(p. 110) ācariñcu ācharinṭsu. [Skt.] v. a. To practise, to observe, to be used to, to do habitually. To put in practice (the precepts of religion), to perform (bathing, &c.) To celebrate (a religious festival.) ఆచరణము ācharaṇamu. n. Doing, performing. ఆచారము, నడత. ఆచారము ācharamu. n. Practice, custom. Rule, fashion, mode, a course of conduct, institute or observance, Religious observance. మతాచారముచొప్పున according to the principles of the creed. ఆచారి āchari. n. A caste title borne by the Vaishnavite Brahmins, the men of the blacksmith and goldsmith castes. సదాచారి a man of good principles. ఆచార్యత్వము āchāryatvamu. n. The office of a priest. ఆచార్యుడు āchāryuḍu. n. A teacher. A priest: a spiritual guide or preceptor: one who invests the student with the sacrificial thread and instructs him in the mysteries of the religion.

(p. 157) udāharaṇamu udāharaṇamu. [Skt.] n. An example, instance, or illustration of any rule or precept. ఉదాహరించు udāharinṭsu. v. a. To instance, mention. చెప్పు, దృష్టాంతముగా చెప్పు.

(p. 164) upādhyāyuḍu upā-dhyāyuḍu. [Skt.] n. A tutor, instructor చదువు చెప్పువాడు. A preceptor in religion. One who teaches the Veda. వేదమును చదివించువాడు. ఉపాధ్యాయ upādhyāya. n. A female teacher. ఉపాధ్యాయాని upā-dhyāyāni. n. A teacher's wife. ఉపాధ్యాయి upādhyāyi. n. A female teacher or a teacher's wife. ఉపాధ్యాయత్వము upā-dhyāyatvamu. n. A teacher's profession. The teaching profession.

(p. 381) guruvu or గురుడు guruvu. [Skt.] n. A teacher, a preceptor, a master, a superior, a learned man, a father. A title or name of Brihaspati, tutor of the Gods, who was the husband of Tāra. గురువారము. guru-vāramu. n. Thursday. దొంగలగురువు a master thief, a ringleader. గురువు guruvu. n. Greatness గౌరవము, weight భారము. పూర్వజన్మార్జిత భూరికర్మముల గుర్వణగించునా కొడుక రావయ్య, BD. iv. 218. A long syllable, in prosody. Fast running వేగపు పరుగు. adj. Heavy, weighty, great, large, bulky: difficult, arduous. Reverend, venerable. గురుకార్యము a weighty matter. గురువుగా or గుర్వుగా positively or greatly అధికముగా. 'సర్వమాన్యము నీకు గుర్వుగానిత్తు.' BD. iv. 490. గురువుతేరు guruvu-tēru. v. n. To swell,వులుపారు to run very fast వేగపు పరువుగాపారు. To excel అతిశయించు. గురుత్వము gurutvamu. n. Greatness, weight, importance. Esteem. Heaviness, or languor. గురునాథుడు guru-nādhuḍu. n. The name of a certain village god, whose image is usually a mere block of stone, under a tree.

