(p. 689) paṇḍu panḍu. [Tel.] v. n. To ripen, ఫలించు To be accomplished. To be produced (as salt from the ground) to effloresce, to crystallize n. A fruit, a berry. adj. Ripe, mature. వాని కాలము పండినది this is harvest time for him. పండకాగు to be red hot. ఆ యినుమును పండకాచినాడు he made the iron red hot. పంట panṭa. n. Ripening. పండుట. Cultivation. కృషి. Produce, a crop. పంటకాపు panṭa-kāpu. n. A husbandman. పంటకాపులు panṭa-kāpulu. n. Farmers. పంటచెరువు a tank for watering rice fields. కల్లుపంట దినములు the toddy season. పలపులపంట my beloved. 'రతనంపు పంటల రమణి నిర్వంక.' Vencatach Mah: iii. 203. పంటపొలము panṭa-polamu. n. A cultivated field. పండిన పొలము. పంటమన్ను panṭa-mannu. n. Plough, land, good soil. పంటవలతి, పంటచెలి, పంటపొలతి or పంటతొయ్యలి a poetical phrase for 'the earth. పంటవలంతివింటిదొర. n. Cupid, i.e., Lord of the earth born bow, i.e., the bow of sugar cane which grows from the earth: 'పంటవలంతివింటి దొరబారికి నోరువలేక.' T. iii. 3. పంటసాల panṭa-sāla. n. A granary, ఉగ్రాణము, కణజము. పండబారు panḍa-bāru. v. n. To mellow or begin to ripen. To grow pale, turn white. పండించు panḍinṭsu. v. a. To cause to ripen. పండజేయు. పండుకోతి an old monkey. పండుటాకు a ripened leaf. పండువెన్నెల lit: ripened moonlight: full moon light, the brilliancy of the full moon. ముసిలిపండు an old crone. (opposed to కాయ in the sense పిల్లకాయ) In shopkeeper's cant పండు means చింతపండు tamarind. There is a bird called వంగపండు. మామిడిపండు a ripe mango. పండు కప్ప or పండుచేప pandu-kappa. n. The perch or cock-up fish, of which there are many species. Russell No. 131. పండు మీనుతట్టము dried fish.

(p. 693) pagge or పగ్గియ pagge. [from Skt. ప్రజ్ఞ.] n. Skill, cleverness. సామర్థ్యము, ప్రజ్ఞ. Bragging. గర్వోక్తి, బడాయి. పగ్గించు pagginṭsu. v. n. To brag. ప్రజ్ఞలుపలుకు, బడాయిలుకొట్టు.

(p. 709) panneṇḍu See under పది.

(p. 711) parañjamu paranjamu. [Skt.] n. A mili. గానుగ. The edge of a sword. చురకత్తియులుగు. Foam, నురుగు.

(p. 691) pakka or ప్రక్క pakka. [Tel. from పడు. & short for పడక.] n. A side, quarter or direction. పార్శ్వము. A bed or bedding, పక్కదుప్పటి a bed sheet. పక్కవేసుకొనే బొంత a bed cloth or quilt. adj. Near, next, neighbouring. పక్క యిల్లు the neighbouring house. పక్కపండ్లు the side teeth. పక్కబలము an auxiliary force; assistance, help. ఇరుపక్కలు both sides. పక్కగాపోవు to go aside. పక్కపోట్లుపొడుచు to tickle one in the ribs; to elbow, to harass. పక్కయెముక pakka-y-emuka. n. A rib. పక్కశూల or పక్కనొప్పి liver complaint.

(p. 704) padaramu padaramu. [Tel.] n. A place where betel leaves are kept safe. తమలపాకులు ఉంచే అడపము.

(p. 719) parimāṇamu parimāṇamu. [Skt.] n. A measure, measuring, quantity, capacity. కొలత.

(p. 729) paścāttāpamu paṣchāt-tāpamu. [Skt.] n. Remorse, repentance, pity, compassion, commiseration, regret, reluctance. దేవరవారు జనులయందు ధర్మగుణమును మిక్కిలి పశ్చాత్తాపమును గలిగినవాడు గనుక as you are a man of a charitable disposition and full of pity. పశ్చాత్తాపపడు to repent.

