(p. 1180) vipākamu vi-pākamu. [Skt. వి+పాకము.] n. Ripeness, maturity. Result, event. The fruit or consequence of action. The crisis or fulness of time. పరిపాకము, పరిణామము, పాకము, భాగ్యము.

(p. 1170) viḍi vidi. [Tel.] n. A red tint, అరుణకాంతి. Clearness, transparency, brilliancy, నైర్మల్యము, స్వచ్ఛత. Heroism, courage, valour, ప్రతాపము, పరాక్రమము. Anger, క్రోధము. The pods in a cotton fruit, ప్రత్తికాయలోని జెడ. 'విడిగలమానికముంబుత్తడితోడం గూర్చినట్లు.' P.iii. 285. adj. Red, అరుణము. Clear, transparent, స్వచ్ఛమైన, నిర్మలమైన. Separate, distinct, Single, odd, extra, spare, unoccupied, unemployed, loose. ఒంటి, ప్రత్యేకమైన, మిగతగానుండే, పనినుండి విడిచిన. That can be untied, విడువదగిన, 'విడికెంపుపడగగొడుగులు, కడువేడుకశేషు డూన.' N. ix. 219. విడాకు viḍ-āku. (విడి+ఆకు.) n. A loose leaf. Divorce. విడిసం౛ viḍi-sandza. n. The ruddy dawn or evening, ఎర్రసం౛. విడిపుష్పము an unstrung flower. విడిముత్యములు loose pearls. విడిమనిషి a single man, an extra man, one who is unoccupied or unemployed. విడిఆకులు loose leaves, not stitched. విడిఖండువ a single cloth (meaning one of a pair.) విడిపావకోడు one sandal, an odd shoe. విడిపూస an odd bead. విడిమేను naked, దిసమొల. విడియైదువ a loose woman, లంజె. విడికథ a riddle to be solved, విడువదగినకథ. విడికోడె a bullock that is set free from work, పనినుండివిడిచిన కోడె విడి viḍi. (past p. of the verb విడు.) Setting aside, leaving off. విడిచిపెట్టి. adv. Alone, ఒంటరిగా. విడిగానుండే viḍi-gā-nunḍē. adj. Single, unoccupied, unemployed, loose. ఒంటరిగానుండే, మిగిలియుండే, ఒకటి నొకటి చేరకుండా ఉండే. విడిగోలు viḍi-gōlu. adj. Spare, unemployed. మారుపు, పనిలేని. విడిగోలు ఎద్దులు spare bullocks. వఅడు విడి గోలుమీద దున్నును he ploughs with different yokes of cattle in turn. విడిదల viḍi-dala. (విడిది+తల.) n. A halting place. విడియుచోటు, విడిసినచోటు, దండుదిగినస్థలము. 'విడిదలకుపోయినపుడు నీకొడుకులెల్లనాపగా నందునునికడరుగుదెంచి.' M. VI. iii. 70. విడిది viḍidi. n. Halting, విడియుట. A lodging, a residence, దిగుబస. విడిసినచోటు. 'ఈ విడిదింటిలోనీకేలమాయ.' L. iv. 240. విడిదిచేయు viḍidi-chēyu. v. n. To halt, stay, abide, దిగు, బసచేయు, విడిపట్టు viḍi-paṭṭu. (విడిది+పట్టు.) n. A halting place, విడిదిచోటు. A lodging, inn, బస. 'అమర విభుండు చేరి వినయానతుడై విడిపట్టువైజుయంతమునకు జిత్తగింపుమన.' Parij. iii. 76. విడిమట్టు viḍi-maṭṭu. n. A dwelling place, వాసస్థానము, కాపురస్థలము. Also, same as విడిది. విడిమట్టుచేయు viḍi-maṭṭu-chēyu. v. n. To halt, stay, lodge, దండుదిగు, బసచేయు. విడిపడు or విడిపడు viḍi-paḍu. v. n. To separate, విడు, విడబడు. To slip, ౛ారు, To escape, get free, break loose, to shake off (shame), విడిపించుకొను, జంకువిడుచు. విడిపోవు or విడివోవు viḍi-pōvu. v. n. To cease or terminate. తనకుతానే వదలు, విడివడు. విడిముడి viḍi-muḍi. n. Wealth, riches, ధనము, ఐశ్వర్యము, విడియత్తము viḍi-y-attamu. n. The glove or leather worn on the huntsman's arm for the hawk to perch upon. డేగమొదలైనవి కూర్చుండడమునకై వేటకాని చేతికి కట్టుకొనేచర్మము. 'విడియత్తెమునందల యెత్తి చూచుబల్ సాళువమున్ వడింజనుశశంబుపయిన్ విడిచెన్ మహోద్ధతిన్.' Swa. iv. 82. విడివేట viḍi-vēṭa. n. Falconry, డేగవేట.