(p. 432) cevi chevi. [Tel.] n. An ear. A key. మాట చెవినిపెట్టు to give ear to, to hearken. చెవులు గడియలు పడ్డవి his ears were ringing through faintness. పత్రముయొక్క చెవి the tip or margin of a written bond. పత్రపు చెవి చించు to cancel a bond by tearing the leaf so as to disengage it from the cord on which palm leaf volumes are strung. చెవికొన or చెవికొణక the tip of the ear. చెవిటి cheviṭi. [చెవి+అవిటి.] adj. Deaf. n. A deaf man. బథిరుడు. చెవిటివ్యవహారము an unspeakable or unutterable iniquity, lit. one which makes one story one's ears. చెవిటిమూగ cheviṭi-mūga. n. A deaf mute. చెవుడును మూగతనమును గలవాడు. చెవినిల్లుగట్టుకొని చెప్పు to reiterate a precept, as though keeping ti always dwelling in the ear. Mrityanjaya Vilasam ii. 38.--40. 'నిచ్చలు చెవినిలల్లుగట్టుకొని చాటితి నన్నుగణింప వైతిపెన్బలియుని తోడి పోరిది.' Rāghava Pāndaviyam. iv. 52. Vēma. iii. 2. P. i. 533. చెవియాకు or చెవ్వాకు chevi-y-āku. n. An ear ornament చెవికట్టు chevi-kaṭṭu. n. The iron ring on an axle tree. చెవుడు (చెవి+అవుడు) chevuḍu. n. Deafness. (The inflected form is చెవిటి.) చెవుడుపడు chevuḍu-paḍu. v. n. To become deaf. చెవుడుపరుచు to deafen. చెవులపిల్లి chevula-pilli. n. The black-naped Hare, Lepus nigricollis. (F.B.I.) కుందేలు. చెవులపోతు chevula-pōtu. n. A buck hare కుందేలు, శశకము.

(p. 621) dharmamu or ధర్మువు dharmamu. [Skt.] n. Duty. విధి. Virtue, పుణ్యము. Right, న్యాయము. Alms. A rule, precept or principle. విధి. Nature, character, property, స్వభావము. A function or trade. Custom, usage, propriety, ఆచారము. ధర్మశాస్త్రము or ధర్మసంహిత Law, the science of right. సాత్వికధర్మము the conduct that shows meekness. కులధర్మము the rules of caste. వివాహధర్మము conjugal dues, the behaviour proper for a married pair. పండితధర్మము scholarship, that which is to be expected from a scholar. కాలధర్మము death. అతని దొరతనములో ధర్మము నాలుగు పాదములతో నడిచెను justice was administered with perfect impartiality during his reign. lit: it went on its four feet. ధర్మపత్ని a lawful wife. ధర్మకర్త dharma-karta. n. A judge or arbitrator. A church warden, or manager of a temple. The executor to an estate. ధర్మజ్ఞుడు dharmagnyudu. n. One who knows what is right. ధర్మము నెరిగినవాడు. ధర్మధ్వజి dharma-dhvaji. n. A formalist or one who pretends to be religious from ulterior motives. జీవనార్థములింగ జటాభస్మాదులను ధరించినవాడు. ధర్మరాజు dharma-rāḍzu. n. The 'king of justice,' a name of Yama, the kind of Hell; also, the name of a hero in the Mahabharata. A certain petty village god. ధర్మరాజాదులు the Pandu heroes collectively. ధర్మసత్రము dharma-satramu. n. A charity house, a poor's house. ధర్మాత్ముడు dharm-ātmuḍu. n. A virtuous or liberal man. పుణ్యాత్ముడు. ధర్మాసనము dharm-āsanamu. n. A judge's seat, 'the bench.' ధర్మాధికారి కూర్చుండుపీఠము. ధర్మిష్ఠులు dharm-ishṭhulu. n. Charitable or benevolent persons. ధర్మి dharmi. adj. Just. ధర్మముగల. ధర్ముడు dharmuḍu. n. The Just One. A name of Yama, యముడు. ధర్మువు dharmuvu. n. Virtue, justice. న్యాయము, పుణ్యము. ధర్మేతరుడు dharm-ētaruḍu. n. An unjust or unrighteous man.

(p. 655) niyamamu niyamamu. [Skt.] n. A principle, rule, precept. An engagement. 'The restriction of a rule to particular cases.' (Colebr.) That which is invariable. Any religious observance. Certainty. The inevitable result of an act. Taking pains నిశ్చయబుద్ధి, ప్రతిజ్ఞ, ఏర్పాటు, కట్టు. నియమముగా fixedly, statedly. నియమించు niyaminṭsu. v. a. To appoint, direct, order, ఆజ్ఞాపించు. నియమించుకొను niya-minṭsu-konu. v. a. To agree on, contract for, engage for, determine, decree, undertake, నియమితము niyamitamu. adj. Commanded, ordered, నియమింపబడిన. నియామకము niyāmakamu. n. Certainity, an arrangement. నియామకుడు niyāma-kuḍu. n. A director, a pilot or steers-man. నియమించేవాడు.

