(p. 1137) valati or వలంతి valati. [Tel.] n. A genius, a skilful person. నేర్పరి. A woman, ఆడుది A place, చోటు. 'నీవడవికరుగ నొడబడి, నీవెను కనెవచ్చినపుడ నిందింతురుమమ్మీవెర్రులితనిమాన్పం గావలతులుగారెయని జగజ్జనులధిపా.' M. XIII. i. 79. 'భాషాకృతిజెప్పవలతులప్ప ద్మముఖులు.' A. i. 13. adj. Obtained, got, పొందబడిన, అధీనమైన. Handsome, elegant, అందమైన. Agreeable. హితమైన, అనుకూలమైన. 'మరకరంద మధుపాన మత్తరోలంబనికరారంబైన నీరజాకరము, వలతియైయాసరోవర సమిపమున నొలసిన యొప్పుతో నొకతపోవనము.' DRU. 1104. వలచితనము valati-tanamu. n. Cleverness, skilfulness. నేర్పు, గట్టితనము. 'వలతి తనం బెలయగనాచెలి కానికినుత్తరంబు చెప్పుచు.' Rasica. v. 132.

(p. 1156) vāri vāri. [H.] affix. According to, by; as తారీఖువారి according to date. అసామివారి man by man వారీనామా vāri-nāmā. n. A bill of lading, a receipt given by a ship captain for goods laden on his vessel.

(p. 1146) vāṇḍru or వాండ్లు vāndru. [Tel. the third person plural of వాడు he.] n. They, those people. వారు.

(p. 1154) vāyiñcu vāyinṭsu. [Tel.] v. a. To beat. strike, sound or play on a drum, a lute, &c. మేళముమొదలైనవాటినికొట్టు, వీణెమీటు, సన్నాయిమొదలైనవాటిని ఊదు. చదువునుగుంటబెట్టి గంటవాయించు to forget what one has learnt. వాయింపు vāyimpu. n. Sounding a drum, etc. వాయించుట, వాయిదము same as వాద్యము. (q. v.) వాయిద్యము corruption of వాద్యము (q. v.)

