(p. 1301) samavarti See under సమము.

(p. 1266) ṣaṭ shat. [Skt.] adj. Six. ఆరు. షట్కర్మములు the six acts, or duties enjoined on Brahmins, i.e., అధ్యయన, అధ్యాపన, దాన, ఆదాన, యజన. యాజనములు. షట్కర్ముడు shaṭkarmuḍu. n. A Smarta Brahmin who performs the six acts above enumerated. షడక్షరమంత్రము a spell which has six syllables. షడ్గుణము six-fold, six times as much. ఆరంతలు. 'సాహసంషడ్గుణంచైవ.' షడ్గుణములు అనగా సంధి. కలహించడము, దండెత్తడము, యుద్ధానకు సమయము చూడడము, భేదము పుట్టించడము బలవంతునిని చేపట్టడము. షట్కము shaṭkamu. Six. ఆగు. షట్పదము shaṭ-padamu. n. Lit, the six-footed, i.e., a bee, the large black bee. అళి, భ్రమరము. షదాననుడు or షణ్ముఖుడు shaḍ-ānanuḍu. n. Lit. the six faced; a name of Kumaraswami, the Hindu Mars. కుమారస్వామి. షడ్జము shaḍjamu. n. A shrill musical tone like the peacock's cry. The fourth or middle note (tenor) of the Hindu gamut. సప్తస్వరములలో నొక స్వరము. షడ్భాషలు shaḍ-bhāshalu. n. plu. The six languages, i.e., అచ్చతెనుగు, దేశీయము, గ్రామ్యము, కన్నడి, హళేకన్నడి, అరవము. షడ్రసములు or షడ్రుచులు saḍ-rasamulu. n. plu. The six flavours used in cookery; viz., astringent, ఒగరు; sweet, తీపి; salt, ఉప్పు; pungent,కారము; bitter, చేదు; sour, పులుసు. షడ్రసాన్నము a ragout, highly seasoned food. 'చలువలుగట్టించు షడ్రసాన్నములుంచున్.' Ila. i. 87. అనగా మృష్టాన్నము పెట్టును. షడ్విద్యలు shạd-vidyalu. n. plu. The six magic arts; which are called ఆకర్షణము, స్తంభనము, మారణము, విద్వేషణము ఉచ్చాటనము, మోహనము. షణ్మతములు shaṇ-matamulu. n. The six Schools or doctrines of Philosophy, ఆరుదశములు. They are పాషండ, చార్వాక, బుద్ధ, జైన, వామన, గాణాపత్యములు. But a verse says బౌద్ధంవైదిక, శైవంచ, సౌరంవిష్ణుచ శాక్తకం. షష్టాష్టమము shashṭ-āshṭamamu. n. Enmity, animosity, పగ, విరోధము. వారికి షష్టాష్టమముగానున్నది they are on bad terms. షష్టి shashṭi. n. Sixty. ఆరువది. షష్టిపూర్తి shashṭi-pūrti. n. A feast held on a man's attaining his sixtieth year. అరువదియేండ్లవయసు రాగానే చేయు ఉత్సవము. షష్ఠము ṣhashṭhamu. adj. Sixth. ఆరవది. షష్ఠి ṣhashṭhi. n. The sixth day of the lunar fortnight, ఆరవతిథి. In grammar, the sixth case. ఆరవ విభక్తి. షష్ఠికము or షష్ఠిక shashṭhikamu. n. A kind or rice of quick growth. వ్రీహిభేదము. షష్ఠ్యంతములు shashṭh-y-anta-mulu. n. Dative verses, i.e., a set of verses in the preface of a Telugu peom, having every phrase in the dative thus: To the prince, to the hero, &c., &c. అవతారిక కొననుచెప్పే షష్ఠీవిభక్తిగల వాక్యములు గల పద్యములు. షష్ఠ్యంతమైన శబ్దము a word in the sixth case. ఆరవ విభక్తియందుండు శబ్దము.

(p. 1279) sampātamu sam-pātamu. [Skt.] n. Descending, falling, coming down, a fall. పతనము, పాటు.

(p. 1280) samprayōgamu sam-pra-yōgamu. [Skt.] n. A good use, చక్కనిప్రయోగము. Association, relation, connection. సంబంధము. Enchantment, an incantation, మూలికతోచేయు ఉచ్చాటవాదిక్రియ, వశీకరణాది కర్మము. 'స్నానభోజనశయనాది సంప్రయోగమర్ధిబతులకు మన్నెందునాచరింప.' M. III. v. 319. సంప్రయోగమనగా ఆచరించడము 'సాధలకునసాధసహవాసమునబాప సంప్రయోగమగుట సందియంబె.' ib. III. i. 6. సంప్రయోగమగుట అనగా సంప్రాప్తమవుట.

(p. 1289) sazja sạḍzḍza. [from Skt. సర్జః.] n. A kind of grain. Holcus spicatus, గంటెలు. 'సజ్జకవణంపుమేపునం.' A. iv. 5. An upper story in a house, శిరోగృహము. adj. Ready prepared, ఆయితము. స౛్జ saḍzḍza. [from Skt. శయ్య.] n. A bed, couch or cot. శయ్య. A box, పెట్టె. A basket, బుట్ట. స౛్జకము saḍzḍza-kamu. adj. Beautiful, pleasant. మనోజ్ఞము. స౛్జకట్టు saḍzḍza-kaṭṭu. adj. Prepared, ready, ఆయితము. స౛్జరసము saḍzḍza-ra-samu. n. The resin or exudation, of the Sal tree. యక్షధూపము, సజ్జక్షారము. స౛్జగడ్డి saḍzḍza-gaḍḍi. n. A kind of root like seaweed, the alkali of which is స౛్జకారము impure chlorate of soda సజ్జక్షారము. Ainslie. i. 395.

(p. 1301) samākhya sam-ākhya. [Skt.] n. Fame. కీర్తి. Confederation, convention. బందుకట్టు.

(p. 1281) sambādhamu sam-bādhamu. [Skt.] n. Difficulty, trouble; a crowded place. ఇరుకు, సంకటము, ఒత్తుడు, సంకటస్థలము, ఇరుకుస్థలము. adj. Narrow, contracted, impassable, impervious; crowded, ఇరుకైన, ఒత్తుడుగా నుండే, చొరడానకు అసాధ్యమైన.

(p. 1288) sajīvamu or సజీవి sa-jīvamu. [Skt.] adj. Having life, living, alive. సప్రాణియైన. సజీవుడు or సజీవితుడు sa-jīvuḍu. n. One who is alive. ప్రాణవంతుడు. మాతండ్రి సజీవుడైయున్నప్పుడు when my father was living. అతడు సజీవుడైయుండిన మట్టుకు as long as he lived. వారు సజీవులై యున్నారు they are now alive, they are still surviving. 'చెచ్చెరనతని సజీవితుంజేసి.' BD. iv. 308.

(p. 1274) sañchannamu sanchhannamu. [Skt.] adj. Covered, ఆచ ్ఛాదితము. 'రేణిపటలసంఛన్న గీర్వాణపదవి.' Vish. ii. 135.

(p. 1284) saṃvādamu sam-vādamu. [Skt.] n. A conference, discussion, dispute, contention, wrangling. సంభాషణము, కలహము, తర్కించడము.' అభిముఖ్యంబు సంవాదాత్ప్రా మాణ్యంబును న్యాయంబునంగాని పుట్టమియును.' A. iv. 81. సంవాదించు sam-vādinṭsu. v. n. To converse, talk together, discuss, wrangle. సంభాషించు, తర్కించు.