(p. 1005) mudra mudra. [Skt.] n. A seal: a seal ring, or signet. The stamp, print, or impression of a seal. A distinguishing mark impressed or burned upon a man or beast. Coinage. మునుపటిముద్ర రూపాయి a rupee of the old coinage. Gesticulation, attitude. మౌనముద్ర the seal of silence, i.e., silence. నిద్రాముద్ర the seal of sleep, i.e., sound sleep. జ్ఞానముద్ర a particular position of the fingers used in religious ceremonies. ముద్రలు marks impressed upon sand or clay placed on heaps of grain, the permanent marks made on the shoulders representing the insignia of Vishnu which are the shell and the wheel, &c. వాడు ముద్రాధారణము చేసికొనినాడు he received the seals, i.e., his shoulders were sealed with the shell and wheel of Vishṇu. మధ్యులు గోపిముద్రలు వేసికొందురు they wear patches of brown clay. వానికి శునకముద్ర వేసినారు they stamped him with the figure of a dog. ముద్రకర్త mudra-karta. n. An apparitor, the lowest local officer attached to a Guru or priest, ఆయా స్థలములలో గురువుయొక్క తాబేదారుగానుండేవాడు. ముద్రకోల mudra-kōla. n. A stamp to mark or seal with. The insignia of Vishnu, being the shell and wheel made in copper. ముద్రవేయు సాధనము, ముద్రధారణముచేయు సుదర్శన పాంచజన్యములు. ముద్రగడ mudra-gaḍa. n. A sceptre, a royal staff. 'తన ముద్రగడవేరుతలగ బట్టించి.' Pal. 450. A wooden stamp. ముద్రగరిటె mudra-gariṭe. n. A ladle shaped mace or large spoon borne in state before a person in authority, దేశాయీలు మొదలైనవారిముందర బిరుదుగా తీసికొనిపోవు గంటలుగల యిత్తడిగరిటె. ముద్రణము mudraṇamu. n. Setting one's seal to. ముద్రించుట. Dooming, giving a decision, సిద్ధాంతప్రతిపాదనము. 'కనకాద్రిముద్రణగ్రంథకర్త.' A. ii. 45. టీ మేరుపునందును తన ముద్ర చెల్లించువాడు. ముద్ర తీసివేయు mudra-tīsi-vēyu. v. a. To unseal. ముద్రాధారణము mudrā-dhāra-ṇamu. n. Sealing , i.e., the act of impressing the shell and wheel of Vishnu on either shoulder. చక్రంకనము చేసికొనుట. ముద్రపలక mudra-palaka. n. A wooden stamp for sealing a heap of corn. ధాన్యరాశిమీద ముద్ర వేసేపలక. ముద్రమనిషి mudra-manishi. n. A sealer, i.e., a bailiff who seals heaps of corn. అంబారములకు ముద్ర వేయు బంట్రౌతు. ముద్రవేయు mudra-vēyu. v. a. To seal. ఈబోగమువాండ్లు ఆగుడికి ముద్రవేయబడినారు these dancing girls are dedicated to that temple. ముద్రాంకితము mudr-ānkitamu. adj. Sealed, marked with a seal. ముద్రవేయబడిన. ముద్రాంకితుడు mudr-āankituḍu. adj. One who is impressed with shoulder. సమాశ్రయణము. చేసికొన్నవాడు. ముద్రాక్షరశాల mudr-āksharu-ṣāla. n. A press or printing office. అచ్చుయిల్లు, అచ్చుకూటము. ముద్రించు mudrinṭsu. v. a. To seal. ముద్రవేయు, అచ్చువేయు. 'మృషావాదింజేయుదు ననుతలంపు ముద్రించి.' HN. v. 176. ముద్రిక mudrika. n. A seal ring, శిఖాఉంగరము. ముద్రితము mudritamu. adj. Sealed, marked, stamped, closed. ముద్రవేయబడిన, మూసికొనిన, ముకుళితమైన.

(p. 1023) meyi or మయి meyi. [Tel.] n. Manner. రీతి, విధము. The body, శరీరము. A side, పక్క, పార్శము. Time, opportunity, సమయము. 'నీచెప్పెడిమెయి చూడగ నీచతవాటిల్లెమనయనీక మునకు.' M. III. ii. 417. 'మెడను లింగమునిచి మెయినిండ బూడిదబూసి.' Vēma. 885. 'హరితోనే నొకవేళనొంటిమెయి మాటాడంగనేలాకృశోదరి.' N. ix. 350. 'అచ్యుతుండర్జును నాలోకించి రెండు మెయిలగండుమిగిలివచ్చి పోరెడు నిమ్మూకలనన్నిటిని.' M. VII. v. 334. మెయి postp. With, along with. తో, చేత. అలుక మెయి angrily, అలుకచేత. 'అనుజులు దానుభక్తి మెయి, నమ్మహనీయుని గొల్చియుండ.' M. XV. ii. 78. 'నేర్పు మెయింబటంబులను నిన్నులిఖించి లిఖించి.' T. iv. 129.

