(p. 1008) mummaramu mummaramu [Tel.] n. Vehemence, excess. ఉగ్రము. జ్వరముయొక్క ముమ్మరము the crisis of the fever. జ్వరముయొక్క ముమ్మరము తగ్గినది the vehemence of the fever is now past. అతని పని యిప్పుడు నిండా ముమ్మరముగానున్నది his star is now in the ascendant. adj. Vehement, excessive, మిక్కిలి అతిశయమైన, ఉగ్రమైన. ముమ్మరముగా mummaramu-gā. adv. Vehemently, excessively. మిక్కిలి అతిశయముగా, ఉగ్రముగా. ముమ్మరించు mummarinṭsu. v. n. To grow stronger, redouble, exceed, become violent, to come to its height or crisis. ఉగ్రమగు. జ్వరము ముమ్మరించినది the fever reached in height, maximum, or crisis.

(p. 981) māsamu māsamu. [Skt.] n. A month, either of the lunar, solar, or any other computation of the year. నెల. The Telugu months are చైత్రము, వైశాఖము, జ్యేష్ఠము, ఆషాఢము, శ్రావణము, భాద్రపదము. ఆశ్వయుజము, కార్తీకము, మార్గశిరము, పుష్యము, మాఘము, ఫాల్గునము. అధికమాసము an intercalary month. క్షయమాసము a lost month. నిజమాసము the month proper. నక్షత్రచంద్రమాసము the time wherein the moon moves through a sidereal revolution. Also, same as మాషము a small weight.

(p. 1044) mōcu mōṭsu. [Tel.] v. n. To rest on, ఆను. To happen, occur, కలుగు, సంభవించు. 'మాకునధికమైన, మోహరసముమూరిమోచియున్నదియీకొ, మారుండొక్క రూపమాకు మీకు.' Vish. vii. 98. 'ముట్టినకర్మములు మూరి మోచినకతనన్.' ib. viii. 413. v. a. To bear, to carry, మోయు, వహించు. భరించు. To begin with, మొదలుకొను. 'భూతేశ్వరునియాజ్ఞ దలమోచి యిల్లాలుదానుగదలి.' Kālahasti 1. 502.

(p. 1015) mūḍhamu mūḍhamu. [Skt.] adj. Dull, stupid, foolish, ignorant. అవివేకమైన. మూఢభక్తి superstition, blind faith, simple reliance. మూఢభక్తుడు a superstitious man. మూఢత్వము mūḍhatvamu. n. Dullness, stupidity. అవివేకము. మూఢుడు mū-ḍhuḍu. n. An ignorant man, తెలివిలేనివాడు. A fool, simpleton. అవివేకి. A boy or child, బాలుడు.

(p. 1010) mulki See ములికి.

(p. 986) minamina mina-mina. [Tel.] n. Brightness, twinkling, sparkling. తళతళ. 'మినమినలీ నెడుమనుమేను.' H. iv. 178. మినమినలాడు to sparkle, మెరయు. adv. Twinklingly, sparklingly, brightly, తళతళమని. 'మినమినజిగురు మామిడివంటివాని.' Sar. D. 464.

(p. 1049) mraṅga or మంగ mranga. [Tel.] n. A kind of tree.

(p. 954) mammāyi mammāyi. [Tel.] n. A kind of medicine, లేహవిశేషము.

(p. 1051) mrōḍu, moraḍu or మోడు mrōdu. [Tel.] n. The stump of a tree. స్థాణువు. Bluntness, మొండి, మొక్క. మ్రోడుపడు or మోడుపడు to become stumpy. మోటుఅగు. 'ఆకులెల్ల దెంచిశాఖావితానముల ద్రుంచికైన మ్రోడుపడి యుండె.' S. iii. 414.