(p. 701) paḍu paḍu. [Tel.] v. n. To feel, To fall, పతనమగు, రాలు. To lie down, శయనించు. To be, to occur, or happen, సంభవించు, కలుగు. To be caught in a snare. To suffer pain, శ్రమమొందు. To be killed in battle. చచ్చు. To be buried, as money, పూడు. To set, అస్తమించు. v. a. To experience, అనుభవించు. To incur, undergo, enjoy, feel, పొందు. నేను పడిన బాధ నాకే తెలుసును I alone know what I have suffered. Added to nouns it forms them into verbs. సమ్మతిపడు to agree. సంతోషపడు to be pleased. సంతాపపడు to feel sorry. చింతపడు to be anxious. తిట్లుపడు to be reviled. తొందరపడు to be in distress. భయపడు to fear. మానుపడు to be stunned. వానికి నక్కిళ్లు పడినవి he has the lockjaw. It may be added in a similar way to past participles. ఉలికిపడు to start. తూగిపడు to slumber. It is also added to adjectives or verbs. ఎర్రపడు to redden, blush or turn red. వేరుపడు to be separated. ఏర్పడు to become. It may even be added to an interjection, కటకటపడు to cry Alas, to pity. తహతహపడు to be in trouble. ఆ యిల్లు పడినది that house is fallen in. ఆ వలలో నాలుగు పక్షులు పడినవి four birds were caught in the snare. అక్కడ ఒక పల్లము పడినది a hollow has formed there. ఆ యుద్ధములో నలుగురు పడినారు or పడిపోయినాడు four persons were killed in the battle. వానికి బంకపడుచున్నది he passes slime or mucus. వానికి పురుగులు పడినవి he passed worms. వానికి కుడిచెయ్యి పడినది his right hand has become paralysed. వారు వెనుకపడినారు they fell back, they retired. ఆ మతములో పడినాడు he embraced that religion. పేరుపడన renowned, celebrated, notorious. తటస్థపడినప్పుడు when an opportunity occurs. మరుగుపడినారు they went out of sight. నాకు వచ్చిన ఆపదకు వాడు అడ్డపడినాడు he stood in the way of the misfortune that happened to me. వారిద్దరికిని పడదు they do not agree, they are on bad terms. దానినోటిలో పడకుము do not put it in her power to abuse you. ఆ బావిలో మంచినీళ్లు పడినవి sweet water broke forth in the well. వానితో పడలేను I cannot get on with him. నాకు ఇప్పుడు పోవడము పడదు I cannot go now. ఇంకా విత్తనము పడలేదు the seed is not yet sown. ఆ చేనిలో అడ్డముగా పడి వారిపోయినాడు he ran away across the field. ఆ యిల్లు ఊరికె పడియున్నది that house is unoccupied. ఆ రూకలు ఊరిక పడియున్నవి that money is untouched, it is lying idle. ఆ సంసారము నా నెత్తిని పడినది that family is now left on my hands. ఆ నష్టము నా తలమిద పడినది I incurred that loss. Added to the root in A it forms the passive voice, thus కొట్టపడు to be beaten; చూడబడు to be seen. It is added at pleasure to some adverbs, thus బోర్లపడిన prostrate. తలక్రిందులుపడు to be topsy turvy, upside down, to be conceited. అది బయటపడినది it came to light. The causal form is పరుచు or పరచు. తొందరపరచు to trouble, torment. పడగొట్టు paḍa-goṭṭu. v. a. To knock down. పడదన్ను paḍa-dannu. v. a. To kick down. పడదొక్కు paḍa-lokku. v. a. To tread down. పడదోయు paḍa-dōya. v. a. To thrust down, knock down. పడవేయు paḍa-vēyu. v. a. To cast or throw down. పడిపోవు paḍi-pōvu. v. n. To fall down, to die. ఆయన పడిపోయిన తర్వాత after his decease. పడుకొను paḍu-konu. v. n. To lie down, recline. పడువ paḍuva. n. A very low place. మిక్కిలి పల్లమైనచోటు. పడువరి paḍu-vari. (పడు+వరి.) n. A crop or sprouts produced by seeds of paddy, that fall by chance as the crops are cut. పడ్డ paḍḍa. [contr. for పడిన.] pp. Fallen, &c., thus, పిలువబడ్డవాడు the man who was called. ఉంచబడ్డవాడు he who was kept there.

(p. 711) parampara param-para. [Skt.] n. A series, succession, order, race, a lineage. వరుస. సంతానము. Also, killing, హింస. బాణపరంపర a shower of darts. చింతాసరంపర a series of griefs. పరంపరగా consecutively, in order. శిష్యంపరంపర a succession of pupils, tradition. వంశపరంపరగా in the order of lineage or birth , genealogically. పరంపరాకము param-parākamu. n. Cow killing for sacrificial purposes, యజ్ఞమందలలీ పశువధ. పరంపరుడు param-paruḍu. n. A great-great-grandson, ముమ్మనుమడు.