(p. 1089) rommu rommu. [from Skt. ఉరుము.] n. The breast, chest or bosom. వక్షము. The female breast. మంచిరొమ్ముగలవాడు one who has a good chest or lungs. రొమ్ముపగిలిన broken-winded. రొమ్ముఎముక rommu-emuka. n. The sternum or breast bone.

(p. 1092) rōhiṣamu rōhishamu. [Skt.] n. A species of wild deer. కొండగొర్రె.

(p. 1081) ruvāṇamu ruvāṇamu. [Tel.] n. Brightness. కాంతి.

(p. 1074) rāpaḍu rā-paḍu. [Tel. రాయి + పడు.] v. n. To be turned into a stone, రాయియగు. స్తంభించు. To become firm or hardened. దృఢపడు. To be stunned, become senseless, జడుడగు.

(p. 1092) rōhaṇamu or రోహము rōhaṇamu. [Skt.] n. Mounting, ascending, ఎక్కుట. రోహణము the name of a certain hill, Adam's Peak in Ceylon. ఒకకొండ. రోహము rōhamu. n. A bud, a blossom. మొగ్గ, కోరకము.

(p. 1089) rō rō. (affix) A vocative particle, as అక్కరో O sister. అన్నరో Oh brother. This is for the vocative sign ఓ with R inserted to save elision. See రొ.

(p. 1062) rakṣa raksha. [Skt.] n. Preservation, salvation, protection, రక్షణము. An amulet. రక్షణముకొరకు పిల్లలు మొదలగువారికి కట్టబడు మూలికలోనగునది. Ashes worn on the forehead for protection against evil, రక్షణముకొరకు నొసట పెట్టుకొను భస్మము. Cautery, branding. పాదరక్ష a shoe. రక్షకము rakshakamu. adj. Preserving, protecting, saving. కాపాడునట్టి. రక్షకుడు or రక్షి rakshakuṭu. n. A preserver, protector, saviour, రక్షించువాడు. రక్షణము or రక్షణ rakshaṇamu. n. Salvation, protection, రక్షించుట. రక్షరేకు raksharēku. n. An amulet. మంత్రాక్షరములు. వ్రాసినరేకు. రక్షించు rakshinṭsu. v. a. To save, protect, preserve, కాపాడు. రక్షించుకొను rakshinṭsu-konu. v. a. To preserve, protect, save, keep for oneself. రక్షితము rakshitamu. adj. Protected, saved, preserved, కాపాడబడిన. రక్షితవ్యము or రక్ష్యము rakshitavyamu. adj. Fit or worthy to be saved or protected, రక్షింపదగిన. రక్షివర్గము rakshi-vargamu. n. A body guard, అంగరక్షకసమూహము.

(p. 1066) rava or రవ్వ rava. [Tel.] n. A small particle. అణువు. A bit, తునక. A diamond. వజ్రము. A kind of horse's pace, అశ్వగతి విశేషము గోదుమరవ soojee or roulong, i.e., coarse wheat flour. రవలు small shot, తుపాకిలో వేసికాల్చే సన్నగుండ్లు. adj. Thin, fine, సన్నము. రవనెల్లా rava-sellā. n. A fine woven vest of transparent muslin. సన్నసెల్లా, ఉల్లిపొరవంటిగుడ్డ. రవంత or రవ్వంత rav-anta. n. A little, just a trifle. కొంచెము, స్వల్పము. adj. or adv. Tiny, a little, somewhat, rather. రవంతకష్టము it is a little difficult. రవగాలు or రవాలు rava-gālu. n. The name of a certain pace in horsemanship. అశ్వగమనభేదము. 'సీ రవగాలునకు సాటిరాకగాడ్పుపటాణి పొదలు పిగ్గునబోయి పొదలుసొచ్చె.' URK. i. 78. రవన్ని or రవ్వన్ని rav-anni. adj. A few, కొన్ని. రవపాళము rava-pāḷamu. adj. Very thin, as cloth, మిక్కిలి సన్నపాటి. రవమంచము Same as సకినలమంచము. (q. v.)

(p. 1059) r ra. [Tel.] n. The letter R, called రేఫ repha, or రకారము ra-kāramu. When it is a subjunct letter, it is written underneath and shaped, thus, ్ర or L, and is called krāvaṭi క్రావడి or క్రారవడి krāravaṭi; thus, కర్ర karra, వక రము rakramu. In many Telugu words this r is used optionally after the initial, as in మాను, పక్క, కింద, తోవ, సుక్కు which are, in bookish Telugu, written మ్రాను ప్రక్క.క్రింద. త్రోవ. స్రుక్కు respectively. The letter ర is sometimes inserted to prevent elision, as పొదరిల్లు, గంగిరెద్దు, బొమ్మరిల్లు, ఉస్సురనుచు. ర in prosody, stands, for రగణము, a foot composed of a short between two long syllables.