(p. 1159) vālu or వ్రాలు vālu. [Tel.] v. n. To bend or weigh down. To light or perch. To hang loose; to fall down. కొమ్మ మొదలైనవివంగు, చెట్టుమీదిపక్షిదిగు, కిందికిదిగు, దిగువపడు, వంగు, ౛ారు, ఒరగు. To increase, అతిశయించు. v. a. To transgress, exceed, అతిక్రమించు. వాలినకిన్కమైన in the passion which he felt, వచ్చినకోపముచేత. వాలినకృపను through the grace that descended on thee, వచ్చిన అనుగ్రహమువల్ల. అదివాని పాదములమీదవాలెను she fell at his feet. 'శైలములెత్తికందుకము చందము గానెగవైచినేలకున్ వ్రాలదుతేటి.' R. v. 290. 'వువ్వులవ్రాలదుతేటి' T. iii. 111. వాలు vālu. n. A sword, కత్తి. A slope, a descent. అదోకపాటు. Length, దైర్ఘ్యము. Sharpness, వాడిమి. 'అ రవిరులతేనియలచాలు అతనివాలు.' H. ii. 16. ఇరువాలుదున్నుట అనగా అడ్డము దిడ్డముగా రెండుసారులు దున్నుట. వాలు vālu. adj. Long, sloping, slanting, descending, drooping. దీర్ఘమైన, అదోకపాటుగానుండే. వాలుచూపులు drooping glances. Sharp, వాడిగల. Cruel, క్రూరము. వాలమ్ము or వాలుటమ్ము a sharp arrow. వాటకొంగ valu-konga. n. A stork, వక్కుకొంగ, బకము. వాలుగ or వాలుగా vālu-ga. adv. Slantingly, lengthily, అదోకపాటుగా, నిడుపుగా. వాలుగంటి or వాల్గంటి vālu-ganṭi. n. A bright eyed woman; lit: a long-eyed girl. దీర్ఘములైనకన్నులుగల స్త్రీ, ఆయతాక్షి, విశాలాక్షి. వాలుగడుపు or వాల్గడుపు vālu-gaḍupu. n. A projecting or protuberant belly, బొ౛్జ. వాలుగొమ్ము a canal or sluice. వాలుచు or వాల్చు vāluṭsu. v. a. To bend, incline, slant. కిందికివంచు. To cut off, కోసివేయు. రెప్పవాలుచు to droop the eye-lids, i.e., to close the eyes. రాత్రిఅంతా కన్నులు వాల్చలేదు I did not close my eyes all night. ఆ మంచమును వాల్చినాడు he slanted the couch. 'వాలినకిన్కమైవాలు నీవాడి; వాలువజిహ్వలువాలుతుననిన, జందనగంధులు జలమురెట్టింప.' HD. i. 947. టీ వాలిన, వచ్చిన, కిన్కమై, కోపమువల్ల; వాలు, దీర్ఘమైన; ఈ వాడివాలున, ఈ తీక్ష్ణ ఖడ్గముచేతను; జిగ్వలు, నాలుకలను; ఈ తీక్ష్ణ ఖడ్గముచేతను; జిహ్వలు, నాలుకలను; వాలుతుననిన, కోసివేతుననేటప్పటికి. వాలుచుక్క or వాల్చుక్క vālu-ṭsukka. n. The planet Venus or its regent. శుక్రుడు. 'పొలుపొంద తూర్పున బొడిచెవాల్చుక్క.' Sar. D. 558. వాలుచేప vālu-chēpa. n. A kind of fish called Chirocentius nudius. మత్స్యవిశేషము. వాలుడు vāluḍu. adj. Hanging down. వాలుడుకొమ్మలు branches that hang down. n. A kind of tree. ఎర్రవాలుడు the red kind. వాలుడుచెక్క the bark of this tree used in medicine. వాలుడుతైలము the oil extracted from this bark. 'కోరివాలుడుతైలంబు గ్రోలువారు.' P. i. 725. వాలుపు or వాల్పు valupu. n. Bending down, వాల్చుట. వాలుప్రొద్దు vālu-pṛoddu. n. The morning or evening sun, లేతప్రొద్దు, అపరాహ్ణము, వాలుమగడు vālamagaḍu. n. The hero of the sword, i.e., A brave man. శురుడు. 'క తాలిమియుధృతియుప్రజ్ఞా. శీలతయు పరాత్మగుణవిశేషజ్ఞతయున్, కాలోచితకార్యముగల, వాలుమగండేలు జలధవలయితధరణిన్,' P. iii. 32.

(p. 1115) lōhitamu lōhitamu. [Skt.] n. Ruby colour, redness, రక్తవర్ణము, గుధిరము. Blood, నెత్తురు. adj. Red. ఎర్రని. లోహితకము lōhitakamu. n. A ruby. కెంపు. లోహితాంగుడు or లోహితుడు lōhit-ānguḍu. n. The planet Mars. అంగారకుడు. లోహితాశ్వుడు lōhit-āṣvuḍu. n. Fire. అగ్నిహోత్రుడు. లౌహిత్యము lauhityamu. n. A blush, redness. ఎరుపు.

(p. 1096) lajja lajja. [Skt.] n. Shame, modesty, bashfulness, shyness, సిగ్గు. లజ్జాళువు or లజ్జాశీలుడు lajjāḷuvu. adj. Bashful, modest. సిగ్గుగలవాడు. లజ్జించు lajjinṭsu. v. n. To be ashamed, bashful or shy. సిగ్గుపడు. లజ్జితము lajjitamu. adj. Abashed. సిగ్గుపడిన.

(p. 1152) vānaprasthuḍu vāna-prasthuḍu. [Skt.] n. A hermit, a recluse. తృతీయాశ్రమమందుండువాడు. వానప్రస్థము living in a forest.

(p. 1124) vaḍadōlu vaḍa-dōlu. [Tel. వడము+తోలు] n. A leather rope, used by toddy drawers. గవళ్లవాడు నడుమునకు కట్టుకొనేతోలు. A leather hunting coat. వేటకాడు శరీరమునకు తొడిగికొనేతోలు.

(p. 1125) vaḍisela or వడిసె vaḍi-sela. [Tel.] n. A sling for throwing stones. నడుమ రాయి పెట్టితిప్పి రువ్వే త్రాటిసాధనము. వడిసెగడ్డ vaḍise-gaḍḍa. n. A bubo. గజ్జలలోలేచే మేహవ్రణము, సంకటపుబిళ్ల.