(p. 1128) vanamu vanamu. [Skt.] n. A forest, a wood, అరణ్యము, అడవి. An orchard, grove, fruit garden. తోట, తోపు. Water, జలము. చింతవనము a tamarind grove. A multitude, సమూహము. సరసీవనము a group of lakes. వన vana. adj. Wild, not domesticated or tame, అడవిసంబంధమైన. వనగజము a wild elephant. వనమల్లిక a wild jasmine. వనమక్షిక a gadfly. వనచరము vana-charamu. n. Lit. a wood rover: i.e., a monkey, వానరము. వనజము vana-jamu. n. A lotus or water-lily. తామరపువ్వు. A wild elephant. A wild bird. వనజలోచనుడు vanaja-lōchanuḍu. n. An epithet of Vishṇu, విష్ణువు. వనజసంభవుడు vanaja-sam-bhavuḍu. n. The one who sprang from the lotus, i. e. Brahma, చతుర్ముఖుడు. వనజాక్షి vanaj-ākshi. n. The lotus-eyed; a poetical word for a lady. వనిత. వనదము vaṇadamu. n. A cloud. మేఘము. వనదశ్యామము sky blue. వనదీపము vana-dīpamu. n. The glory of the garḍen, an epithet of the Champaka flower. సంపెంగపువ్వు. వనధి vana-ani. [from వన water+ధి. place for.] n. The sea. సముద్రము. 'వనధి జీవనములగలగించి.' R. v. 275. వనప్రియము vana-priyamu. n. A cuckoo. కోయిల. వనభూషణము vana-bhūshanamu. n. A bird called the Mocking bird. వనభోజనము vana-bhōjanamu. n. A picnic. వేడుకగా మిత్రబాంధవులతోకూడ ఒక తోటకుపోయి అక్కడ భోజనముచేయుట. A kind of bird, the Green Bulbul, Chloropsis jerdoni (F.B.I.) వనమాల vana-māla. n. A chaplet, or garland. వనమాలి vana-māli. n. An epithet of Krishna. కృష్ణుడు. వనవిహారము vana-vihāramu. n. Rambling in a garden for pleasure. తోటలో వేడుకగా తిరగడము. వనశృంగాటము vana-sṛingāṭamu. n. A plant, Ruellia longifolia, గోక్షురము, పల్లేరు. వనస్పతి vanaspati. n. A tree which bears fruit without flowering. పూచకకాచేచెట్టు. వనాటము vanātamu. n. An animal that lives in the woods.

(p. 1114) lōvaṅka lō-vanka. [Tel. లో+వంక] adj. Ben inwards. లోనికివంగిన. 'లోవంకభుజంబులు. గొంకిసికలుగావిదుప్పట్లునొప్ప.' A. iv. 47.

(p. 1157) vāru vāru. [Tel. plu. of వాడు. he.] pron. They, వాండ్రు. It is also thus used, as equivalent to people folk. నావారు my people. మీవారు your people. ఈ యూరివారు the people of this village. నేను చూచినవారు the people whom I saw. Added to some nouns it has an honorific sense, as దేవరవారు, దొరవారు your honor. Infl. వారి their. వారు v. n. To flow down, or drain off, as water from boiled rice, వడియు, గంజిమొదలైనదికారు. To be lessened or diminished, ఉడుగు. v. a. To pare or cut thin, as the ends of a palm leaf. తాటాకు ఓరచివ్వు. వారుకొను vāru-konu. v. a. To take up by the handful. Metaphorically, to get, gain, possess oneself of. పిడికిళ్లాదిగా ఎత్తుకొను, పొందు; చెందు. నన్ను మోసము చేసి వాడేమి వారుకొన్నాడు has he gained any thing by cheating me? వారుచు or వార్చు vāruṭsu. (causal of వారు) v. a. To touch water with the lips and cast it away. ఆచమించు. To cause to flow, వారజేయు. గంజివార్చు to pour off the water from boiled rice by inclining the vessel, వారు నట్టుచేయు. To expect, ప్రతీక్షించు, ఉద్దేశించు. సంధ్యవార్చు to offer up prayers: (because while uttering the prayer called సంథ్య they let water run through their hungers.) 'హేమకుంభ జలములనొగివార్చి జలకంబుదీర్చి.' DRU. 774. 'సంధ్యవార్చువేళ.' G. vi. 17. వారుపు or వార్పు vārupu. n. The act of straining water or letting it flow, ఆచమనము. Water poured off from boiling rice, గంజి.

(p. 1118) vaṇḍusunnamu vanḍu-sunnamu. [Tel.] n. Fine lime plaster.