(p. 1072) rāja rāja. [Skt.] adj. Royal; belonging to a king. Lunar, belonging to the moon. Chief, eminent. రాజసంబంధమైన, చంద్ర సంబంధమైన, శ్రేష్ఠమైన, ముఖ్యమైన. 'అరయ రాజానుగ్రహముగల్గుగాకేమి, కలువలదళ ములగె లువనోపు .' R. i. 124. రాజకము rājakamu. n. An assembly of kings. రాజులసమూహము. adj. Pertaining to Government. దివాణపు వారివల్ల సంభవించునది. An act of oppression by the government or by the king, as opposed to దైవికము evil regarded as a visitation of God. రాజక. దైవికములు casualties. రాజము rajamu. In composition denotes superiority (శ్రేష్ఠత్వము.) చాపరాజము a noble bow. 'జమదగ్ని కతడిచ్చె చాపరాఝంబు.' DRB. 603. 'మఘరాజము' (N. ix. 200.) a noble sacrifice. రాజకార్యము rāja-kāryamu. n. A royal deed, politics. రాజయొక్కపని, దివాణపుపని. రాజగృహము rāja-grihamu. n. A palace. రాజయెక్కనగరు. రాజగృహము rājatvamu. n. Royalty. రాజైయుండడము. రాజదంతము rāja-dantamu. n. A bright or chief tooth, i. c., a fore tooth. ముందరిపల్లు. రాజధర్మములు rāja-dharmamulu. n. The duties incumbent on a king. రాజనీతులు, విధివత్తుగా రాజు చేయవలసినపనులు. రాజధాని rāja-dhāni. n. A metropolis or royal residence. A presidency. రాజుయొక్క ప్రధాననగరము. రాజబంధువులు the king's kinsmen. రాజభాగము the king's share, Government's share of produce. రాజనీతి rāja-nīti. n. Royal polity, civil and military government. రాజుయొక్కధర్మము. రాజన్యుడు rāja-nyuḍu. n. A man of the royal or military caste, క్షత్రియుడు. రాజన్వంతము rājan-vantamu. adj. Having a good king (as a country.) రాజపత్ని a queen. రాజుయొక్క భార్య. రాజపురోహితుడు a king's household priest. రాజబీజి rāja-bīji. n. One of royal descent. రాజవంశమునందు పుట్టినవాడు. రాజమార్గము rāja-mārgamu. n. The king's high way, a public road, ఘంటాపథము. పెద్దబాట. రాజమాషము rāja-māshamu. n. The pulse termed Dolichos catjang. అలచందలు. రాజయక్ష్మము rāja-yakshmamu. n. Pulmonary consumption. క్షయరోగము. రాజయోగము rāja-yōgamu. n. A simple and easy mode of abstract meditationn, as distinguished from the austere and rigorous modes. రాజయోగి rāga-yōgi. n. One who practises the రాజయోగము. రాజయోగ్యము rāja-yogyamu. adj. Proper or suitable for a sovereign. రాజార్హమైన. రాజరాజు or రారా౛ు rāja-rāḍzu. n. An emperor, or universal monarch. రాజులరాజు. The god of riches, కుబేరుడు. Also, an epithet of Duryōdhana, దుర్యోధనుడు, and of the moon, చంద్రుడు. రాజరీతి rāja-rīti. n. Royal style. Also, Tinsel, హొన్నిత్తడి, కాకిబంగారు. రాజర్షి rājarshi. n. A man of the క్షత్రియ caste who by religious austerity has become a saint. రాచవాడై యుండినముని. రాజవంతము having a king. as a country. రాజవల్లభము rāja-vīdhi. n. A kind of cloth. B. D. iii. 102. రాజవీధి rāja-vīdhi. n. The main street of a town. పెద్దవీధి. రాజశేఖరము rāja-sēkharamu. n. A sort of cloth. BD. iii. 102. రాజవీధి rāja-ṣrī. n. A title like Mr. prefixed to names, రాజసర్పము rājasarpamu. n. A large species of snake. రాజసూయము rāja-sūyamu. n. A hecatomb or sacrifice performed by a monarch, after subduing other kings as in the case of Yudhistira and others. ఒకవిధమైన యజ్ఞము. రాజహంస or రాజహంసము rāja-hamsa. n. A white goose or swan with red legs and bill; perhaps the flamingo. ఎర్రనికాళ్లు మూతిగల తెల్లహంస. Also, a phrase for an excellent king, రాజశ్రేష్ఠుడు. రాజాంకుడు rāj-ānkuḍu. n. Siva: who has the moon as his emblem. శివుడు. రాజాంగము rāj-āngamu. n. Government. ప్రభుత్వము. ఇప్పుడు ఆ రాజాంగము తలక్రిందులైనది that government is now upset. రాజసము rājasamu. [from రజస్ dust.] adj. Impetuous. రజోగుణము వల్ల కలిగిన, ఐహిక గుణోత్పన్నమైన. రాజసయజ్ఞము or రాజసపూజ worship offered to obtain a particular object such as fame, కామ్యారర్థముగాగాని దంభార్థముగాగాని చేయు పూజ. n. That which is of the earth, worldly, earthly. Passionateness, heat of temper. Hauteur, pride, arrogance. వారిద్దరిలో నొకడు రాజసుడు. ఒకడు సాత్వికుడు one man is haughty, the other man is meek. వాడు పలకకుండా రాజసముగా నుండినాడు he haughtily refused to reply. రాజాదనము rāj-ādanamu. n. A name applied to three different trees. Butea frondosa, Buchanania latifolia, and Mimusops kauki, మోరుగుచెట్టు, ప్రియాళువు, మోరటిచెట్టు, చారమామిడిచెట్టు, పాలచెట్టు. రాజావర్తము raj-āvartamu. n. A sort of lapis lazuli having a sky blue or lilac tint. This stone is ground down into powder which painters use for a delicate light blue tint. రాజార్హము worthy of a king, రాజునకుతగిన. రాజోపచారము rāj-ōpachāramu. n. Attendance on a king. homage of servants to their master. రాజునకు జరిగేశిశ్రూష.