(p. 162) uparati See రతి.

(p. 504) tatparuḍu tat-paruḍu. [Skt.] n. One who is diligent, intent, heedful, assiduous, or bent upon doing anything. ఆశగలవాడు. తత్పరము tat-paramu. adj. Diligent. తత్పరత or తత్పరత్వము tatparata. n. Inclination, bent, devotedness, diligence.

(p. 518) tallaḍamu tallaḍamu. [Tel.] n. Shaking, tremor చలనము. Trouble. బాధ. పిల్లికి చెల్లాటము ఎలుకకు ప్రాణతల్లడము it is sport to the cat but death to the rat. స్వతంత్రము స్వర్ణలోకము పరతంత్రము ప్రాణతల్లడము Independence is heaven but dependence is hell. ఇది నాకు ప్రాణతల్లడమవును this will be the death of me. తల్లడించు, తల్లడిల్లు. తల్లడకుడుచు, తల్లడమందు or తల్లడపడు tallaḍinṭsu. v. n. To be troubled, to grieve, be harassed. తల్లడపెట్టు tallaḍa-peṭṭu. v. t. To trouble, బాధపెట్టు, చలింపజేయు. తల్లడపాటు tallaḍa-pāṭu. n. Trouble, agitation. తల్లడపడుట.

(p. 545) teñcu or త్రెంచు tenṭsu. [Tel. The causal of తెగు.] v. a. To break, snap. తెగజేయు. వాడుతెంచు to break the cord., i.e., to make a woman a widow by breaking the cord which sustains the token of marriage (తాళిబొట్టు.) Hence ఒకనితాడుతెంచు to break a man's cord, to ruin a man. This verb occurs in compounds signifying 'to come' or 'go,' as అరుదెంచు, ఏగుదెంచు, ఏతెంచు, తనుదెంచు, చొత్తెంచు, పరతెంచు, పారుదెంచు, పుత్తెంచు, &c.

(p. 711) para para. [Skt.] prep. Alien, other, appertaining to one's neighbour. పరకాయ ప్రదేశము transmigration from one body (కాయము) to another (పర) the magic power of shifting oneself into another body. పరకీయ para-kīya. adj. Alien, belonging to another. ఇతరునిది. n. A neighbour's wife, a strange woman, పరస్త్రీ, నాయికలలోనొకతె. పరజాతుడు para-jāṭuḍu. n. A slave, బానిసవాడు. పరతంత్రము or పరతంత్రత para-tantramu. n. Subserviency, obedience, dependence, agency. పరతంత్రము adj. Subservient, obedient, dependent. పరతంత్రుడు, పరపంతుడు or పరాధీనుడు n. A servant. పరదళము para-daḷamu. n. A foe, an enemy's army. పరదేశము. n. A strange country. పరదేశి para-dēṣi. n. A foreigner, an immigrant. A guest, అతిథి. Also, a wanderer, refugee or homeless wretch. పరధ్యానము para-dhyānamu. n. A Absence of mind, reverie. పరనారి para-nāri. n. A neighbour's wife, another's spouse. పరపురుషుడు another man, not one's own husband. పరపుష్టము or పరభృతము para-pushṭamu. n. A cuckoo, so called as being reared (పుష్టము) in another (పర) bird's nest. కోకిల. పరభృత్తు para-bhṛittu. n. A crow. పరమండలము para-manḍalamu. n. A foreign realm. పరమారకయంత్రము para-māraka-yantramu. n. A foe-slaying engine. A. ii. 8. పరరతి para-rati. n. Fornication, adultery. H. v. 253. పరలోకము para-lōkamu. n. The other or next world. Heaven. పరలోకగతుడు one who is dead or departed to the next world. పరలోకక్రియలు obsequies, rites for the rest of a departed soul. ఉత్తరక్రియలు పరవశము para-raṣamu. adj. Out of one's control from joy. ecstacy or sorrow, overpowered, seized in a paroxysm, given up to, transported with or overcome with ecstasy, beside oneself with any passion. పరాధీనము. పరవశత్వము para-vaṣatvamu. n. Bewilderment, wildness, ecstasy. పరవశుడు para-vaṣuḍu. n. One who is in ecstasy or wild with joy or sorrow. పరవాది para-vādi. n. A dissenter. A foe, an opponent, శత్రువు. An impetuous or precipitate man, ఆత్రగొట్టు. Swa. iii. 113. పరశ్శతము paraṣ-ṣatamu. adj. More than a hundred. పరస్సహస్రము more than a hundred. పరస్సహస్రము more than a thousand. పరసతి para-sati. n. Another man's wife a neighbour's wife, another woman. పరసదనము para-sadanamu. n. A neighbour's house. పరస్థలము or పరస్థానము para-stha-lamu. n. Another place. పరాధీనము par-ādhīnamu. n. Possesion by another. ఆ పుస్తకము పరాధీనములోనున్నది the book is in another person's hands. ఆ సొత్తు అంతా పరాధీనమైపోయినది the whole property has fallen into the hands of others. పరాధీనముచేయు to divert or turn aside from its right possessor. పరాధీనం ప్రాణసంకటం a life of dependence is a life of misery. adj. Dependent, subject or subservient to another. పరాధీనుడు par-ādhīnuḍu. n. One who is dependent on or subservient to another. అన్యునికి లోబడినవాడు. పరార్థనాది par-ārtha-vādi. n. A vakil, వకీలు.