(p. 1143) vaśamu vaṣamu. [Skt.] n. Possession, custody, charge. Subjection, submission, లోకువ, స్వాధీనము. Ability, authority, power, supremacy, ప్రభుత్వము, అధీనత్వము. అతని వశములో ఉన్నది it is in his charge or in his hands. 'ధనమువీధిబడినదైవవశంబున నుండు.' సమీరవశంబున carried by the wind, breeze-borne. ఆ యింటిని తమవశము చేసికొన్నాడు he took charge or possession of the house. నన్ను వశపరచుకొనలేకపోయినాడు he was unable to get me into his hands. అది నాకు వశము, లేక. అది నా వశాననున్నదా is it in my power to do so? కాలవశముచేత in the course of time, by the lapse of time. నాకు ఆకలి వశముకాకుండా ఉన్నది I cannot curb my appetite, I am excessively hungry. నా పుణ్యవశమున by my luck. వశ vaṣa. n. A wife, పెండ్లాము. A female elephant, ఆడుఏనుగు A barren cow, గొడ్డుటావు. వశంవదము vaṣam-vadamu. adj. Submissive, obedient. విధేయుడైన. వశంవదుడు vaṣam-vaduḍu. n. One who talks submissively, one who is submissive, విధేయుడు, లోకువయగునట్లు మాటలాడువాడు. వశత్వము vaṣatvamu. n. Obedience, submissiveness. M. XVI. i. 226. కాలవశత్వంబున by the course of time. వశపరచుకొను vasa-paratsu-konu. v. n. To take possession of, to take under one's control. వశాత్ or వశాతుగా vaṣāt. adv. Through, b in consequence of, in subjection to, over-powered by. గ్రహచారవశాత్తుగా through his bad luck. దైవవశాత్ by the finger of God. వశి vaṣi. n. A chaste man; one who has subdued his passions. ఇంద్రియ నిగ్రహముగలవాడు. వశీకరణము vaṣī-karaṇamu. n. The act of over powering, subduing, or inveigling by charms, spells or drugs. మందుమాకుల చేత స్వాధీనముచేసికొనుము, వశ్యముచేసుకొనడము. వశీకరించు vaṣī-karinṭsu. v. a. To subdue or over-power by means of charms, drugs, &c. వశ్యము vaṣyamu. adj. Dependant on, subject to, over-powered by charms, drugs, &c. స్వాధీనమైన, లోకువైన. వశ్యుడు vaṣyuḍu. n. A dependant, one who is submissive, obedient, or subject to, విధేయుడు, వశ్యురాలు vaṣyu-r-ālu. n. She who is submissive. విధేయురాలు. వశ్యౌషథము vaṣy-aushadhamu. n. Any medicine made use of to subject another to one's own will. A love-powder.

(p. 1119) vaṃśamu vamṣamu. [Skt.] n. A race, line, lineage, family, stock, extraction; a dynasty. తండ్రి తాతమొదలైనవారి పరంపర. A bamboo. వెదురు. A multitude, సమూహము. వంశస్థుడు vamṣa-sthuḍu. n. A man belonging to a family. కులస్థుడు. వంశాసుచరితము vamṣ-ānu-charitamu. n. A pedigree, genealogy, a chronicle, or genealogical history. వంశచరిత్ర. వంశావళి vamṣ-āvaḷi. n. Genealogy. వంశక్రమము. వంశవృక్షము vamṣa-vṛikshamu. n. A genealogical tree.

(p. 1097) laṭavaṭa, laṭavaṭamu or పటపిట laṭapata. [Tel.] n. Fighting, a quarrel. ౛గడము. 'కల్లసత్యములును కపటకృత్యములు. లటపటంబులును లూలామాలములును.' L. vii. 277. Bragging, boasting. జంభాలునరకడము, గప్పాలుకోవట్టడము. 'నావుడుపరిఘాళించెద వీవుండుటయెరిగికాదె యిదివేటుగనే గావించితి బేరికిదగలావించుక గలిగే నేనిలటపటలేలా.' G. vii. 29.

(p. 1111) loḍapeṭṭu loḍa-peṭṭu. [Tel.] v. a. To stir up, (as a liquid), to rummage. చెయివేసి గందరగోళముచేయు, ద్రవద్రవ్యమును చేతితో కలియబెట్టు.

(p. 1116) vaṅki vanki. [Tel. from వంగు.] n. An arrow. బాణము. A dagger, బాకు. A sort of hook, కొక్కి. 'తిమ్మితుపాకికెందలిరాకువంకి, కమ్మనివిల్లు చెంగల్వనేజయును, జాజిపూబాకుగొజ్జగిపెద్దకత్తి.' ND. i. 593. వంకిణి vankini. A certain musical instrument. వాద్యవిశేషము. A dagger. బాకు. 'బూరలును భేరీలు పోటు ధారలునుకాహళవంకిణీ కావికొమ్ములును శంఖ సమూహముల్ సన్నాయి౛ోళ్లు.' Pal. 257. వంకీ vankī. n. An armlet of a crooked shape, స్త్రీలు సందిటధరించే ఒక విధమైననగ. వంకె or వంకియ vanke. n. A kind of grain, సస్యవిశేషము. A wooden hook or peg in the wall. మంటిగోడకువేసిన చిలుక కొయ్య. పులిగోళ్లవంకెలు a certain kind of grain. తెల్లవంకెలు another kind of grain. H. iv. 159. వడ్లవంకెలు a fine species of rice.

(p. 1126) vataṃsamu or అవతంసము vatamsamu. [Skt.] n. A crest; an ornament on the head: an earring. శిరోభూషణము, సిగబంతి. చెవికొననుంచే పుష్పపల్లవాదులు, పూగమ్మ Metaphorically, the crest or chief, as హయనతంసము the noblest of horses.