(p. 951) manasu or మనస్సు manasu. [Tel.] n. The internal organ of cognition, the intellect, understanding, mind. Inclination, wish, will, pleasure, ఇష్టము. adj. Liking. ఇష్టము. మనసగు manas-agu. (మనసు + అగు.) v. n. To like, ఇష్టమగు. మనోవేగముగా పోయినాడు he went as quick as thought. మనోవ్యాధికి మందులేదు there is no cure for the heart-ache or for a mental disease. వాణ్ని పిలవడానకు నీకెట్లా మనస్సు వచ్చినది how could you find it in your heart to call him? నీకు మనస్సు వచ్చినదానిని తీసికొనవచ్చును you may take which you choose. దానిని చేయడానకు వానికి యింకా మనస్సు రాలేదు he is not yet inclined to do this. తమరు మనస్సు పట్టితే అవును if you once set your heart upon it it will be done. వానికి మనస్సువస్తే ఒకటి, మనస్సు రాకపోతే ఒకటి he is guided by fancy or whim. మనస్సే కైలాసము heaven is in the heart. వానిమనస్సు అభేద్యము his thoughts are inscrutable. వాని మనస్సును ఎందుకు నొప్పించెదవు why should you grieve him or his heart? వానిమనస్సు విరిగినది he is heart-broken. ఈమాట నీమనస్సులో ఉండనీ you must keep this to yourself. అది యేడ్చితే వానిమనస్సు తాళలేదు he could not endure to see her weep. వాని మనస్సు తిరుగలేదు he has not altered his opinion. వానికి మనస్సులో ఒకటి, బయట ఒకటి he has one thing in his heart and another in his mouth. నామనస్సు ఒకవిధముగానున్నది I know not what to think, my mind is confused. 'ఇంద్రియములు మనస్థ్సములు' the senses are dependent on the mind. M. XII. v. 596. మనస్థ్సమైనమాట the thought of his heart. మీ మనస్సు as you please, your pleasure. వానిమనస్సువచ్చినట్టు as he chose, as he pleased. మనసియ్యలేదు he did not tell his real thoughts. నీ మనస్సు వచ్చినట్టా or నీమనస్సు పోయినదే దోవా what! are you to do as you like! మనస్సు ఉంచు to give close attention. మనస్సులోనిమాట one's real opinion. తన మనస్సు వచ్చినపనులు whatever jobs he pleased. ఇట్లుచేయుటకు మనస్సురానందున as (he) could not find it in (his) heart to do this. నా మనస్సున పట్టినది it was impressed on my mind. నాలుగు దినాలు మనస్సుపట్టుకొని (లేక. నిలుపుకొని) ఉండు you must keep yourself quiet or restrain yourself for a short time. మనసరి manas-ari. (మనసు + అరి.) n. A wise man. బుద్ధిమంతుడు. 'క అనయమునిజ ప్రచారం, బనయముగాకుండ నచట నతిశౌర్యమునన్, మనసంయేకేసరియని, మనసరిరాకొమరుమూక మనుమను రీతిన్.' R. i. 123. మనసా manasā. adv. Mentally, in the heart. హృదయములో. మనసార manas-āra. adv. Sincerely, willingly. మనసిజుడు, మనఃప్రభవుడు, మనోజుడు or మనోభవుడు manasijuḍu. n. Lit: The mind-born. An epithet of Manmadha, మన్మథుడు. మనస్కరించు manas-karinṭsu. v. n. To be inclined. మనఃపూర్తిగాచేయు, మనస్సు ఉంచు. In correspondence మనస్కరించేది denotes 'please to consider the above: this is equivalent to 'yours truly.' మనస్కరించి willingly, మనఃపూర్వకముగా. మనస్కారము manas-kāramu. n. Fixed attention, profound meditation. మనఃపూర్తి, మనఃప్రయత్నము, చిత్తపరిపూర్తి. మనస్కుడు mana-skuḍu. adj. 'Minded;' a word used in compounds, thus సన్మనస్కుడు a right minded man, a good hearted man. దుర్మనస్కుడు an evil minded man. ఖిన్నమసస్కుడయి heart-broken. భిన్నమనస్కులయి being of various minds. ప్రసన్నమనస్కులయి light hearted, pleased. మనస్తాపము manas-tāpamu. n. Mental distress, displeasure, anger, vexation. ఆమెకు మనస్తాపముగానున్నది she is annoyed or grieved at this. మనస్ఫూర్తిగా or మనఃపూర్వకముగా manas-phūrti-gā. adv. Willingly. మనస్వి manasvi. adj. Attentive, fixing the mind upon anything. Intelligent. జాగరూకుడు. Goodhearted. మంచి మనస్సుగల. మనోజ్షము manōgnamu. adj. Agreeable, pleasing, captivating, lovely, handsome, మంజులమైన, సుందరమైన. మనోరంజని manō-ranjani. n. (Lit. that which delights the mind.) The name of a certain flower with a rank smell, apparently a sort of arum. మనోరథము manō-rathamu. n. A wish, desire. ఇచ్ఛ. నామనోరథము తమరు త్వరగా నెరవేర్తురని నమ్మియున్నాను I trust that you will soon grant what I so earnestly wish. మనోమలికితము manō-malikitamu. n. Misunderstanding. మనోహరము manō-haramu. adj. Heart-stealing, i.e., charming, lovely, alluring, captivating, fascinating, ఇంపైన. n. Vermicelli.