(p. 1179) vipaṇamu vi-paṇamu. [Skt.] n. Selling, అమ్మకము. విపణి vipaṇi. n. A shop, a stall, a market place. అంగడి, అంగళ్లబజారు, అంగడివీధి. A merchant, వర్తకుడు.

(p. 1167) viccacalaviḍi viṭsṭsala-viḍi. [Tel. విచ్చలు+విడి.] n. Independence, freedom, స్వాతంత్య్రము. adj. Independent, free, స్వతంత్రము. విచ్చలవిడి or విచ్చలవిడిగా viṭsṭsala-viḍi. adv. At pleasure, at will, freely, independently. యథేచ్ఛముగా, స్వతంత్రముగా. 'ఇన్నాళ్లరీతిగా దింతనుండేమియువిచ్చల విడిగామెలగరాదు.' NH. v. 17. విచ్చ విచ్చలు viṭsṭsa-viṭsṭsalu. (anuk.) n. Dispersion on all sides; scattering about. యథాయథలు. adv. Pell-mell, dispersedly. యథాయథలుగా.

(p. 1198) vihāramu vi-hāramu. [Skt.] n. A walk for pleasure or exercise, a tour, trip, ramble, roaming, play, pastime, sport, excursion, వేడుకగాతిరుగుట, సంచారము, భ్రమణము, కేళి, లీల, యాత్ర. A Buddhist monastery, బౌధ్ధాలయము. విహారి or విహారుడు vihāri. n. One who takes a walk for pleasure, సంచరించువాడు. వారు ఉద్యానవనవిహారులై యున్న వేళ while they were walking in the park.

(p. 1198) vihvalamu vihvalamu. [Skt.] adj. Disturbed, discomposed, disquieted, agitated; affected with fear, sorrow, &c. భయాదుల చేత అవయవస్వాధీనత తప్పిన, ఉద్విగ్నమైన. 'భయవిగ్వలమతులై.' Anirud. iii. 163. విహ్వలత or విహ్వలత్వము vihvalata. n. Disturbance, disquiet, perturbation. ఉద్విగ్నత. విహ్వలించు vihvalinṭsu. v. n. To be disquieted or affected with fear, sorrow, &c. ఉద్విగ్నమగు. 'వెరచిశతధన్వుడంతయు విహ్వలించి అన్యులెరుగకయుండె నేకాంతమునను.' Vish. vi. 290. విహ్వలుడు vihvaluḍu. n. One who is disturbed, agitated, disquited or affected with fear, sorrow, &c. ఉద్విగ్నుడు. 'విషాదవిహ్వలుండై.' P. i. 446. 'వినలేక శిష్యులు విహ్వలులగుచు.' L. xiii. 146.

(p. 1195) viṣṭi vishṭi. [Skt.] n. Wages, hire, కూలి. Forced labour, కూలిలేనిపని. Work, పని.

(p. 1188) viliya or విలియా viliya. [H.] n. Arrangement, order, distribution, classification. విలియావేయు to compose, arrange in order, assign. ఈ సొమ్మును గురించి నన్ను అతనికి విలియావేసినారు they referred me to him for payment. విలియావారి or విలేవారీ arranging according to different beads, బాపతువారిగా ఏర్పరచడము.

(p. 1166) vigrahamu vigrahamu. [Skt.] n. War, a battle, యుద్ధము. An image, idol, form, shape; the body. ప్రతిమ, శరీరము. విగ్రహించు vigrahinṭsu. v. n. To quarrel, to fight, కలహించు, పోరు.

(p. 1163) viṇṭa vinṭa. [Tel. from విను.] n. Hearing, వినుట. వింటి the same as వింటిని, విన్నాను.