(p. 1010) mulugu mulugu. [Tel. another form of మూలుగు.] v. n. To groan. n. Groaning, a groan. A treasury, a purse, బొక్కసము. ములుగుడు mulḷuguḍu. n. The tree called Morinda umbellata. Ainsl. ii. 253. ములుగుమీను mulugu-mīnu. n. A sort of fish.

(p. 972) mādhavuḍu madhavuḍu. [Skt.] n. A name of Vishṇu; also of Vasanta, the spring season. విష్ణువు, వసంతుడు.

(p. 1049) mauri or మవురి mauri. [Tel.] n. A clarionet. నాగసరము. 'డోలుమౌరిబేరి గౌరగుమ్మెటతమ్మటంబు.' A. iv. 38.

(p. 1012) muṣkaramu mushkaramu. [Skt.] n. Obstinacy, persistency. మూర్ఖత. adj. Hard, obstinate, severe, of a sullen saturnine disposition, మూర్కమైన. ముష్కరి or ముష్కరుడు mushkari. n. An obstinate, stubborn man, a ruffian, a violent man.మూర్ఖతగలవాడు, వెర్రిపట్టుగలవాడు, కుటిలుడు.

(p. 965) mahantu mahantu. [Skt. మహంతః nom. plu. of మహాన్.] n. The chief of a monastery. A religious superior, like the manager of the temple at Tripati.

(p. 1030) mēmuḍu mēmuḍu. [Tel.] n. Consent. సమ్మతి, మేకోలు.

(p. 1011) muvva muvva. [Tel.ముడు + వా.] n. A small bell (such as dancers and post office runners wear.) An anklet with small bells. గజ్జె. 'మురుగులుకాసెకోకలును మువ్వలు గ్రుచ్చినచల్లడాలు.' Chenn. ii. 229. మువ్వ టపా an express or postal mail carried by runners. Also, a single masted vessel. (Vizāg.) మువ్వకోడె muvva-kōḍe. n. A bullock in training. కొత్తగ కాడికిగంతకు నలవరచేయెద్దు. మువ్వదోనె muvva-dōne. n. A vessel with one keel (as distinguished from కోతదోనె or సంగడిదోనె a shoe dony, which has two keels.) ఒంటి అడుగు పలక గలదోనె.

(p. 1018) mūlamu mūlamu. [Skt.] n. A root, వేరు. Origin, commencement, beginning. మొదలు. Capital, principal, సంచిమొదలు. A text, as opposed to its commentary. ఈ కలహమునకు మూలమెవరు who was the beginning of this quarrel? అది సమూల నాశనమైనది it is ruined, root and branch. ఋషిమూలము నదిమూలము విచారింపరాదు you must not inquire into the origin of a Rishi of a river. ఆ సంగతిని ఆమూలాగ్రముగా విచారించినాను I examined it throughly. Means, an instrument. In Algebra, the root of quantity. adj. Radical, main, principal, primeval. ప్రధానమైన. మూల విగ్రహము the chief image in a temple. మూలకము mūlakamu. n. The horse radish. ముల్లంగి. మూలదుంప the principal root. మూలముగా mūlamu-gā. adv. Through, by means of, ద్వారా. మూలధనము mūla-dhanamu. n. Capital, principal, stock. మొదటిరూకలు. మూల బంధనము mūla-bandhamu. n. A foundation. పునాది. మూలభూతము mūla-vitamu. adj. Original. ప్రధానమైన. మూలభూతుడు mūla-bhūtuḍu. n. One who is the origin. ప్రధానుడు. మూలమట్టు or మూలముట్టు mūla-muṭṭu. adv. Entirely. అమూలముగా. మూలవ్యాధి or మూలశంక mūḷa-vyādhi. n. The disease called piles. రక్తమూలము bleeding piles, hæmorrhoids. Ainslie. మూలస్థానము mūla-sthānamu. n. The shrine in a temple. మూలవిగ్రహము ఉండు స్థలము. మూలాధారము mūl-ādhāramu. n. The basis or source. The bottom. The chief support. The Sacrum. The coccyx.