(p. 699) paḍabā paḍabā. [Tel.] n. A piece, fragment, an extract from a document.

(p. 700) paḍiga, paḍigamu or పడికము paḍiga. [Tel.] n. A vessel, పాత్రము. A spittoon. తమ్మపడిగ or తమ్మపడిగము a spittoon used in chewing betel. 'పడిగంబుపెట్టించి పాదముల్ గడిగి.' BD. iii. 236. 'త్రివిధోదకములొక్కొక్క పడిగంబులోగూర్చి' Charitra. i. 3089 'సున్నపుకాయమెచ్చులతమ్మపడిగ.' Sāranga. iii. 141.

(p. 700) paḍidamu or పడిదెము paḍidamu. [Tel.] n. A certain decoction. ద్రవరూపమగు వ్యంజన విశేషము, ఊర్పు, బోళము. 'సీ అప్పడంబులు వడియములు దాలింపులు బలుచని నులివెచ్చ పడిదెములును.' జై. iii.

(p. 712) paracu or పరుచు paraṭsu. [Tel. causal of పడు.] v. a. and v. n. To cause to fall, పడజేయు. To make or cause. To spread over, as a mat. To expand or spread. To go, to run. To run away. To urge or cause to run. To flow as water. To pass as time. To make one enjoy or suffer. పాటుపడజేయు, విస్తరింపజేయు, చేయు, పోవు, పరుగెత్తు. పరుగెత్తిమచు. ప్రవహించు, గడుచు, అనుభవింపజేయు 'కొట్టితేని యముడు గొట్టుపరుచు.' Vēma. 1341. 'వినతకు మ్రొక్కి వీడ్కొని గరుడుండు నతిత్వరీతగతింబరచి.' M. I. ii. 68. 'నీపేరెరిగియును దుపనొల్లక పరుతురధోగతుల౛ాడ పద్మదళాక్ష.' B. X. 93. 'చెట్టొకడుగాగ బరచిరి చెంచులుపుడు.' Swa. iv. 143. 'నిండిపరచుదరచు సెలయేరుల.' Swa. iv. 91. It is used with nouns, adjectives, verbs, and postpositions to form verbs with a causal signification. ఆటంకపరచు to prevent. భేదపరుచు to distinguish, to effect a distinction. to separate. సమ్మతిపరుచు to persuade, to convince or to make one agree. దృఢపరుచు to make firm to establish. తెలియబరుచు to make known. తేటబరుచు to make clear. లోబరుచుకొను to subdue, to bring under one's control. దిట్టపరుచు to prepare, to make ready. వారిని లోబరుచుకొన్నాడు he has got them into his hands. దాన్ని ఫలపరిచినాడు he brought it into use. పరత, పరతి or పరద parata. n. A stream, current, ప్రవాహము, వరద. వరతెంచు para-tenṭsu. [పరచు+తెంచు.] v. n. To come running. పారివచ్చు.

