(p. 608) dēśamu dēṣamu. [Tel.] n. A country, land, territory; a district or subdivision of a country. రాజ్యము. A part, site, place, situation, seat, region. ప్రదేశము. దేశకాకి dēṣa-kāki. n. A homeless wanderer, a vagrant. దేశపాండియ, దేశపాండ్య or దేశముఖి dēṣa-pānḍiya. n. A recorder. The higher revenue officer, a superintendent. దేశభాష. n. A vernacular language, as distinguished from Sanskrit; a dialect. దేశభాషాగ్రంథము a book in a vernacular or modern language as distinguished from Sanskrit. దేశవాడి or దేశవాళి dēṣavāḍi. adj. Of or belonging to a country; produced in a country; native. దేశస్థుడు dēṣasthuḍu. n. An inhabitant of a country. దేశహాశ్శీలు dēṣa-hāṣṣīlu. n. Inland duty. దేశాంతరము dēṣ-āntaramu. n. A foreign country, a strange land. దేశాంతరమందు in another land, elsewhere. దేశాంతరమునకుపోవు to emigrate: to travel in foreign parts. దేశాంతరుడు dēṣāntaruḍu. n. An emigrant, a foreigner. దేశాంతరుడై పోయెను he emigrated from his country. దేశాచారము dēṣ-āchāramu. n.The custom of a country. దశాచారప్రకారము వ్రాపికొన్నపక్రము a bond written 'in the manner of the country:' దేశాటనము dēṣāṭanamu. n. Travelling. దేశాధిపతి dēṣ-ādhipati. n. A king: as 'lord of the land.' దేశాయి dēṣāyi. n. Desāyi, a title borne by a headman among the Balijas. A chief man among the Lingayat merchants, పెద్దసెట్టి. దేశికుడు dēṣikuḍu. n. A tutor, master, instructor, or teacher. గురువు, దెశీయము dēṣīyamu. n. A dialect, a local expression. An obsolete idiom. a provincialism. adj. Idiomatic, provincial. దేశ్యము dēṣyamu. adj. Belonging to the country. Native. n. The language of a country, a vernacular; a vernacular term. Desya words are opposed to foreign words.

(p. 583) daḷamu daḷamu. [Skt.] n. A leaf. ఆకు. A petal. A part, భాగము. A hemistich, or half verse. A bar in music. దూర్వాదళము a blade of grass. దళకర్త daḷa-karta. n. A general: a magistrate. Satyabh. i i. 88. దళవరి daḷavari. [Tel. దళము+వరి.] n. Much grain. Substance, property, ఆస్తి. A general, సేనాధిపతి. దళవరికాడు a man of property or substance. దళవరిలేని poor, indigent. దళవాయి daḷa-vāyi. n. A general, chieftain or minister of state. దళసంచు daḷa-sanṭsu. (దళము+సంచు.) n. A class of troops. దళము జాతి. దళితము daḷitamu. adj. Split, divided. ఖండింపబడిన, భేదింపబడిన. Blown, expanded (as a flower.) వికసించిన. దళించు dalinṭsu. v. t. To cut, split, divide. ఖండించు, భేదించు. దళనము daḷanamu. n. Breaking, cutting, severing. ఖండించుట, భేదించుట.

(p. 582) daraṇamu daranamu. [Tel.] n. A coin of the value of eight dubs.

(p. 606) dṛḍhamu dṛiḍhamu. [Skt.] adj. Hard, solid, strong, firm, bulky, massive. Able, mighty, brave, resolute, confirmed, certain, sure, real. గట్టి, బలిసిన. దృఢదంశక dṛiḍha-damṣaka. n. Lit: That which is hard toothed,--an epithet applied to monsters. దృఢమతి dṛiḍha-mati. n. Steadfast faith. దృఢలోను dṛiḍha-lōma. adj. Bristly, shaggy, rough, hairy. దృఢత dṛiḍhata. n. Firmness, steadfastness, greatness, certainty.

(p. 578) daṭāyiñcu daṭā-yinṭsu. [Tel.] v. t. To chide, browbeat, snub.

(p. 580) dabbili or దబ్బలి dabbili. [Tel.] n. Trouble. A popular ferment or fray. An insurrection. A liar, a makebate, a rascal. దబ్బిలితనము or దబ్బలితనము dabbili-tanamu. n. Vileness, rascality. దబ్బిలిపదము dabbili-padamu. n. A jaw-breaker or hard word, a distracting puzzle. దబ్బిలిదేశము troubled or unsettled district.

(p. 578) dagaru dagaru. [Tel.] n. Sand. ఇసుక. 'వ' కొంకిమన్ను దగరుమొదలుగాగల సాధనం బులచే జీకాకుపరిచయు.' ఉ. హరి. iii.

(p. 607) dēku dēku. [Tel.] v. n. To slide along on the posteriors. మడ్డితో ప్రాకు.

(p. 607) debba debba. [Tel.] n. A blow, a stroke. దెబ్బలుతిను to suffer blows, to be beaten. ముంచిదబ్బ a good blow. దెబ్బలుకొట్టు or వేయు debbalu-koṭṭu. v. t. To beat. దెబ్బాటు debbāṭu. (దెబ్బ+పాటు.) n. Heavy rain. బలష్ఠమైనవాన

(p. 603) duvāḷamu or దువాళి duvāḷamu. [Tel.] n. A trot. ఒక విధమైన అశ్వధార. దువాళించు to trot (as a horse does.)