(p. 1246) śākkaramu ṣākkaramu. [Skt.] n. An ox, ఎద్దు. 'శాక్కరసంఘంబుల బెక్కిటింబొడిచి.' హరి. పూ. vi.

(p. 1259) śōkamu ṣōkamu. [Skt.] n. Grief, sorrow, affliction, దుఃఖము, పుత్రశోకము grief for the loss of a son. శోకించు ṣōkinṭsu. v. n. To sorrow, grieve, దుఃఖించు. శోచనము ṣōchanamu. n. Grieving, దుఃఖించుట. శోచితము ṣōchitamu. adj. Lamented, grieved, afflicted, దుఃఖితమైన. శోచనీయము, శోచితవ్యము or శోచ్యము ṣōchanīyamu. adj. Lamentable. దుఃఖింపదగిన.

(p. 1254) śukla ṣukla. [Skt.] n. The name of a Hindu year.

(p. 1245) śalyamu ṣalyamu. [Skt.] n. A bone. A stake, a thorn, an arrow. ఎముక, ముల్లు. బాణము. 'పంభవపుశల్య మెదలో మెరపన్.' A. iii. 47. టీ తిరస్కారమనే ఆలుగుహృదయములో మెరుముచునుండగాను. 'చింతాశల్యము బెరికివైవ.' P. ii. 171. ఇది నాకు హృదయశల్యముగానున్నది this rankles in my mind. వాడు వట్టి శల్యముగానున్నాడు he is a mere skeleton.

(p. 1252) śila ṣila. [Skt.] n. A stone. పాషాణము, రాయి. The stone or plank or wood placed at the threshold of a house, గడపకింది త్రొక్కుడుకమ్మి. శిలామయము built of stone. శిలాక్షరము ṣil-āksharamu. n. Engraving, writing on a rock. (Metaphorically,) an irrevocable promise. రాతిమీద చెక్కిన అక్షరము. One verse says నిలువెల్ల అమృతసారము, పలుకెల్ల శిలాక్షరంబులు. శిలాజతువు or సిలాజిత్తు ṣilā-jatuvu. n. Bitumen; red chalk. పర్వతధాతుభేదము. శిలాపుష్పము ṣilā-pushpamu. n. Storax or benzoin. గుగ్గిలము, సాంబ్రాణి. శిలారసము ṣliā-rasamu. n. A tree called Altingia excelsa. (Watts.) శిలోచ్చయము ṣil-ōchchayamu. n. A mountain. పర్వతము. శిలోద్వాసనము ṣil-ōdaāsanamu. n. A funeral rite in which a man's ghost is invoked to sit down on a particular stone and తిలోదకములు and వాసోదకములు are offered to it for nine days: on the tenth day they remove it by the rite of expulsion (ఉద్వాసనము,) చచ్చినపదోనాడు పాషాణమును ఎత్తడమనేకర్మము.

(p. 1244) śaraṇamu ṣaraṇamu. [Skt.] n. A refuge, shelter, asylum, defence, protection, protector. రక్షకము, రక్ఠణము, రక్షకుడు, ఆశ్రయము. A house, గృహము. 'గంజాశరణము.' a liquor shop, కల్లంగడి. P. i. 405. 'ఆమహీసురశరణమునకు కామందకియనగనొక్క గానుగలదిసుతుల్ నేమించిబంపగంపంగోమల గతినువ్వులమ్ముకొననేతెంచెన్' P. ii. 115. ప్రయోగశరణాం వైయాకరణాః grammarians resort to or rely upon usage. శరణాగతుడు ṣaran-āgatudu. n. A refugee, one who seeks or takes refuge or shelter with another, one who calls for quarter. శరణుచొచ్చినవాడు. ఆశ్రయించినవాడు. శరణాగతులైరి they threw themselves at his feet, they sought refuge with him. శరనార్థి ṣaraṇ-ārthi. n. A suppliant. petitioner. 'శరణార్థినను గానగాదగు.' Swa. vi. 113. శరణు ṣaraṇu. (another form of శరణము.) n. A refuge, asylum shelter, defence, protection. రక్షణము, ఆశ్రయము. A bow, salutation, prostration, obeisance. నమస్కారము. 'భయార్తులై శరణు జొచ్చివారిని రక్షించుటకంటె' Vish. v. 244. 'విధిగృహాక్షయవిత్తశేవధికిశరణు.' A. vi. 147. శరణుచొచ్చు ṣaraṇu-tsoṭsṭsu. v. n. To take refuge with. శరణుడు ṣaraṇuḍu. n. A preserver, a protector, రక్షకుడు, పోషించువాడు. 'సకలంబుదానైన శరణునకరుగ నొకచచోటు నిలువంగ నొకచోటుకలదె.' L. ii. 262. శరణ్యము or శరణీయము ṣaraṇyamu. adj. Fit to be protected or aided. రక్షింపదగిన. Fit to seek refuge under, శరణుచొరదగిన. n. A protection, defence, shelter, రక్షకము. శరణ్యుడు ṣarṇyuḍu. n. A protector, defender, saviour, రక్షకుడు, 'అర్తజనశరణ్యుండు.' B. v. 1152.

(p. 1240) śambaḷi ṣambali. [for Tel. సెంబళి.] n. The tree called Vitex negundo.

(p. 1260) śyāma ṣyāma. [Skt.] n. A girl or maid under sixteen. పదునారేండ్లపడుచు, యౌవన మధ్యస్థురాలు. శ్యామము or శ్యామలము syāmamu. adj. Of a dark tint, dark blue, black, green, నీలమైన, ఆకుపచ్చని. తమాల శ్యామలము growing as a gloomy tree. n. A dark tint, dark blue, black, green, నీలవర్ణము, ఆకుపచ్చన. శ్యామలత్వము syāmalatvamu. n. Blackness, a dark complexion, సైల్యము. శ్యామిక ṣyāmika. n. Blackness. సైల్యము. Darkness, చీకటి, Swa. ii. 29.

(p. 1248) śāli ṣāli. [Skt.] n. Rice in the husk, paddy. వరిధాన్యము. An affix denoting 'One possessed of.' ధైర్యశాలి a brave man. బలశాలి a strong man. పులికితంగశాలి he who is thrilled or in an ecstasy. శాలేయము ṣālēyamu. n. Land fit for producing a particular rice called Sali. రాజనపువడ్లు పండే భూమి. A sort of dill, or fennel, Anethum panmorium, Anethum sawna. Rox. పిన్నసదాపచెట్టు, శాల్యోదనము sāly-ōdanamu. n. Food prepared from excellent rice.

(p. 1241) śakaṭamu ṣakaṭamu. [Skt.] n. A cart, or carriage. The bishop at chess. బండి, చదరంగములో ఒంటె అనేకాయ. శకటవ్యూహము the 'cart-evolution,' i.e., troops arranged in the form of a cart. Thus the yoke AB is the covering line of skirmishers. CD (the pegs) flanks of the same. E (the pole) the line of communication with F the coloumn; of which HH, the wheels, are cavalry covering the flanks. శకటరేఫ ṣakaṭa-rēpha. n. The name given to the obsolete letter ఱ (R,) also called బండిరేఫ, as its shape is compared to that of 'a cart.'