(p. 712) paracu or పరుచు paraṭsu. [Tel. causal of పడు.] v. a. and v. n. To cause to fall, పడజేయు. To make or cause. To spread over, as a mat. To expand or spread. To go, to run. To run away. To urge or cause to run. To flow as water. To pass as time. To make one enjoy or suffer. పాటుపడజేయు, విస్తరింపజేయు, చేయు, పోవు, పరుగెత్తు. పరుగెత్తిమచు. ప్రవహించు, గడుచు, అనుభవింపజేయు 'కొట్టితేని యముడు గొట్టుపరుచు.' Vēma. 1341. 'వినతకు మ్రొక్కి వీడ్కొని గరుడుండు నతిత్వరీతగతింబరచి.' M. I. ii. 68. 'నీపేరెరిగియును దుపనొల్లక పరుతురధోగతుల౛ాడ పద్మదళాక్ష.' B. X. 93. 'చెట్టొకడుగాగ బరచిరి చెంచులుపుడు.' Swa. iv. 143. 'నిండిపరచుదరచు సెలయేరుల.' Swa. iv. 91. It is used with nouns, adjectives, verbs, and postpositions to form verbs with a causal signification. ఆటంకపరచు to prevent. భేదపరుచు to distinguish, to effect a distinction. to separate. సమ్మతిపరుచు to persuade, to convince or to make one agree. దృఢపరుచు to make firm to establish. తెలియబరుచు to make known. తేటబరుచు to make clear. లోబరుచుకొను to subdue, to bring under one's control. దిట్టపరుచు to prepare, to make ready. వారిని లోబరుచుకొన్నాడు he has got them into his hands. దాన్ని ఫలపరిచినాడు he brought it into use. పరత, పరతి or పరద parata. n. A stream, current, ప్రవాహము, వరద. వరతెంచు para-tenṭsu. [పరచు+తెంచు.] v. n. To come running. పారివచ్చు.

(p. 712) parata parata. [Skt.] n. Addictedness, devotedness to, love for. తత్పరత tat-parata. n. Eagerness, devotedness. ఆసక్తి. 'పర్ణశాలావాస పరతనొంది.' M. XIV. ii. 185.

(p. 712) paratamu paratamu. [Skt.] n. A certain large number, ten billions. ముప్పైరెండు సంజ్ఞలలో నొకటి.

(p. 741) pāratantyrayamu pāra-tantryamu. [Skt. from పరతంత్రం.] n. Dependence. పరాధీనత.

(p. 838) pravaṇamu pravaṇamu. [Skt.] adj. Bent. bowed. వంగిన. Attached to, adhering to, తత్పరతగల, ఆసక్తిగల.

(p. 1064) ratamu ratamu. [Skt.] n. Coition, copulation. adj. Intent on, actively occupied or engaged in. ఆసక్తము. ఇచ్ఛగల. రతి rati. n. Desire, passion, inclination, attachment, ఆసక్తి. Coition, copulation, సంగమము. The name of the wife of Manmatha, మన్మథునిభార్య. A weight used in weighing diamonds. రవలు పచ్చలు తూచే పడికట్టు. 'సన్నంపు రతిజాతివన్నెపచ్చ లసరంబౌరయానాతినూగారు తీరు.' UH. ii. 55. One twenty-fifth part of a Maund. రతివతి or రతిరాజు rati-pati. n. Manmadha. రతుడు ratuḍu. n. A lover of, enjoyer of, delighter in. ఆసక్తుడు, పాపరతుడు a lover of sin.

(p. 1374) svatantramu sva-tantramu. [Skt.] adj. Independent, not subject to any other's will, free, uncontrolled, head-strong, despotic, యథేచ్ఛమైన. విచ్చలవిడిగా నుండే, పరతంత్రముకాని, పరాధీనముకాని. 'స్వతంత్ర సంచారియై.' M. XV. ii. 64. n. Independence, freedom, స్వేచ్ఛ. Hereditary right; a right. హక్కు. ఇది యేమి స్వతంత్రము you take liberties. స్వతంత్రనాడులు independent nerves. స్వతంత్రకండరములు involuntary muscles. స్వతంత్రించు sva-tantriu-ṭsu. v. n. To do any thing out of one's own head, or, on one's own responsibility, to act for oneself. ఆయన ఆజ్ఞ ప్రకారము చేసినాను గాని నేను స్వతంత్రింపలేదు I did this according to his orders, not independently of him. స్వతంత్రుడు sva-tantruḍu. n. One who is his own master, one who is independent. స్వచ్ఛందుడు, తన మనసు వచ్చినట్టు నడిచేవాడు, ప్రాప్తవ్యవహార దశగలవాడు. స్వతంత్రురాలు sva-tantru-r-ālu. n. A woman who is her own mistress. ఒకరికి అడగియుండునిది.