(p. 735) pāṭhamu pāṭhamu. [Skt.] n. A lesson. Study, reading. చదవడము. పాఠశాల pāṭha-ṣāla. n. A school, a college. బడి. See పఠించు. పాఠకుడు pāṭhakuḍu. n. A lecturer. A spiritual preceptor. A reader. A student, ఉపాధ్యాయుడు, విద్యార్థి. పాఠభేదము or పాఠాంతరము pāṭha-bhēdamu. n. A various reading, another reading, a deviation found in other manuscripts.

(p. 922) bhāvamu bhāvamu. [Skt.] n. Mind, soul, heart, ఆత్మ. Thought, idea, feeling, disposition, nature. Import, meaning, drift. Motive, aim, view. అభిప్రాయము. Temperament, humour, passion, sentiment, state or condition of being. మనోవికారము. A property or power of matter. స్వభావము. An act, gesture. ధాత్వర్థరూపక్రియ. A learned man, (నాట్య పరోభాషాయాం) విదుషి, విద్వాంసుడు. నన్ను తల్లిభావముతో నెంచిరి they looked upon me as a mother. అవి దొంగసొమ్ము అని మీ భావమా do you mean that these were stolen goods? భావగర్భము bhāva-garbhamu. adj. Having a secret import or a mysterious meaning: intelligible, as a glance conveying a certain impression. బావజారి bhāvajāri. n. The 'Amoricide' or slayer (అరి) of Cupid, i.e., Siva. భావజుడు bhāvajuḍu. n. Lit: 'Born in the heart,' an epithet of Manmadha. భావన bhāvana. n. Mental perception, recollection, consciousness of past ideas or preceptions, imagination. తలపు. Observing, investigating. వాసనపట్టుట. Steeping, maceration of a drug in a liquid. Thus భావనశొంఠి, భావనకరక్కాయ are ginger or aloes prepared by being repeatedly dipped in certain fluids and dried again. అల్లపురసావయేడు భావనలుచెయ్యి let these drugs be stepped seven times in the juice of ginger. భావనచేసుకొను bhāvana-chēsi-konu. v. n. To imagine or figure to oneself. బావభవుడు bhāvabhavuḍu. n. One who exists (భవ.) in the heart (భావ): i.e., Manmadha. భావార్థము bhāv-ārthamu. n. Implication, inuendo, a sense not expressed, an affirmative sense. The affirmative form of the verb. భావ్యము bhāvyamu. adj. What must, will, or ought to be, కాదగినది. likely, probable, befitting ఆ యింటి౛ోలికి పోవడమునకు మీకు భావ్యముకాదు you must not have anything to do with that house. భావ్యుడు bhāvyuḍu. n. One on whom they meditate.

(p. 1166) vighasamu vi-ghasamu. [Skt.] n. The residue of food offered to the gods, to the manes, to a venerable guest, or to a spiritual preceptor. దేవతాతిథి కిష్టాన్నాదికము.