(p. 718) pariṇatamu pariṇatamu. [Skt.] adj. Ripe, mature, పక్వమైన. Bent, bowed. 'పరిణతాపముల్.' Vasu. iv. 6. n. A butting elephant, an elephant stooping to strike with his tusks. పరిణతి pariṇati. n. Bending, bowing. వమ్రత, వంగడము. 'నిజంబరయగక్షేత్రజ్ఞుడు పరిణతిగల యతడు సత్వపదవిదుడునుడీ' M. XIV. ii. 228. A technical expression for a set of verbs. భూజ్వాదిః, పరిణతిః, భూసత్తాయాం, బిజయె అనే ధాతువులు అదిగాగల కొన్ని క్రియలకు పారిభాషికనామము. త్రివిధమైన క్రియలో నొకటి పరిణద్దము pariṇaddhamu. adj. Bound, tied, possessed of. కట్టబడిన, కూడుకొన్న. 'భయదన్ఫురణాపరిణద్ధముర్తియై.' M. IV. ii.131. పరిణమించు pariṇaminṭsu. v. n. To be glad. సంతసించు, ఆనందించు. 'సీ పరిణమించిరి ధరా మరపురంధ్రీహస్త ఘటితచేలాంచలగ్రంధికలన.' Swa. v. 117. To become metamorphosed, transformed, changed. వికారమునుపొందు, ప్రకృత్యవ్యధాభావము అగుట. 'మజులమంజరీమహిత సౌభాగ్యంబు పరివృత్తకుచవృత్తిపరిణమింప.' Swa. vi. 99. v. a. To cause to rejoice, సంతోషింపజేయు. పరిణయము parinayamu. n. Marriage. పెండ్లి. పరిణామము pari-ṇāmamu. n. Metamorphosis, transformation, change of form or state. వికారము, మారురూపు. Maturity, fulness, ripeness, పరిణామదర్శి one who looks forward to the end. Joy, gladness, యాతనికి, బాదినాయుడు కడుపరిణామమంది.' Pal. 85. 10. Health, prosperity, welfare, క్షేమము, సుఖము. పరిణామశూల pari-ṇāma-ṣūla. n Pain caused by indigestion, gastritis.

(p. 726) paluguḍupāmu or పల్గుడుపాము paluguḍu-pāmu. [Tel. n. A snake, the bite of which is not fatal but causes great pain, సర్పభేదము.

(p. 726) palusamu Same as పరుసము (q. v.)

(p. 700) paḍava paḍava. [Tel.] n. A boat. దోసె, War, combat, fighting, యుద్ధము. Imminent danger, peril, a fatal accident, ప్రళయము. ఈ పడవ గడిస్తే if I can only get over this hobble or scrape. 'అరదంబు నందుండి తన తనయుండైన భగదత్తుండు ముందు నడువ పడవకైవచ్చెనంత.' Satyabhāma. iv. 134. పడవరము or పడవలము paḍava-ramu. (పడలు+వలము.) n. The vanguard of an army, సేనాముఖము. 'గొల్లవల్లభుకపుడు కట్టంబు మిక్కిలి కానుకలిచ్చి, పడవలంబులదూల పలుమారు నేసి.' Pal. 80. పడువరు to proceed or go before, ముందునడుచు. పడవాగె or పడివాగె paḍa-vāge. adj. Prepared. Bridled. కళ్లెము పెట్టి స్థిరపరచిన. 'ఇనుడప్పు డజుడౌట మునుమున్ను పడవాగెగొని వచ్చు రాయంచకొదమయనగ.' Swa. iii. 74. టీ కళ్లెముపెట్టి స్థిరపరచి తేబడినటువంటి, అనగా ముస్తీబైవచ్చినటువంటి. పడవాలు, పడవాలుడు or పడాలు paḍavālu. n. A commander of an army. సేనాధిపతి, దళవాయి. 'కనపపులు వేల్పుపడవాలుగన్నచోటు.' Swa. ii. 9. టీ ': వేల్పుపడవాలు, దేవతలకు సేనాధిపతి. 'ధనంజయుండు తమతోడంజనుదేరదగు పరివారంబు సమకట్టం బడవాళ్లంబనిచె.' M. XIV. iii. 4. పడసాల paḍa-sāla. (పడలు+సాల.) n. A hall, a portico. కూటము, కూటాము. 'పడసాల ముంగిలి పందిలి పసిగాడి.' Suca. iii. 469.

(p. 728) palle palle. [Tel.] n. A small village, a hamlet. పల్లె or పల్లెకూటము a village, school, బడి. పల్లెటూరు a hamlet. adj. Rustic, rude. పల్లెమాట a rustic expression, గ్రామ్యవచనము. పల్లెపుట్టి a measure. పత్లెత palleta. n. A fisherwoman. పల్లెవాడు palle-vāḍu. n. A fisherman. A rustic.

(p. 703) patni See under పతి.