍu. n. The hero of the sword, i.e., A brave man. శురుడు. 'క తాలిమియుధృతియుప్రజ్ఞా. శీలతయు పరాత్మగుణవిశేషజ్ఞతయున్, కాలోచితకార్యముగల, వాలుమగండేలు జలధవలయితధరణిన్,' P. iii. 32.

(p. 1242) śani or శనైశ్చరుడు ṣani. [Skt.] n. The planet Saturn, or its regent. ఛాయాపుత్రుడు. శనిబాధ or శనివేధ the evil influence of Saturn. నాకాలిశని నేను అక్కడికి పోయినాను through the bad luck of my legs I went there. దానినోటిశని అది అట్లు చెప్పినది through the bad luck of her mouth she said so. నా శనివిడిచినది my bad luck has left me, i.e., my trouble is over. శనిచారము the evil influence of Saturn. శనివారము ṣani-vāramu. n. Saturday. మందవాసరము.

(p. 1254) śukruḍu ṣukruḍu. [Skt.] n. The planet Venus or its one-eyed regent who was the Guru of the Asuras, దైత్యగురువు. శుక్రవారము ṣukra-vāramu. n. Friday. భృగువాసరము. శృక్రశిష్యుడు ṣukra-ṣishyuḍu. n. An Asura, అసురుడు.