(p. 1225) vēlupu or వేల్పు vēlupu. [Tel.] n. A god or goddess, దేవుడు, దేవత. ఇలోల్పు a god of this world, i.e., a Brahmin. ఇలువేల్పు a patron saint, a genius or household god. వేలుపుటన్ను a goddess. దేవతాస్త్రీ. T. ii. 106. వేలుపుకొలను or వేలుపుటేరు the heavenly stream, the celestial Ganges, ఆకాశగంగ; the river Ganges, గంగ. వేలుపుగాణ a mythological being, a Gandharva, గంధర్వుడు. వేలుపుగిడ్డి or వేల్పుటావు the mythological cow that grants all wishes, కామధేనువు. వేలుపుచెట్టు the divine tree that grants all wishes, కల్పవృక్షము, వేలుపు ౛డదారి the divine ascetic or monk. i.e., Narada, నారదుడు. వేలుపుటొ౛్జ the divine preceptor of Guru, i.e., Brihaspati, నురాచార్యుడు, బృహస్పతి. వేలుపుదాయ an enemy of the gods, i.e., an Asura. వేలుపుబాస the language of the gods, i.e., Sanskrit. వేలలుపుబోనము the food of the gods, i.e., Ambrosia, అమృతము. వేలుపుమల or వేల్పుకొండ the hill of the gods, i.e., Mount Meru. వేలుపుమానికము the diamond of the gods, i.e., the philosopher's stone, a jewel that grants all that may be desired, చింతామణి. వేలుపురేడు or వేల్పుదొర the lord of the gods, i.e., Indra. వేలుపుసాని a fortune teller, సోదెచెప్పునది, దైవజ్ఞ. వేలుపుగౌరు the white elephant of the gods, ఐరావతము. వేలుపులత్రోవ the sky, ఆకాశము. వేలుపుటిక్క heaven, స్వర్గము. వేల్పుదళవాయి the general of the gods, i.e., Kumāraswāmi, కుమారస్వామి. వేల్పుపెద్ద Brahma, బ్రహ్మదేవుడు, సురజ్యేష్ఠుడు. వేల్పువె౛్జు the physician of the gods, i.e., Dhanvantari, ధన్వంతరి. వేల్పుడు vēlpuḍu. n. Worship, పూజ.

(p. 1347) sūtramu sūtramu. [Skt.] n. A thread, cord, line, yarn, twine. తంతి, నూలు, నూలిపోగు, దారము. A brief or precept in grammar, &c., an aphorism. అనేకార్థబోధకసంక్షిస్తవాక్యము. An expedient, contrivance; an artificial piece of work; a machine, ఉపాయము, యంత్రము. కపట a delusive contrivance. నాటకసూత్రధారి. 'the unseen mover of the world's machine,' an epithet of God. జతసూత్రము a water work, a hydraulic engine. వ్యాకరణసూత్రము a concise rule of grammar. ఆపస్తంబసూత్రము the institutes of Apastamba. మీ గోత్రసూత్రములేమి what is your family name? and what is your creed? మంగళసూత్రము the thread with which the marriage badge is tied on the bride's neck. యజ్ఞసూత్రము the sacred thread worn by the three principal classes of the Hindus. 'స్మృతిసూత్రసమాజములకు.' A. i. 43. సూత్రగాడు sūtra-gādu. n. An artist, a contriver or maker of any machine. యంత్రకాడు. సూత్రధారకుడు, సూత్రధారుడు or సూత్రధారి sūtra-dhārakuḍu. n. The manager or principal actor in a play or drama; the person behind the scenes who pulls the strings of puppets. An instigator, secret agent, or tempter. మేళనాయకుడు, ఆటాడించువాడు, నడిపించువాడు. 'జగన్నాటకసూత్రధారికి.' T. ii. 77. 'నేసూత్ర ధారిమీరందరుబహురూపులని.' B. X. 297. సూత్రపట్టు sūtra-paṭṭu. v. a. To 'lay the line,' as a bricklayer does. దారము పట్టు. 'బ్రహ్మతనుచేయులోక ప్రపంచమునకు, దారతమ్యంబు దెలుపంగదలచి యొక్కొ, సూటిమీంటికి నేలకు సూత్రపట్టు, వీకనీరంథ్ర ధారాళవృష్టి గురిసె.' R. vi. 3. 'పరగ వీధులుపురినూత. పట్టినట్టు.' A. i. 4. సూత్రపడు sūtra-paḍu. v. n. To match, ౛తపడు. సూత్రించు sūtrin-ṭsu. v. a. To lay down a rule, to enact. సూత్రముగా నేర్పరచు, సూత్రపరచు.

