(p. 1102) lālu lālu. [H.] adj. Red. ఎర్రని. లాలుకుంచెలు lālu-kunchelu. n. plu. Scarlet tufts attached to a state saddle. ఎర్రని చిన్న౛ల్లులు. 'లలాలకుంచెలు.' A. v. 55. అనగా, గుర్రముయొక్కపల్లమునకు కట్టే యెర్రని చిన్నచామరములు.

(p. 1140) valaku or వళుకు valuku. [Tel.] n. An intricacy, difficulty. వరను, చిక్కు. A dispute, తగవు. 'అంతరమెరుగనివళుకులు.' Satyabha. iv. 283.

(p. 1148) vāca vācha. [Skt.] n. Another form of వాక్కు. (q. v.) వాచంయముడు vacham-yamuḍu. n, A sage or prophet, మునీశ్వరుడు, మౌని. వాచకము vāchakamu. n. A word, a significant sound, శాస్త్రశిక్షిత వాక్కు, వాచ్యార్థమును తెలుపుశబ్దము. (Vulgarly) fluency in reading, వడిగాచదివేశక్తి. వాచస్పతి vāchas-pati. n. The lord of speech, i.e., Brihaspati. వాచా vāchā. adv. Orally, verbally, viva voce, by word of mouth. ఆయన వాచా చెప్పినాడు he said it orally. వాచాటుడు or వాచాలుడు vāchāṭuḍu. n. A talkative man, one who talks idly or blamably, a tattler, వాగుపోతు, ప్రేలేవాడు, మాటకారి. 'వాచాటులగు జరఠవనితలు.' A. iv. 43. వాచాలము vāchālamu. adj. Chattering, talkative, gabbling, talking much. ప్రేలే, వాగే, పనికిమాలిన మాటలాడే. వాచాలత or వాచాలత్వము vāchālata. n. Talkativeness, readiness or fluency of speech, tattling, ప్రేలడము, వాగడము, తరచుగా మాటలాడడము. 'రాజెల్కలున్ వాచాలత్వముజూపె.' G. vii. 10. వాచించు vāchinṭsu. v. a. To tell, చెప్పు. To read, చదువు. వాచికము vāchikamu. n. News, intelligence, tidings. చెప్పిపంపించిన వర్తమానము, సమాచారము. 'కాంచన పత్రికావళుల గౌతుకమాచక వాచికంబు వ్రాయించిసమస్తదేశ వసు ధేశులకంపిన.' Vasu. v. 80. టీ వాచికము, సమదేశవాక్కు. వాచ్యము vāchyamu. adj. Fit or proper to be spoken or said. చెప్పదగిన. Blameworthy, vile,contemptible, low, out-caste. నిందింపదగిన, నింద్యము, హీనము. In grammar, the voice or mood of a verb. కర్మవాచ్యము the active voice; కర్మణివాచ్యము the passive voice.

(p. 1134) varṇamu varṇamu. [Skt.] n. Colour, hue, tint. రంగు. A tribe, class, caste, order. కులము, జాతి. A letter of the alphabet. అక్షరము. వర్ణవివేచన discrimination of caste. వర్ణక్రమము the order of the letters, spelling. వర్ణాచారములు the rules of caste. వర్ణానుగుణ్యముగా conformably to the caste rules. వర్ణకము varṇa-kamu. n. Sandal paste, చందనము, గంధము. Perfume, ointment. Paint, pigment, as indigo, orpiment, &c. లేపనము, నీల్యాదిలేపనద్రివ్యము. A case ending in Telugu grammar. ప్రత్యయము. వర్ణన or వర్ణనము varṇana. n. Description. A characteristic, feature. Praise, panegyric. స్తోత్రము. వర్ణనాంశము a descriptive passage, a thing that is the subject of description. వర్ణనీయము varṇa-ṇīyamu. adj. Fit to be described, delineated, or praised. స్తోత్రముచేయదగిన. నిర్వర్ణనీయము indescribable. వర్ణమాల varṇa-māla. n. The alphabet. అక్షర సమామ్నాయము. వర్ణి varṇi. n. An unmarried Brahmin boy. A bachelor, బ్రహ్మచారి, వటుడు. A painter, చిత్తరువు వ్రాయువాడు. వర్ణించు varninṭsu. v. a. To praise, describe, depiet. స్తోత్రముచేయు, వివరించు. వర్ణితము varṇi-tamu. adj. Described, praised, స్తోత్రము చేయబడిన.

(p. 1118) vaṇḍa vanḍa. n. Danger, ఆపద. Silt, బురద. [Skt.] n. An unchaste woman, రంకుటాలు. adj. Stubborn, మొండి. వండలి or వండు vanḍali. n. Alluvial soil: mud, mire; the muddy deposit of a flood or river. ఎండినబురద. వట్టిపోయినయేరు మొదలైనవాటిలోపేరినమట్టి. 'వారిరాసులుపిండిలి వండులయ్యె.' Zacc. iv. 52. వండనీళ్లు muddy water.

(p. 1159) vāvi vāvi. [Tel.] n. Legality, lawfulness, consanguinity, legitimacy. వరుస. Relationship, బంధుత్వము. 'వాని జెల్లెలుకాని కూతురువంటిది.' భాగ. X. వావితప్పు to commit incest.ఇది వావికాదు this is not right, i.e., this is incest. ఆ పడుచును పెండ్లాడడము వావికాదు it is unlawful for him, to marry that girl.

(p. 1105) luṅgamu lungamu. [Skt.] n. The citron. మాతులుంగము. పుల్లమాదీఫలము.

(p. 1152) vānaspatyamu vānas-patyamu. [Skt. from వనస్పతి.] n. A tree which bears to blossoms and fruit; as the mango, Eugenia, &c. పూచికాచేచెట్టు. A tree which bears fruit without flowering is called వనస్పతి.

(p. 1146) vākara vā-kara. [Tel.] n. Retching to vomit. ఓకిలింత.

(p. 1119) vandu vandu. [Tel.] v. n. To grieve, sorrow, be afflicted. దుఃఖపడు, విచారపడు, సంతాపించు. 'యుక్తకార్యయత్నము ఫలియించునొక్క యెడదక్కగజేయగవందనేటికిన్.' BRK. 715. వందురు vanduru. v. n. To grieve, to be vexed or sorrowful. దుఃఖపడు, విచారపడు. 'నారలుగట్టి కూరలశనంబుగ నుగ్రవనంబులోని పద్భారమునొందివందురినఫల్గును నుజ్వలరాజ్యవైభవోదారులమైకనుంగొని.' M. III. v. 373. 'చ వనమునకేగి వందురినవారనివారలమీరవశ్యమున్, జెనకదలంతురు.' M. III. v. 386.