(p. 1378) svāmi svāmi. [Skt. from స్వమ్.] n. A lord, master, sovereign, owner, proprietor, husband, spiritual guide or preceptor. 'My lord, Sir.' A Brahmin is usually thus addressed by a junior or by a Sudra. ప్రభువు, కర్త, పతి, గురువు, దేవుడు, దేవత. స్వామిపరాకు behold! be attentive. భాగస్వామి a share holder, పాలివాడు. స్వామిత svāmi-ta. n. Mastership, lordship, ownership. ప్రభుత్వము, యాజమాన్యము. స్వామిత్వము svāmitvamu. n. Mastership, lordship, ownership, right, title. ప్రభూత్వము, కర్తృత్వము, అధికారము, బాధ్యత. అతని స్వామిత్వము పోయినది he has lost his ownership. స్వామిద్రోహము svāmi-drōhamu. n. Treason, treachery to a master, unfaithfulness to a superior. యజమానునికి చెరువుచేయడము. స్వామి ద్రోహి svāmi-drōhi. n. A traitor. యజమానునికి చెరువు చేయువాడు. స్వామిని svāmini. n. A mistress, a female owner, ఒడయరాలు. స్వామి భోగము svāmi-bhōgamu. n. The landlord's share of the produce of land cultivated by a tenant. పాయకారి మిరాశిదారునికి ఇచ్చేభాగము. స్వాములవారు sāmula-vāru. n. His grace, his reverence, his holiness, a minister or father. గురువులు. స్వామ్యము svāmyamu. n. Ownership, right, title. స్వాతంత్య్రము, బాధ్యత.

(p. 1381) haṃsa or హంసము hamsa. [Skt.] n. A swan. A certain fabulous bird supposed to be a swan. Also, a water-fowl, probably the Ruddy Shieldrake. శ్వేతగరుత్తువు. నీళ్లువిడిచి పాలుద్రాగే పక్షి. 'రాజహంసలు గాని రాజహంసలుకారు.' Vasu. pref. 62. The name of one of the vital airs. శారీరవాయువు, ఉచ్ఛ్యాసనిశ్వాసరూపమైన వాయువు. The Divine Spirit, పరమాత్మ. హంసగమనము a decent and modest gait. హంసగమన, హంసగామిని or హంసయాన a woman who walks elegantly. adj. (In composition), Best, excellent. శ్రేష్ఠము. రాజహంస a noble prince. హంసకము hamsakamu. n. An ornament for the feet. పాదకటకము, కాలికడియము, కాలిఅందె. హంస తూలికా తల్పము a swan's down-bed or couch, a bed stuffed with the wool of the shrub, Asclepias gigantea (జిల్లేడు) or of the silk cotton tree (శాల్మలి or బూరుగు.) హంసరెక్కలపరుపు, లేక, బూరుగుదూదిపరుపు. హంసపాదము hamsa-pādamu. n. A star, caret or asterisk. ఇక్కడ తప్పిపోయినది అవతల వ్రాసియున్నదనే దానికి గురుతు. హంసపాది or హంసపాదిచెట్టు hamsa-pādi. n. A creeping plant, Cissus pedata or Coldenia procumbens. గోధాపది, సువహా, చెప్పుతట్ట చెట్టు. హంసయంత్రము hamsa-yantramu. n. A hinge. మొల, కీలు. 'కవాటహంసయన్త్రేణ యథా సంపర్తతె, తథాలసనరః స్వస్యాంశయ్యాయాంపరివర్తతే.' Sanskrit translation of Proverbs XXVI. 13. హంసవళి hamsa-vaḷi. n. A kind of cloth. వస్త్రవిశేషము. BD. iii. 105. హంసవాహనుడు hamsa-vāhanuḍu. n. An epithet of Brahma, because he rides upon a swan. బ్రహ్మ. హంసి or హంసిక hamsi. n. A female swan. ఆడుహంస. హంసుడు hamsuḍu. n. The sun, సూర్యుడు. A spiritual preceptor, గురువు. A liberal or moderate prince, one who is not covetous nor ambitious. లోభగుణములేని నృపుడు.